Kovid-19 tedavisi için geleneksel solunum cihazlarına alternatif olan bir cihaz geliştirildi

Leeds Üniversitesi’nden bir ekip tarafından geliştirildi ve yaklaşık 200 dolara mal oluyor

Yeni solunum destek cihazı (Araştırma ekibi)

İngiltere’de bulunan Leeds Üniversitesi’nden bir araştırma ekibi, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını ile mücadele önlemleri kapsamında, bazı düşük ve orta gelirli ülkelerin karşılaştığı oksijen eksikliği sorunlarını çözen, düşük maliyetli ve kolay kullanımlı bir solunum destek cihazı geliştirdi.
Salı günü Frontiers in Medical Technology dergisinde duyurulan cihaz, temel olarak basit bir elektrikli vantilatör sistemine dayanıyor. Cihaz, orta ve şiddetli semptomların yaşandığı Kovid-19 enfeksiyonu nedeniyle nefes almakta zorlanan hastalara yardım etmede etkili olduğu kanıtlanmış olan Sürekli Pozitif Havayolu Basıncı (CPAP) adı verilen bir oksijen desteği sağlıyor.
Çalışmada söz konusu yeni cihaz, 10 sağlıklı gönüllünün katıldığı deneylere tabi tutuldu. Bunun sonucunda, solunum cihazının hipoksi (dokularda oksijenin düşük seviyelerde olması) veya hiperkapni (kan dolaşımında karbondioksit birikmesi) yaşanması durumunda güvenli bir şekilde kullanılabileceğini, kullanıcıların bunu kaldırabildiğini ve herhangi bir yan etkinin oluşmadığını gösterdi.
Araştırmacılar, cihazın tıbbi kaynakların yetersiz olduğu sağlık merkezlerinde klinik gereksinimlerin karşılayabilmesini sağlarken, basit kullanımlı ancak işlevli olmasını güvence altına alacak solunum desteklerini tasarlamak ve geliştirmek için “tutumlu inovasyon” ilkelerini kullandılar. Cihazın sağladığı önemli yeniliklerden biri, yüksek basınçlı hava ve oksijen kaynaklarına erişim eksikliğinin üstesinden gelmek için elektronik cihazları soğutmakta kullanılan vantilatörlere benzeyen, basit bir elektrikli vantilatör kullanılmasını gerektiren hava akışının oluşturulmasıydı.
Leeds Üniversitesi’nde Uygulamalı Akışkanlar Dinamiği Profesörü olan ve projeyi yöneten akademisyen olan Nikil Kapur, “Tutumlu inovasyon yaklaşımını benimseyerek, kaynakların yetersiz olduğu sağlık bakım ortamlarında etkin bir şekilde çalışabilmesini sağlamak için tıbbi ekipmanın önemli bir parçasını yeniden tasarlamayı başardık” dedi.
Kapur sözlerine şöyle devam etti:
“Gereksiz karmaşıklıktan kurtulduk ve cihazın oksijen kaynaklarının az bulunduğu ve kaynakların korunması gerektiği durumlarda çalışacağından emin olduk. Bu prototip, kritik hastalarda tedavi teknolojisine daha fazla erişim sağlayacak ve hayat kurtarmaya yardımcı olacak bir cihaz geliştirmede önemli bir adım.”
Prototip cihazın bileşenlerinin maliyeti yaklaşık 150 İngiliz sterlinine (Yaklaşık 207 ABD doları) mal oluyor ve seri üretimle daha da ucuza gelebilir. Geleneksel CPAP makinelerinin maliyeti yaklaşık 600 İngiliz sterlinine ulaşabiliyor. Yoğun bakım ünitesinde kullanılan bir solunum cihazının maliyeti yaklaşık 30 bin sterlin civarında.
Bradford Eğitim Hastanelerinde Yoğun Bakım ve Anestezi Danışmanı ve araştırma ekibinin bir üyesi olan Dr. Tom Lawton ise:
“Birleşik Krallık’ta CPAP, şiddetli semptomları olan Kovid-19 hastaları için solunum tedavisinin temel dayanağı olarak etkili oldu ve hastaların solunum cihazı gibi gelişmiş yoğun bakım ünitesi bakımına ihtiyaç duymasını önlemeye yardımcı oldu” ifadelerini kullandı.
Birçok ülkede, kaynakların kısıtlı olması, CPAP’ın bile temin edilmesine engel oluyor. Bu durum ciddi semptomları olanların hayatını kaybetmesine neden oluyor.  Tıbbi kaynakları sınırlı olan yerlerde çalışmak üzere tasarlanmış basit kullanımlı CPAP cihazları, küresel sağlık hizmetlerindeki eşitsizliği azaltmaya ve hayat kurtarmaya yardımcı olabilir.
Leeds Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü’nden çalışmanın ortak yazarı Dr. Pete Culmer, nasıl çalıştığını açıklayarak, vantilatörün solunum devresi olarak bilinen tüpe bağlandığını, bu devrenin, hava akışındaki virüsleri ve bakterileri tutmak için bir filtre içerdiğini, cihazın ayrıca tüpler, yüz maskesi ve oksijen yoğunlaştırıcıdan oksijen akışını kontrol eden bir valfdan oluştuğunu belirtti.
Akıllıca tasarlanmış vantilatör sistemi, daha karmaşık -daha maliyetli- kontrol sistemlerine veya yüksek basınçlı hava kaynağına ihtiyaç kalmadan güvenli bir hava akışı sağlar. Bu durum, hastanın solunum yollarını açmak için yeterli olacak bir hava akımı oluşturur, böylece oksijen, olumsuz bir etki riskine maruz kalmaksızın akciğerlerdeki küçük hava keselerine ulaşabilir.