Lübnan’da kanser ilacına ulaşmak hastalıkla savaşmaktan daha zor

Lübnan’daki kanser hastalarının yüzde 10’u son iki ay içinde tedavi görmedi.

Lübnan’da süren kanser ilacı krizi nedeniyle eylem düzenlendi. (Reuters)

Lübnan’daki kanser hastalarının yüzde 10’u son iki ayda ilaçlarını alamadı. Lübnan Merkez Bankası’nın kanser ilaçlarını ithal etmek için gerekli kredileri açması umut ediliyor.
Beyrut’ta önceki gün düzenlenen ve Sağlık Bakanlığı Genel Müdürü’nün de katıldığı oturma eyleminde Lübnan’daki kanser hastaları seslerini yükselterek hükümetin tedavi sağlamamasına tepki gösterdi.
Hastalardan biri sosyal medyada geniş yankı uyandıran bir videoda “Tedavi için para ödemeye hazırım. Ama önce piyasada tedavi olacak ilaç bulunması gerekiyor” dedi.
Oturma eylemine katılan göstericiler, Merkez Bankası’ndan kredi açılamaması sonrasında eczanelerde ilaç kıtlığının yaşanmasına ilaç sübvansiyonlarının kaldırılmasına bağlı olarak başta Lübnan’daki binlerce kanser hastası olmak üzere on binlerce hastayı bekleyen büyük bir insani kriz olduğunu vurguladılar.
Merkez Bankası’nın akaryakıt, ilaç, tıbbi malzeme ve gıda maddeleri gibi temel ilaç sübvansiyonlu ürüünlerin ithalatına sağladığı döviz rezervlerinin azalması ve bunların büyük bir kısmına desteğini kesmesinin ardından kriz derinleşti. Kronik hastalık ilaçlarının ithalatına yönelik, kanser tedavileri de dahil olmak üzere, aylık 50 milyon dolarlık bir destek paketi ile döviz sağlamak için iki ay önce bir anlaşmaya varıldı.
Şarku’l Avsat’a bilgi veren Sağlık Bakanlığı kaynakları; kredilerin açılmasının Lübnan Merkez Bankası ile ilişkili olduğunu belirterek, dün yayınlanan genelgenin Lübnan Bankası Başkanı Riyad Selame’nin krizi çözmesi gerektiğine işaret ettiler. Söz konusu önlemin tedaviye yardımcı olacağını umduğunu kaydettiler.
Lübnan Halk Sağlığı Bakanı Hamad Hassan’ın medya ofisi tarafından yapılan açıklamada; güçlü bir takipten sonra Bakanlık Teftişi tarafından gerçekleştirilen baskınlar ilişkin bilgi verildi. Meselelerin merkezi kısmının çözüldüğü kaydedildi. Bakan Hassan dün, Lübnan Merkez Bankası’nın bir süre önce bakanlıktan bin 800 birikmiş faturaya izin ve onay vermeye başladığını bildirdi. Bakanlık ayrıca ithalatçı firmalara ‘dünden itibaren bloke ilaçları dağıtmaya ve sevk etmeye başlama’ çağrısında bulundu.
Kanser hastası olan 53 yalındaki Rita adlı vatandaş, tedavisine devam etmek için gerekli ilaçları sağlamanın kendisini üç yıl önce vücudunu harap eden hastalıktan daha fazla yoracağını aklına dahi getirmemişti.
Takma isim kullanmayı tercih eden Rita, AFP’ye yaptığı açıklamada “En çok kanser hastaları acı çekiyor. Tedavi, vücudunuza giren bir ateş gibidir.Ancak her şeyden önce ilaç bulmalıyız” dedi.
Reuters’a açıklamalarda bulunan ve sorunun acil olarak çözülmesi gerektiğini vurgulayan St. George Hastanesi Üniversitesi Tıp Merkezi Hematoloji ve Onkoloji Anabilim Dalı başkanı Dr. Joseph Makdissi; “Hastalarıma bir kriz olduğunu söyleyemem. Onlardan bu durum geçene kadar beklemelerini isteyemem. Çünkü.bu hastalıkta kaybedecek vakit yok” dedi. Kanser hastalarının yüzde 10’unun son iki ay içinde tedavi göremediği bilgisini paylaştı.  
“Kanser ilaçları halen sübvanse ediliyor. Bu da ajanların rezervleri tükenen bir merkez bankası tarafından ithal edilecek fonu beklemeleri gerektiği anlamına geliyor” diyen Dr. Makdissi kanser ilaçlarına verilen sübvansiyonların azaltılmasının hastalarının sorununu çözeceği konusunda ise iyimser değil.
Makdissi açıklamasını şöyşe sürdürüyor:
“Kemoterapide kullanılan ve seans başına fiyatı 5 bin dolara kadar çıkabilen bazı ilaçlar şu an sübvanse ediliyor. Bu, hastanın yaklaşık 400 dolar ödediği ve maliyetin geri kalanının devlet tarafından karşılanacağı anlamına gelir. İlaç sağlamak için bu sübvansiyonu artırsalar bile birçok hasta bu maliyeti karşılayamaz.”
Dünya Sağlık Örgütü’nün Uluslararası Kanser Monitörü tarafından geçen mart ayında yayınlanan bir raporda, Lübnan’ın son beş yıl içinde 11 bin 600’ü 2020’de olmak üzere 28 bin 764 kanser vakası kaydettiği belgelendi. Ancak doktorlar, bazı hastaların tedavi süresinin yıllarca uzayabileceği düşünüldüğünde, tedavi gören kişi sayısının bu sayıyı aştığını açıklıyor.
Lübnan Hematologlar Derneği başkanı Profesör Ahmed İbrahim, Fransız basınına verdiği demeçte Lübnan’da her yıl yaklaşık 2 bin ila 2 bin 500 lösemi ve lenfatik hastalık vakasının kaydedildiğini ve şu an tedavide kullanılan sadece birkaç ilaç olduğunu söyledi.
Söz konusu hastaların tedavilerine periyodik olarak devam edilmezse bazılarının öleceği uyarısında bulunan İbrahim “Bazı hastalar iyileşme aşamasındaydı ve tedavinin bitmesine yakın bir aşamaya geldiler. Ama aniden ilaçları kesildi” dedi.
Bakan Hamad Hassan mevcut kriz ile ilgili çarşamba günü yaptığı açıklamada, Dünya Bankası ve uluslararası kuruluşların Lübnanlılara sağlamak için kronik hastalıkların tedavisinde kullanılacak ilaçları satın almak için 25 milyon dolar tahsis etme niyetini açıkladı.
Kanser hastalarını destekleyen Barbara Nassar Derneği de dahil olmak üzere çeşitli girişim ve dernekler seslerini yükseltmeye devam ediyor.
Bu bağlamda perşembe günü Beyrut’ta kanser ilaçlarının sigortalanmasını talep etmek için onlarca hastanın katıldığı bir
protesto düzenlendi.
“Devlet krizi kontrol edemiyorsa hastanın suçu ne?” diye soran Barbara Nassar Derneği Nassar, “Lübnan’da bir kanser hastasının tüm endişeleriyle sokağa çıkıp ilaç talep ettiğini hayal edin” dedi. Tehlikenin boyutlarına dikkat çeken Nassar, bazı hastaların kendilerini kanserin ilerlemesine karşı koruyan ilaçları almamaları halinde ölebileceklerini vurguladı.  
Reuters haberinde Kristen Tohme adlı hastanın üçüncü derece kolon kanseri olduğunu ve doktorların altı seans kemoterapi reçete ettiğini aktardı. Ama Tohme şimdiye kadar sadece üç seans tedavi alabildi. Lenf bezlerine yayılan kanserle mücadele eden Kristen, tedavisini tamamlayamazsa sadece birkaç ay hayatta kalabileceğinden endişeli.
Barbara Nassar Kanser Hastalarını Destekleme Derneği, eski hastalardan ayni bağışlarla 2020 yılında 1,5 milyon dolar tutarında ilaç sağladı. Ancak Nassar, ülkedeki siyasi çekişmenin krizi hafifletme çabalarını engellediğini vurguladığı açıklamasında “Merkez Bankası sübvansiyonu kaldırmak istiyor. Ama Sağlık Bakanlığı istemiyor. İkisi arasındaki mücadelede hastalar tedavisiz kalıyor” dedi.