عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Yemen’de darbeciler tutukluları silah altına almaya devam ediyor

Husiler, İran’ın Arap Dünyasında terörist operasyonları gerçekleştirme aracı (Reuters)
Husiler, İran’ın Arap Dünyasında terörist operasyonları gerçekleştirme aracı (Reuters)
    Sana/Şarku’l Avsat
TT
TT

Yemen’de darbeciler tutukluları silah altına almaya devam ediyor

Husiler, İran’ın Arap Dünyasında terörist operasyonları gerçekleştirme aracı (Reuters)
Husiler, İran’ın Arap Dünyasında terörist operasyonları gerçekleştirme aracı (Reuters)

Yemen’in İbb şehrinde, İran destekli Husi milisleri savaşçı açığını karşılamak için  mahkumları silahlandırma kampanyaları başlattı. Husiler, ağır suçlardan tutuklu mensuplarını hapishaneden kaçırmakla suçlanıyor.
Şarku'l Avsat'ın İbb şehrindeki kaynaklardan edindiği bilgilere göre, Husiler kendilerine yakın çok sayıda mahkumu son birkaç ayda İbb’deki merkez hapishaneden toplu halde kaçırdı. Bu mahkumlardan bazılarının ciddi suçlar işlediği biliniyor. Husilerin Sana'daki başsavcısı konumundaki Husi lideri Muhammed ed-Dilemi, onlarca mahkumun serbest bırakılmasını, mezhepsel eğitimin verildiği kurslara ve askeri eğitime tabi tutulmalarını emreden yeni genelgeyi birkaç gün önce İbb’de savcı konumundaki Abdullah es-Sani’ye gönderdi. Husi başsavcısının grubun İbb'deki liderlerine verdiği direktifler, grubun darbeci yönetimi konseyi başkanı olarak atanan lideri Mehdi el-Meşat tarafından kendisine verilen önceki talimatlara dayanıyor.
Aynı kaynakların bildirdiğine göre İbb'de milislere sadık mensuplar son on gündür ildeki merkez hapishaneye ve Husilerin bulunduğu diğer gözaltı merkezlerine yaptıkları saha ziyaretleri sırasında en az 100 mahkumun serbest bırakılmasını emrederek bu kişileri Husilerin saflarına katılmaya ve fikir kurslarına gitmeye zorladı. İbb'deki merkez cezaevinden bir tutuklunun akrabası Süleyman Muhammed (takma ad) Şarku'l Avsat'a verdiği demeçte, Husi liderlerinin birçok mahkumun fidye karşılığı serbest bırakılması yönünde mahkum aileleriyle yaptığı anlaşmalardan bahsetti.
Süleyman, ailesinin grubun yolsuzluk ve suçlarını eleştirmeleri dolayısıyla aylarca tutuklu kalan biri 26, diğeri ise 32 yaşındaki iki erkek kardeşini her biri için 250 bin riyal fidye karşılığında serbest bırakılmasını isteksizce kabul ettiğini anlattı. Bazıları cinayet ve çete kurmakla suçlanan akrabalarının silahlandırılması karşılığında serbest bırakılmasının İbb'deki birçok mahkum ailesini etkilediğini de ekledi. Süleyman aynı zamanda bir Husi liderinin mahkumlara hitaben yaptığı konuşmada, “Yıllarca hapiste kalmanızdansa cephelerde öldürülmeniz daha iyidir” dediğini aktardı.
İran’ın Yemen’deki müttefiki olan Husi grubu, daha önce İbb'de yüzlerce tutuklu ve mahkumu savaşa katılmaları şartıyla davalarının feshedileceği ve affedilecekleri umudunu vererek aldatmıştı. En son Haziran ve Temmuz aylarında İbb’deki merkez hapishaneden bazılarının cinayet ve hırsızlık gibi davalarının devam ettiği yaklaşık 85 mahkumla anlaşma imzalanmış, bu mahkumlar savaş cephelerine katılmaları karşılığında serbest bırakılmıştı.
Grup geçtiğimiz Nisan ayında da aynı hapishanede benzer anlaşmalar yaptığı sırada grup, koronavirüs salgınının yayılmasının önlenmesi için mahkumların serbest bırakılması yönünde insan hakları ve uluslararası düzeyde çağrılar yapılmıştı.
Abdullah es-Sani, Haziran ayı sonlarında çeşitli davalarda 30 mahkum ve tutuklunun İbb merkez hapishanesinden serbest bırakılmasını emrederken insan hakları savunucuları ise Husi grubunu onlarca kişiyi savaşa göndermekle suçlamıştı.
Husilere bağlı SABA haber ajansı, Husi liderinin uzman savcılarla birlikte İbb'deki merkezlere yaptığı saha ziyaretleri sırasında en az 250 mahkumu serbest bıraktığını bildirmişti. Anlaşmalara göre ilerleyen aşamalarda çeşitli davalardaki mahkumların serbest bırakılması için çalışmalarına devam edeceğini vurgulayan grubun mahkumlar ve aileleriyle yapılan anlaşmalara işaret ettiğine de değinmişti.
Yerel haberlerde daha önce milislerin bu ayın başlarında kendi kontrolleri altındaki Sana, İbb, Zamar, Hacca, Mahvit, Hudeyde ve Amran’da bulunan cezaevlerinden yüzlerce mahkum ve tutukluyu mezhep kursları ve eğitim kampları kurmak için belirlediği gizli mekanlara transfer ettiği bilgisi verilmişti.
Yerel kaynakların bildirdiğine göre grup bu ayın başlarında Hudeyde'deki merkez hapishaneden 127'den fazla mahkumu serbest bırakmış, bu kişilerin cezalarının bir kısmını veya yarısını çektiğini öne sürmüştü. Aynı zamanda kendi kontrolü altında bulunan bir çok hapishanede bu tür adımlar atmıştı.
Sana’dan isminin açıklanmasını istemeyen bir insan hakları kaynağı, Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte, grubun Marib, el-Beyda, batı kıyıları, el-Cevf ve ed-Dali cephelerinde aldığı kayıplar sonucunda savaşan kişi eksikliğini telafi etmek önümüzdeki haftalarda daha fazla mahkumu kendisine çekmeye çalışacağını öngördü.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Hamas heyeti Kahire’de... Silahsızlanma ve ikinci aşamanın ilerletilmesi üzerine görüşmeler

Gazze şehrinde yıkılmış binaların enkazı arasında tel örgülere tutunmuş Filistinli bir çocuk (AFP)
Gazze şehrinde yıkılmış binaların enkazı arasında tel örgülere tutunmuş Filistinli bir çocuk (AFP)
  • Kahire: Muhammed Mahmud
TT
  • Kahire: Muhammed Mahmud
TT

Hamas heyeti Kahire’de... Silahsızlanma ve ikinci aşamanın ilerletilmesi üzerine görüşmeler

Gazze şehrinde yıkılmış binaların enkazı arasında tel örgülere tutunmuş Filistinli bir çocuk (AFP)
Gazze şehrinde yıkılmış binaların enkazı arasında tel örgülere tutunmuş Filistinli bir çocuk (AFP)

Gazze Şeridi’nde ateşkes anlaşmasının uygulanmasına ilişkin ikili temaslar hız kazandı. ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği görüşmeden, Hamas heyetinin Kahire’ye yaptığı ziyarete kadar uzanan diplomasi trafiğinde, anlaşmanın ikinci aşamasının ilerletilmesi ve hareketin silahsızlandırılmasına ilişkin olası mutabakat arayışları ele alınıyor.

İsrail’in ısrarla gündemde tuttuğu, Hamas’ın ise çekinceyle yaklaştığı ve yeni bir yaklaşım talep ettiği bu kritik dosyada Kahire’nin, bölgenin ve Filistin davasının çıkarlarını gözeten bir çıkış yolu bulmaya çalışacağı belirtiliyor. Uzmanlar, ABD tarafından gündeme getirilen ve söz konusu başlıkta kademeli ilerlemeyi öngören önerinin, 19 Şubat’ta yapılması planlanan ilk Barış Konseyi toplantısı öncesinde masada olduğuna dikkat çekti.

Hamas’ın öncelikleri

Hamas’a yakın bir Filistinli kaynak, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, hareketten bir heyetin Halil el-Hayye başkanlığında Kahire’de bulunduğunu ve ateşkes anlaşmasının maddelerinin uygulanması ile İsrail tarafından sürdürülen ihlallerin ele alındığını söyledi. Kaynak, heyetin gündeminde silahsızlanma dosyasının da yer aldığını, ancak hareketin mevcut önceliğinin Filistin halkının toparlanmasının desteklenmesi ve özellikle Ramazan ayı yaklaşırken insani yardımların artırılması olduğunu belirtti. Aynı kaynak, Hamas’ın ön şart ileri sürmediğini vurgulayarak, Filistin Ulusal Kurtuluş Hareketi’nin (El-Fetih) irade göstermesi halinde Kahire’de Hamas ile El-Fetih arasında bir görüşmenin gerçekleşebileceğini de dışlamadı.

fevffev
Filistinli gruplara mensup silahlı kişiler, 17 Ocak 2024’te Gazze’de yardım konvoylarını koruyor. (Reuters)

İsrail’in Yedioth Ahronoth gazetesi dün yayımladığı haberde, 19 Şubat’ta ilk toplantısını yapacak olan Barış Konseyi’nden üst düzey bir yetkiliye dayandırdığı bilgide, Hamas’ın silahsızlanmayı kabul ettiğini ve sürecin gelecek ay başlayacağını öne sürdü. Yetkili, “Son olarak hafif silahlar tasfiye edilecek; çünkü Hamas Gazze’deki diğer gruplardan endişe ediyor” ifadesini kullandı.

Bu İsrail kaynaklı sızıntılar, ABD’nin The New York Times gazetesinin Washington yönetiminin Hamas’a yönelik yeni bir teklif hazırladığını yazmasının ardından geldi. Gazeteye göre teklif, İsrail’i vurma kapasitesine sahip ağır silahların teslim edilmesini ve ilk aşamada bazı hafif silahların tutulmasına izin verilmesini öngörüyor.

Söz konusu öneri, Hamas’ın önde gelen isimlerinden Halid Meşal’in pazar günü Doha’da düzenlenen bir forumda silahsızlanmayı tamamen reddetmesinden iki gün sonra gündeme geldi. Meşal, “Halkımız hâlâ işgal altında. Bu nedenle silahsızlanma çağrısı, halkımızı kolayca ortadan kaldırılabilecek ve yok edilebilecek bir kurban haline getirme girişimidir. İsrail ise uluslararası silahlarla donatılmış durumda” dedi.

Meşal ayrıca, başkanlığını Donald Trump’ın yaptığı Barış Konseyi’ne, yaklaşan toplantı öncesinde ‘dengeli bir yaklaşım’ benimseme çağrısında bulundu. İsrail Başbakanlık Ofisi ise Başbakan Binyamin Netanyahu’nun, çarşamba günü ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşmesi sırasında, Trump’la yapacağı buluşma öncesinde Barış Konseyi üyeliğine katılım belgesini imzaladığını açıkladı.

Hamas heyetinin Kahire’ye ulaştığının duyurulması, El-Fetih hareketinden bir heyetin salı günü Kahire’de Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından geldi.

Filistinli siyasi analist İbrahim el-Medhun, Hamas ve bazı Filistinli gruplardan oluşan bir heyetin Kahire’de bulunmasının, Gazze Şeridi’nde ‘ertesi gün’ düzenlemelerine yönelik yürütülen çabalardan ve Filistin tarafının onay verdiği ‘barış planının’ hayata geçirilmesi girişimlerinden ayrı değerlendirilemeyeceğini söyledi. El-Medhun, Filistinli taraflar arasında istişarelerin yapılabileceğini, bunun Mısır yönetimiyle sürdürülen koordinasyona paralel ilerleyebileceğini belirterek, El-Fetih hareketi ve Filistin Yönetimi’yle bir diyalog kanalı açılmasının da gündeme gelebileceğini ifade etti.

Silah meselesine ilişkin değerlendirmesinde ise Hamas’ın bu başlıkta erken bir tartışmaya sürüklenme konusunda temkinli davranacağını öne süren el-Medhun, hareketin mevcut aşamada önceliği “saldırıların durdurulması, İsrail’in ‘kırmızı hat’ olarak bilinen sınırlara çekilmesi ve ateşkesin kalıcı hale getirilmesi” dedi. El-Medhun’a göre Hamas ayrıca, ateşkesin korunması ve çatışmaların yeniden başlamasının önlenmesi için uluslararası ya da bölgesel güçlerin sahada rol üstlenmesini, Filistin halkının korunmasını ve insani yardımın artırılmasını, bununla eş zamanlı olarak yeniden imar için uygun koşulların oluşturulmasını öncelikli görüyor.

vedfvr
Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki el-Meğazi Mülteci Kampı’nda bir duvardaki boşluktan geçen Filistinli çocuklar (AFP)

Filistinli siyasi analist Husam ed-Decni, Hamas’ın tutumunun ‘işgalin sona ermesi karşılığında silahların bırakılması’ yaklaşımına dayandığını belirterek, Washington’un ağır silahlar ve kademeli silahsızlanmaya ilişkin önerisinin ise yeterli güvencelerin sağlanması halinde ilerleyen aşamalarda hareket tarafından tartışılabileceğini söyledi. Ed-Decni, İsrail’in bu dosyayı büyütmeye çalışacağını savunarak, Hamas’ın elindeki roketlerin yaklaşık altı aydır kullanılmadığını ve tükenmiş olabileceğini ifade etti.

Hamas heyetinin Kahire ziyaretine ilişkin açıklama, İsrail ordusunun çarşamba günü Gazze Şeridi’nin kuzeyinde düzenlenen bir operasyon sırasında Hamas’a bağlı Beyt Hanun Taburu Komutanı Ahmed Hasan’ın öldürüldüğünü duyurmasının ardından geldi.

El-Medhun, yaşanan ihlaller ışığında Hamas’ın silah meselesini dış baskı ya da İsrail şartlarıyla değil, kapsamlı bir Filistin uzlaşısı çerçevesinde ve gelecekteki herhangi bir siyasi formülün parçası olarak ele alınması gereken ulusal bir konu olarak gördüğünü belirtti. El-Medhun’a göre İsrail’in bu aşamada silah konusunu gündeme taşıması, özellikle ikinci aşamanın temelini oluşturan çekilme, sınır kapılarının açılması ve yeniden imarın başlatılması maddelerini sekteye uğratma ya da içini boşaltma girişimi niteliği taşıyor.

Ed-Decni, ABD Başkanı Donald Trump’ın kademeli silahsızlanma önerisiyle bu açmazı aşmaya çalışacağını savunarak, Gazze Şeridi’nde konuşlandırılacak istikrar güçlerinin tarafsız olması halinde kabul edilebilir olacağını ve bunun hem Gazze Şeridi’nin hem de bölgenin istikrarı için güvence teşkil edebileceğini dile getirdi.

ARAP DÜNYASI

UNRWA Komiseri: Gazze'nin çektiği acılar dayanılmaz

Gazze şehrinin Zeytun mahallesinde, dün enkazın ortasında ailesinin çadırının önünden geçen yerinden edilmiş bir kız çocuğu (EPA)
Gazze şehrinin Zeytun mahallesinde, dün enkazın ortasında ailesinin çadırının önünden geçen yerinden edilmiş bir kız çocuğu (EPA)
TT
TT

UNRWA Komiseri: Gazze'nin çektiği acılar dayanılmaz

Gazze şehrinin Zeytun mahallesinde, dün enkazın ortasında ailesinin çadırının önünden geçen yerinden edilmiş bir kız çocuğu (EPA)
Gazze şehrinin Zeytun mahallesinde, dün enkazın ortasında ailesinin çadırının önünden geçen yerinden edilmiş bir kız çocuğu (EPA)

Birleşmiş Milletler Filistinli Mülteciler Yardım ve Çalışma Ajansı (UNRWA) Genel Komiseri Philippe Lazzarini, İsrail savaşı sırasında Gazze Şeridi'nde yaşananları "tarif edilemez" olarak nitelendirerek, halkın çektiği acıların "dayanılmaz" olduğunu ifade etti.

Şarku’l Avsat'a verdiği röportajda, önümüzdeki ay görevinden ayrılmaya hazırlanan Lazzarini, Gazze'de yaşayan ve yarısı çocuk olan yaklaşık iki milyon insanı, derin bir şok içinde ve geleceğe dair net bir umutları olmadan görmezden gelmenin “yeni nesillerin öfkesinin tohumlarını ekmeye” yol açacağı uyarısında bulundu.

UNRWA Genel Komiseri, Suudi Arabistan Krallığı ile Ajans arasındaki iş birliğinin “özellikle mali ve siyasi olmak üzere çeşitli düzeylerde güçlü ve samimi” olduğunu vurguladı. Riyad'ın derin siyasi katılımına ve ortaya koyduğu girişimlere, özellikle de “iki devletli çözüm” için yaptığı baskıya ve Ajans'ın Filistin kurumlarının geleceği hakkındaki tartışmalara katılımına işaret etti.

ARAP DÜNYASI

Suriye ordusu, el-Tanf askeri üssünü ABD güçlerinden devraldı

Suriye'nin Kamışlı kentindeki ABD askeri araçları (Reuters)
Suriye'nin Kamışlı kentindeki ABD askeri araçları (Reuters)
TT
TT

Suriye ordusu, el-Tanf askeri üssünü ABD güçlerinden devraldı

Suriye'nin Kamışlı kentindeki ABD askeri araçları (Reuters)
Suriye'nin Kamışlı kentindeki ABD askeri araçları (Reuters)

Suriye Savunma Bakanlığı bugün yaptığı açıklamada, ABD güçlerinin ayrılmasının ardından ordu birliklerinin El-Tanf askeri üssünün kontrolünü ele geçirdiğini belirtti.

Bakanlık, “Suriye ve Amerika tarafları arasındaki koordinasyon sayesinde, Suriye Arap Ordusu birlikleri el-Tanf üssünü ele geçirdi, üssü ve çevresini güvenli hale getirdi ve el-Tanf çölündeki Suriye-Irak-Ürdün sınırına konuşlanmaya başladı” ifadelerini kullandı. Bakanlık ayrıca şunları ekledi: “Bakanlığın sınır muhafız güçleri önümüzdeki günlerde görevlerini devralmaya ve bölgeye konuşlanmaya başlayacak.”

ABD'nin el-Tanf üssü, Suriye-Irak sınırı ile başkent Şam arasındaki yolu kesmek için Humus'un doğu kırsalında bulunan en önemli ABD üslerinden biridir.

Area 55 olarak bilinen Amerikan üssünün yakınında, Amerikan güçleri tarafından denetlenen ve finanse edilen Komandolar olarak bilinen Özgür Suriye Ordusu'na ait bir tesisin yanı sıra, Humus, Hama ve Şam kırsalından gelen mülteciler için Rukban kampı da bulunmaktadır.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre 8 Aralık 2024'te Beşşar Esed rejiminin düşmesinden önce, üs birkaç kez insansız hava araçlarıyla saldırıya uğradı ve Irak'taki gruplar bu saldırıların sorumluluğunu üstlendi.