İsrailli bakan, ‘iki devletli çözüm’ dosyası açılırsa hükümeti devirmekle tehdit etti

Bennett’in Washington ziyareti arifesinde ABD baskısına dair bir korku mevcut.

Geçen Haziran ayında koalisyon kurulduğunda Bennett ve yardımcısı Shaked (Getty)

ABD Başkanı Joe Biden’in Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ile iletişim kurması ve İsrail-Filistin çıkmazını değiştirmek üzere müzakereler başlatma isteği Washington ziyaretinin arifesinde olan İsrail Başbakanı Naftali Bennett’i baskı altına alabileceğine dair haberler sızıyor. Bu bağlamda İçişleri Bakanı Ayelet Shaked, 22 Ağustos’ta ‘Filistin devletinin kurulmasını içeren siyasi bir çözüm’ müzakerelerine gitmesi halinde hükümeti devirmekle tehdit etti.
Yamina Partisi’nde Bennett’ten sonraki ikinci lider olan Shaked, İsrail Kamu Yayın Kuruluşu’na (KAN) yaptığı açıklamada, bu hükümette iki devletli çözümden bahsetmenin gerçekçi olmadığını söyledi. Bennett ve hükümetteki tüm sağcı unsurların bir Filistin devletinin kurulmasını reddettiğini belirten Shaked, bu durumda da onlar açısından hiçbir şeyin değişmediğini vurguladı. Konu gündeme gelirse Bennett’in ABD Başkanı Joe Biden ile yapacağı görüşmede ne yanıt vereceğine ilişkin bir soruya ise Shaked, “İki devletli çözüme karşı olduğunu söyleyecektir. Bizim tavrımız bellidir. Bu koalisyon hükümetinin kurulmasına, tüm bileşenlerinin bu meselenin çözülmeyeceğine dair verdiği sözden sonra karar verildi” şeklinde yanıt verdi.
Bennett’in hükümetteki ortağı, alternatif başbakan ve Dışişleri Bakanı Yair Lapid, konuya ilişkin farklı bir dil kullandı. Geçen perşembe günü yaptığı açıklamada, iki devletli çözümü desteklediğini ve hala bu desteği sürdürdüğünü belirtti. Lapid, Bennett ile rotasyon anlaşması uygulandığında ve başbakan kendisi olduğunda bu konuda müzakere olasılığını uzak görmedi. Yair Lapid, Filistin meselesine dair mevcut hükümette bir mutabakat olmadığını, ancak başbakan olduğunda bu durumun değişebileceğini söyledi.
Ayelet Shaked ise konuya ilişkin olarak, “Üyesi olduğumuz bir hükümette Filistin devleti olmayacak. Bu, Lapid ve solcular tarafından biliniyor. Bu hükümette tartışmalı konularla ilgilenmedikleri açıktı. Aramızdaki anlaşmaları görmezden gelir ve bu tür müzakerelere girerse, bir hükümeti olmayacak” dedi.
ABD yönetiminin, İsrail hükümeti ile Filistin Yönetimi arasındaki ilişkilerin olumsuz koşullarını değiştirmek için Bennett hükümetiyle bir diyalog yürütmesi dikkat çekici. Hükümetin istisnai yapısı nedeniyle nihai çözüm hakkında karar alamayacağı fikrini başlangıçta kabul etmesine rağmen ABD, Filistinlilerin hayatlarını ve ekonomik durumlarını kolaylaştıracak büyük adımların atılması talep ediyor. Ve hükümetin iki kutbu olan Bennett ve Lapid’in Abbas’a ve hükümetine dayattığı yabancılaşmayı eleştiriyor. Hükümet, iki ay önce kurulduğundan beri Abbas’la veya Filistin başbakanıyla bir görüşme gerçekleştirmedi. Bu görev, Bennett ve Lapid’in bilgisi ve rızasıyla Abbas ile iki kez telefon görüşmesi yapan Onursal Başkan Yitzak Hertzog ve Savunma Bakanı Benny Gantz’e bırakıldı.
Lapid, konuya ilişkin bir sorulan soruya şöyle yanıt verdi: “Ebu Mazen ile çalışmaların çoğu güvenlik alanında, Dışişleri Bakanlığı alanında değil. Benim açımdan Ebu Mazen’i aramanın aciliyeti yok.” ABD’liler, İsrail’in uzun bir sakinlik dönemi için Hamas ile bir anlaşma için çalışırken, Ramallah’taki Filistin sepetini güçlendirmek üzere çalışması gerektiğine inanıyor.
ABD, İsrail- Filistin arenasında patlak veren ve yılın başından Mayıs ayına kadar zirveye ulaşan olayların, ‘siyasi çıkmazın bir anlamı olmadığını ve vatandaşlara umudu yeniden kazandırmak için çalışma yapılması gerektiğini gösterdiğini’ belirtiyor. Washington ile bu diyaloğa aşina olan Tel Aviv’deki kaynaklara göre ABD’liler, üst düzey bir siyasi diyalog sürdürürken ve güvenlik koordinasyonunu derinleştirerek, gelecekteki bir çözüm ortağı olarak Filistin Yönetiminin güçlendirilmesine ve Batı Şeria’da istikrarın sağlanmasına katkıda bulunacak somut adımlar istiyor.