Bennett: İran’ın nükleer silah edinmesini engellemek için Biden ile anlaştık

İsrail Başbakanı Bennet ABD Başkanı Biden’ı İsrail’i davet etti

ABD Başkanı Joe Biden, İsrail Başbakanı Naftali Bennett ile görüştü (AP)
ABD Başkanı Joe Biden, İsrail Başbakanı Naftali Bennett ile görüştü (AP)
TT

Bennett: İran’ın nükleer silah edinmesini engellemek için Biden ile anlaştık

ABD Başkanı Joe Biden, İsrail Başbakanı Naftali Bennett ile görüştü (AP)
ABD Başkanı Joe Biden, İsrail Başbakanı Naftali Bennett ile görüştü (AP)

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Joe Biden, İsrail Başbakanı Naftali Bennett’i Beyaz Saray’da kabul etti. Görüşme sonrası Bennet, Biden’ı İsrail’de Kovid-19 Delta varyantı salgınını kontrol alındıktan sonra İsrail’e gelmesi için davet ettiğini açıkladı.
ABD Başkanıyla yaptığı ilk görüşmenin sonunda Bennett, Washington’da İsrailli gazetecilere şu açıklamalarda bulundu: “Birbirimizi uzun zamandır tanıdığımızı hissettim. İsrail’i seven, tam olarak ne yaptığını bilen ve ihtiyaçlarımıza önem veren bir lider buldum. Delta varyantını yendikten sonra onu İsrail’i ziyaret etmeye davet ettim.” 
Biden ile “İran’ın asla nükleer silah elde edemeyeceği” konusunda hemfikir olduğunu yineleyen Bennett, “bu konuda anlaştığımıza sevindim” diyerek, “İsrail ve ABD ilerleyen günlerde bu konuda işbirliği kanallarını geliştirmek için çalışacak”, “Fazla zaman yok, mesele acil ve ertelenemez” diye ekledi. 
Bennett, göreve gelmesinden bu yana Washington’a yaptığı bu ilk ziyarette Biden ile Beyaz Saray’da bir araya geldi. Perşembe günü yapılması planlanan görüşmeler, ABD askerleriyle beraber birçok insanın öldüğü Afganistan’daki kanlı saldırının ardından ertelense de iki lider kırk dakikadan fazla süren bir görüşme gerçekleştirdi.
Resmi yayıncının siyasi muhabiri, ikili arasında gerçekleşen görüşmede Biden’ın Afganistan’a, Bennett’in ise İran’a odaklandığını belirtti. 
İsrail’in ABD’den ülkesini savunmak için asker göndermesini asla istemeyeceğini söyleyen ve özellikle İran’a yoğun baskı yapılmasını gündemde tutan Bennett, özellikle İran’ı kuşatarak operasyonlar yapmak istediğini vurgulayarak; “her zaman etkin konumda olup, İran’a uzun zaman baskı yapmalıyız” diye ekledi.
Bennett, Filistin dosyasıyla ilgili temel sorunları tartışmaya açmadı. Ancak Biden onu iki devletli bir çözümü garanti eden siyasi bir çözüm bulmaya davet etti.
Görüşmeden sonra Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamaya göre Biden, konuğuna gerilimi artıracak ve güven inşa etme girişimlerini baltalayacak önlemler almaktan kaçınması gerektiği vurguladı.
Biden, iki devletli çözümün İsrail-Filistin ihtilafını sona erdirmenin tek yolu olduğunu sözlerine ekledi.



İsrail, ABD’ye bağımlılığını azaltma peşinde: Yeni bir döneme geçiliyor

ABD'de eylemciler, İsrail'e askeri yardımların durdurulması için Beyaz Saray önünde geçen yıl protesto düzenlemişti (AP)
ABD'de eylemciler, İsrail'e askeri yardımların durdurulması için Beyaz Saray önünde geçen yıl protesto düzenlemişti (AP)
TT

İsrail, ABD’ye bağımlılığını azaltma peşinde: Yeni bir döneme geçiliyor

ABD'de eylemciler, İsrail'e askeri yardımların durdurulması için Beyaz Saray önünde geçen yıl protesto düzenlemişti (AP)
ABD'de eylemciler, İsrail'e askeri yardımların durdurulması için Beyaz Saray önünde geçen yıl protesto düzenlemişti (AP)

Özellikle Gazze savaşında ABD’den büyük destek alan İsrail, Washington’a bağımlılığını azaltmak istiyor.

Times of Israel’in analizine göre, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun “azami bağımsızlık” vurgusuyla gündeme gelen bu yönelim, İsrail - ABD ilişkilerinde yeni bir döneme geçilebileceğinin işareti. 

Diğer yandan uzmanlar, böyle bir hamlenin bölgesel dengeler açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor. 

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki Aksa Tufanı operasyonuyla başlayan Gazze Savaşı’nda Washington yönetimi, Tel Aviv hükümetine 22 milyar dolar civarında askeri yardım sağladı. Bunun, yıllık 3,8 milyar dolarlık düzenli savunma yardımına ek olarak yapıldığı belirtiliyor. 

Diğer yandan bu yardımlar, ABD’ye İsrail’in askeri harcamaları ve öncelikleri üzerinde ciddi nüfuz sağlıyor. 

Netanyahu, geçen ay The Economist’e verdiği röportajda, askeri yardımları 10 yıl içinde sıfıra indirmek istediğini söylemişti. Askeri yardım almak yerine ABD’yle ortak silah ve savunma projeleri geliştirmeye odaklanmayı planladıklarını belirtmişti.

İki ülke arasındaki yardımları düzenleyen sözleşme en son 2016’da yenilenmişti. 10 yıllık anlaşma kapsamında ABD, İsrail’e yılda 3,3 milyar dolar Yabancı Askeri Finansman (FMF) ve füze savunması için 500 milyon dolar sağlıyor. Bu 500 milyon dolar özellikle Demir Kubbe sistemine ayrılıyor.

Diğer yandan eski anlaşmalarda İsrail yardımların yüzde 25’ten fazlasını kendi savunma sanayisine harcayabilirken, Barack Obama yönetimi bu esnekliği kademeli olarak azalttı. Analize göre 2028’de İsrail, ABD’den gönderilen yardımları sadece Amerikan menşeli ekipmanların bakımı ve geliştirilmesi için harcayabilecek. 

İsrail’in eski ABD Büyükelçisi Michael Oren, ABD’ye bağımlılığın İsrail’i saldırıya yönelik stratejiler yerine savunma odaklı alternatiflere yoğunlaşmak zorunda bıraktığını savunuyor.

Öte yandan ABD'nin eski İsrail Büyükelçisi Daniel Shapiro’ya göre yardımların tamamen durdurulması, İran ve müttefiklerini cesaretlendirebileceği gibi, Arap ülkeleriyle İsrail arasındaki normalleşme sürecini de sekteye uğratabilir. Eski diplomat, birçok Arap ülkesinin İsrail’le yakınlaşmasının arkasında ABD’yle ilişkileri güçlendirme motivasyonunun olduğunu söylüyor. 

Böyle bir hamle bölgede domino etkisi yaratabilir. Shapiro’ya göre Washington’ın Tel Aviv’e yardımları kesmesi, Kongre’nin Mısır ve Ürdün’e yapılan yardımları da sorgulamasına yol açabilir. Ürdün’de oluşabilecek istikrarsızlık Batı Şeria, Suriye ve Irak’a yayılabilir; Mısır ise silah alımında Rusya ve Çin’e yönelebilir.

ABD ve İsrail arasında NATO’nun 5. maddesine benzer bir karşılıklı savunma anlaşması ihtimali de zaman zaman gündeme geliyor. Ancak İsrail, askeri kararları üzerinde ABD’nin veto gücü kazanabileceği endişesiyle tarihsel olarak bu tür anlaşmalara mesafeli durdu.

Independent Türkçe, Times of Israel, JNS


İran’da savaş hazırlığı: Nükleer tesisler onarılıyor

İran, balistik füze programının müzakerelere dahil edilmesine yanaşmıyor (Reuters)
İran, balistik füze programının müzakerelere dahil edilmesine yanaşmıyor (Reuters)
TT

İran’da savaş hazırlığı: Nükleer tesisler onarılıyor

İran, balistik füze programının müzakerelere dahil edilmesine yanaşmıyor (Reuters)
İran, balistik füze programının müzakerelere dahil edilmesine yanaşmıyor (Reuters)

İran, Natanz nükleer tesisinin yakınındaki yeraltı kompleksini güçlendiriyor. 

ABD merkezli düşünce kuruluşu Bilim ve Uluslararası Güvenlik Enstitüsü'nün (ISIS) incelediği uydu görüntülerine göre, İsfahan eyaletinde yer alan Kazma Dağı'ndaki yeraltı tesisinin girişleri güçlendiriliyor. 

Uzmanlar, tesisin İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini ya da kritik ekipmanlarını korumak için tasarlanmış olabileceğini belirtiyor. Ancak tesisin tam olarak ne amaçla kullanıldığı ve faal olup olmadığı net değil.

10 Şubat tarihli uydu görüntüsünde, dağdaki tünel girişlerine yeni betonlar döküldüğü görülüyor. Bazı noktalarda zeminin düzleştirilip betonla güçlendirilmiş yeni yapıların inşa edildiği anlaşılıyor.

ISIS analistlerine göre bu değişiklikler, olası bir hava saldırısına karşı tünel girişlerini güçlendirmeyi ve ek koruma sağlamayı amaçlıyor.

İran ve İsrail arasında Gazze savaşı nedeniyle tırmanan gerginlik haziranda sıcak çatışmaya dönüşmüştü. ABD ve İran'ın yürüttüğü nükleer müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından İsrail'in 13 Haziran'daki saldırısıyla başlayan çatışmalarda İran da vakit kaybetmeden misilleme yapmıştı.

Çatışmalarda ABD'ye ait bombardıman uçakları İran'daki İsfahan, Fordo ve Natanz tesislerine 22 Haziran'da hava saldırısı düzenlemiş, operasyonda 14 "sığınak delici" GBU-57 bombası kullanılmıştı.

Hazirandaki saldırılarda Kazma Dağı hedef alınmamıştı ancak yeraltı tesisi, Natanz'a yaklaşık 2 kilometre mesafede. 

BBC'nin de incelediği uydu görüntülerine göre, geçen yılki İsrail - ABD saldırılarında Natanz'da hasar gören bir dronesavar sistemi de tekrar güçlendirilmiş. 

Natanz’ın 125 kilometre kuzeyindeki İsfahan tesisinin tünel girişleri ise toprakla kapatılmış. Uzmanlar, bunun hava saldırılarının etkisini azaltmak ya da tesisteki malzemeleri imha etmeye yönelik kara saldırılarına karşı savunma sağlamak amacıyla yapıldığını belirtiyor. 

ABD ve İsrail, İran'ın uranyum zenginleştirerek nükleer silah geliştirmeyi planladığını savunurken Tahran yönetimi bunu defalarca reddetmişti. 

ABD ve İran arasında Umman'da 6 Şubat'ta başlayan müzakerelerde henüz somut bir sonuca varılamadı. Diğer yandan ABD Başkanı Donald Trump, anlaşma sağlanamaması halinde ikinci bir uçak gemisini daha Ortadoğu'ya göndereceği tehdidini savurmuştu. 

New York Times'ın son haberinde, Karayipler'de konuşlu uçak gemisi USS Gerald R. Ford ve beraberindeki taarruz grubunun Ortadoğu'ya gönderilmesinin kararlaştırıldığı savunuluyor. Geçen ay Venezuela'ya düzenlenen askeri harekat öncesinde Karayipler'e gönderilen dünyanın en büyük uçak gemisi, halihazırda Ortadoğu'daki USS Abraham Lincoln'a katılacak.

Independent Türkçe, BBC, Jerusalem Post, New York Times


Trump, Obama çiftini maymun gibi gösteren videoyu savundu

ABD Başkanı, Obama çiftinin yüzlerinin maymun vücuduna yerleştirildiği kısa videoyu ciddiye almayarak daha önce başka yerlerde de yayımlandığını iddia etti (AP)
ABD Başkanı, Obama çiftinin yüzlerinin maymun vücuduna yerleştirildiği kısa videoyu ciddiye almayarak daha önce başka yerlerde de yayımlandığını iddia etti (AP)
TT

Trump, Obama çiftini maymun gibi gösteren videoyu savundu

ABD Başkanı, Obama çiftinin yüzlerinin maymun vücuduna yerleştirildiği kısa videoyu ciddiye almayarak daha önce başka yerlerde de yayımlandığını iddia etti (AP)
ABD Başkanı, Obama çiftinin yüzlerinin maymun vücuduna yerleştirildiği kısa videoyu ciddiye almayarak daha önce başka yerlerde de yayımlandığını iddia etti (AP)

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabında paylaşılan ve eski Başkan Barack Obama'yla First Lady Michelle Obama'yı maymun gibi gösteren ve ırkçı olduğu gerekçesiyle geniş çapta kınanan videonun, "yıllardır her yerde dolaştığını" ısrarla savundu.

Perşembe günü gazetecilerle konuşan ABD Başkanı, seçim hilesiyle ilgili bir videonun ekran kaydında Obama çiftini maymun olarak gösteren kısa videoyu geçen hafta "yanlışlıkla" paylaşan Beyaz Saray çalışanını kovmadığını doğruladı. Paylaşım, siyasi yelpazenin her kesiminde infial yaratmıştı.

Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, "Bildiğiniz gibi bu, seçim hilesiyle ilgili bir videoydu" diye açıkladı. Başkan "Oldukça uzun bir videonun küçük bir bölümü 'Aslan Kral'la (The Lion King) ilgiliydi" dedi. Trump, seçim hilesi kısmının "güçlü bir bölüm" olduğunu vurguladı.

Başkan, The Lion Sleeps Tonight şarkısı eşliğinde Obama çiftinin yüzlerinin çizgi film maymunlarının vücuduna yerleştirildiği video için "Bahsettiğiniz bölüm yıllardır birçok kez her yerde dolaşıma girdi sanıyorum" dedi.

Trump daha önce Truth Social videosundan dolayı özür dilemeyi reddetmiş ve videonun sadece seçim hilesiyle ilgili ilk bölümünü izlediğini söylemişti. Ancak ırkçı klibi kınadığını belirtmişti.

Videoyu izleyen Cumhuriyetçiler ve Demokratlar, ırkçı videoyu içeren ekran kaydını Truth Social'da 11 milyon takipçisiyle paylaştığı için başkanı sert bir dille eleştirmişti.

Güney Karolina'dan Cumhuriyetçi Senatör Tim Scott, bunu Beyaz Saray'dan çıktığını gördüğü "en ırkçı" şey diye nitelendirmişti. Mississippi'den Cumhuriyetçi Senatör Rodger Wicker da bunun "kesinlikle kabul edilemeyeceğini" söyleyerek özür dilemesi için Trump'a çağrı yapmıştı.

Beyaz Saray Basın Sekreteri Karoline Leavitt ilk başta videoya yönelik öfkenin "sahte" olduğunu ısrarla belirtmiş, "Başkan Trump'ı Ormanın Kralı, Demokratları ise Aslan Kral'daki karakterler gibi gösteren bir internet mimi videosu" diyerek görüntüleri savunmuştu.

edfvfe
Videodan alınan ekran görüntüsünde, Obama çiftinin yüzlerinin maymun vücuduna yerleştirildiği kısa bir video görülüyor; bu, son derece ırkçı ve insandışılaştıran bir benzetmeye gönderme yapıyor (realDonaldTrump/Truth Social)

Görüntüler, Demokratların yüzlerini çeşitli hayvanların vücudunda gösteren daha uzun bir videodan geliyor. Öte yandan Truth Social'da yayımlanan videoda diğer Demokratların hiçbiri yer almıyor.

Ancak eleştiriler tırmanınca Beyaz Saray, yayımlanmasından yaklaşık 12 saat sonra videoyu silerek bir çalışanın bunu "yanlışlıkla" paylaştığını söylemişti.

Bazıları, paylaşımı yaptığı söylenen çalışanı kovması yönünde ABD Başkanı'na çağrıda bulunmuştu.

Olaydan sonraki günlerde yönetimdeki yetkililer tartışmayı geçiştirmeye çalıştı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, bunun "gerçek bir tartışma olmadığını" iddia ederek başka "gerçek sorunlara" odaklanılması gerektiğini vurgulamıştı.

Independent Türkçe