Dünya Sağlık Örgütü’nden aşı dağıtımındaki adaletsizliğe eleştiri

Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Cenevre'de düzenlediği basın toplantısında (Reuters)

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, dünya genelinde yeni tip koronavirüs (Kovid-19) aşılarının adaletsiz dağılımını eleştirerek, bunun iki yollu bir pandemiye neden olduğunu söyledi.
Ghebreyesus dün düzenlediği basın toplantısında, “Geçen yıl ekim ayından bu yana her hafta 50 binden fazla insan Kovid-19 nedeniyle öldü ve son bir aydır ölümler haftada neredeyse 70 bine yükseldi. Bulaşmayı durdurmak ve hayat kurtarmak için çözümlerimiz var. Teşhis, oksijen, kişisel koruyucu ekipman ve aşılar dahil hayat kurtaran araçların adaletsiz dağılımı iki yollu bir pandemiye yol açıyor” dedi.
Yetkili, “Küresel olarak, şu anda 5,5 milyar aşı dozu uygulandı, ancak yüzde 80’i yüksek ve orta üst gelirli ülkelerde uygulandı. Yüksek gelirli ülkeler 1 milyar dozdan fazla bağışta bulunma sözü verdi, ancak bu dozların yüzde 15’inden azı gerçekleşti. Üreticiler, COVAX ve düşük gelirli ülkelere öncelik sözü verdiler. Daha fazla vaat istemiyoruz. Sadece aşıları istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Dünya ülkelerine aşı dozlarının yoksul ülkelere ulaştırılması için destek söylemini yineleyen Ghebreyesus, bir ay önce en azından Eylül ayının sonuna kadar steriotlerin küresel olarak askıya alınması için çağrıda bulunduğunu belirterek, dünya genelinde en savunmasız insanların aşı olmasına öncelik verilmesini ve henüz ilk dozları bile almadıklarını kaydetti. Küresel anlamda çok az değişiklik olduğuna vurgu yapan BM yetkilisi, bugün her ülke nüfusun en az yüzde 40’ının aşılanabilmesin için gönüllü askıya alma çağışının yıl sonuna kadar uzatılması çağrısında bulunulduğunu kaydetti.
Bu bağlamda, düşük gelirli ülkelere aşı ulaştırmaya sağlayan COVAX, dünyadaki yoksul ülke nüfusunun yüzde 20’sini koronavirüs aşılamayı umuyor.
AFP’nin haberine göre, COVAX, GAVI ve WHO tarafından yapılan ortak açıklamada, “Bugün  COVAX'ın dünyanın en savunmasız insanlarını koruma yeteneği ihracat yasakları, üreticiler, ülkeler arasındaki ikili anlaşmalara verilen öncelik, bazı büyük üreticilerin üretimlerini artırmadaki zorluklar ve dosyalama başvurularındaki gecikmeler nedeniyle engellenmeye devam ediyor” ifadeleri kullanıldı.
COVAX mekanizması ise 92 ülke, en zengin ülkeler tarafından finanse edilen ücretsiz aşıları almak için izin bekliyor. COVAX kurucuları, zengin ve fakir ülkelerin halkları arasında aşılara erişimdeki eşitsizliği kınamaya devam ediyor.
Açıklamada, “Yüksek gelirli ülkelerde nüfusun yüzde 80'ine kıyasla, düşük gelirli ülkelerdeki nüfusun yalnızca yüzde 20'si ilk aşı dozunu alıyor. Aşıya erişimdeki eşitsizlik kabul edilemez” denildi.