Irak Başbakanı Kazımi ve Cumhurbaşkanı Salih: Irak Ekim’deki seçimlere hazır

Irak Başbakanı Mustafa el-Kazımi bugün İran’a hareket etti.

Bakanlar Kurulu dün seçimleri görüşmek amacıyla Mustafa el-Kazımi başkanlığında olağanüstü toplandı.
Bakanlar Kurulu dün seçimleri görüşmek amacıyla Mustafa el-Kazımi başkanlığında olağanüstü toplandı.
TT

Irak Başbakanı Kazımi ve Cumhurbaşkanı Salih: Irak Ekim’deki seçimlere hazır

Bakanlar Kurulu dün seçimleri görüşmek amacıyla Mustafa el-Kazımi başkanlığında olağanüstü toplandı.
Bakanlar Kurulu dün seçimleri görüşmek amacıyla Mustafa el-Kazımi başkanlığında olağanüstü toplandı.

Irak Başbakanı Mustafa el-Kazımi, Tahran’a hareket etmeden önce Ekim ayında yapılması kararlaştırılan parlamento seçimleriyle ilgili son rötuşları yapmak amacıyla Bakanlar Kurulu’nu topladı. Kazımi dün ‘Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İçin İslami Gün’ isimli konferansta yaptığı konuşmada, Irak için oy sandığından başka bir çözüm olmadığını söyledi. Kazımi dün ayrıca seçim konusunda ilgili yetkililer ve valilerin katılımıyla olağanüstü toplanan Bakanlar Kurulu’na başkanlık yaptı ve Ortak Operasyonlar Komutanlığı merkezini ziyaret ederek seçim güvenliğiyle ilgili alınan tedbirleri yerinde inceledi.
Bu hazırlıklar, Irak’ta ilk kez yapılacak erken genel seçimler için geri sayımın başladığı döneme denk geldi. Irak’ta 2003 sonrasında Nuri el-Maliki 2006-2010 ve 2010-2014 arasında iki dönem başbakanlık yaptı. Celal Talabani 2005-2014 arasında iki dönem cumhurbaşkanlığı görevini yürüttü. Halihazırda Cumhurbaşkanlığı makamında Berhem Salih bulunuyor. Ülkede 2003’ten bu yana Meclis Başkanlığı koltuğuna Mahmud el-Meşhedani (2006’da başladığı görevden 2009’da istifa etti), İyad es-Samarrai (2009-2010), Usame en-Nuceyfi (2010-2014), Selim el-Cuburi (2014-2018) ve Muhammed el-Halbusi (2018-devam ediyor) oturdu.
Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih ve bazı siyasi parti liderleri dün ‘Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İçin İslami Gün’ isimli konferansa katıldı. Konferansta, kadın haklarının güvence altına alınması amacıyla kurulacak yeni mecliste sağlıklı bir yasama ortamının sağlanmasının önemine vurgu yapıldı. 250’den fazla uluslararası gözlemcinin yer alacağı seçimlerde güvenli bir atmosferin sağlanması meselesi, konferansta söz alan Birleşmiş Milletler Irak Özel Temsilcisi Jeanine Hennis Plasschaert ve üst düzey Iraklı yetkililerin konuşmalarının merkezinde yer aldı.
Cumhurbaşkanı Salih, konferansta yaptığı konuşmada, “Dünya Irak seçimlerini bekliyor. Hükümet, seçimleri başarıyla düzenleyecek güce sahip” dedi. Ülkedeki tüm siyasi ve toplumsal gruplara temsilcilerini seçmesi için seçmenlere yardım etme çağrısında bulunan Salih, “Irak’taki durum bir yapısal reforma ihtiyaç duyuyor. Gelecek seçimler, ülkede kalkınma ve reform ortamı oluşturacak yürütme ve yasama otoritelerini oluşturmanın kapısıdır” ifadesini kullandı. Konferansta konuşan Kazımi ise “Irak’ta oy sandığına gitmekten başka bir çözüm yok” dedi. Kazımi, seçim gündemiyle olağanüstü toplanan Bakanlar Kurulu toplantısında, “Allah’ın yardımı ve şerefli kişilerin kararlılığı sayesinde, BM gözetiminde seçimin güvenliğini ve şeffaflığını sağlama meselesi başta olmak üzere seçim sürecinin tüm gerekliliklerini yerine getirdik” diye konuştu.
Seçimlerin kabul edilebilirliğini en üst düzeye çıkarmak için BM ve uluslararası toplum ile koordinasyon içerisinde her türlü ihlal durumlarını ve manipülasyon girişimlerini engellemek için sıkı güvenlik tedbirlilerinin alındığını bildiren Kazımi, “Bu seçim, Irak tarihinde önemli bir seçim. Kanunları uygulamak ve ne adına yapılırsa yapılsın her türlü ihlali engellemek suretiyle devletin yeniden saygınlığını kazanması için çalışıyoruz. Güvenlik birimleri devlet ve kanun ilkesini uygulayarak seçimlerin düzenlenmesinin korumayı başardığında vatandaş, devletin saygınlığını büyük ölçüde yeniden kazandığı ve Irak’ın geçmişte karşılaştığı zorlu şartların çoğunu aşabildiği yönünde güven duygusu hissedecek” dedi. Bazı siyasi parti ve grupların, aile mensuplarının seçim kartlarını kendilerine getirmeleri için vatandaşları tehdit ettiği yönünde şikayet aldıklarını belirten Başbakan Kazımi, güvenlik güçlerinden tüm güç ve kararlılığıyla bu şikayetlerin üzerine gitmesini istedi. Kazımi ayrıca seçmene şantaj yapmaya çalışan ve güç kullanarak ve yasaları çiğneyerek seçmenin kararını etkilemek için çabalayan silahlı grupların olduğuna dikkat çekti.



Hamas heyeti Kahire’de... Silahsızlanma ve ikinci aşamanın ilerletilmesi üzerine görüşmeler

Gazze şehrinde yıkılmış binaların enkazı arasında tel örgülere tutunmuş Filistinli bir çocuk (AFP)
Gazze şehrinde yıkılmış binaların enkazı arasında tel örgülere tutunmuş Filistinli bir çocuk (AFP)
TT

Hamas heyeti Kahire’de... Silahsızlanma ve ikinci aşamanın ilerletilmesi üzerine görüşmeler

Gazze şehrinde yıkılmış binaların enkazı arasında tel örgülere tutunmuş Filistinli bir çocuk (AFP)
Gazze şehrinde yıkılmış binaların enkazı arasında tel örgülere tutunmuş Filistinli bir çocuk (AFP)

Gazze Şeridi’nde ateşkes anlaşmasının uygulanmasına ilişkin ikili temaslar hız kazandı. ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği görüşmeden, Hamas heyetinin Kahire’ye yaptığı ziyarete kadar uzanan diplomasi trafiğinde, anlaşmanın ikinci aşamasının ilerletilmesi ve hareketin silahsızlandırılmasına ilişkin olası mutabakat arayışları ele alınıyor.

İsrail’in ısrarla gündemde tuttuğu, Hamas’ın ise çekinceyle yaklaştığı ve yeni bir yaklaşım talep ettiği bu kritik dosyada Kahire’nin, bölgenin ve Filistin davasının çıkarlarını gözeten bir çıkış yolu bulmaya çalışacağı belirtiliyor. Uzmanlar, ABD tarafından gündeme getirilen ve söz konusu başlıkta kademeli ilerlemeyi öngören önerinin, 19 Şubat’ta yapılması planlanan ilk Barış Konseyi toplantısı öncesinde masada olduğuna dikkat çekti.

Hamas’ın öncelikleri

Hamas’a yakın bir Filistinli kaynak, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, hareketten bir heyetin Halil el-Hayye başkanlığında Kahire’de bulunduğunu ve ateşkes anlaşmasının maddelerinin uygulanması ile İsrail tarafından sürdürülen ihlallerin ele alındığını söyledi. Kaynak, heyetin gündeminde silahsızlanma dosyasının da yer aldığını, ancak hareketin mevcut önceliğinin Filistin halkının toparlanmasının desteklenmesi ve özellikle Ramazan ayı yaklaşırken insani yardımların artırılması olduğunu belirtti. Aynı kaynak, Hamas’ın ön şart ileri sürmediğini vurgulayarak, Filistin Ulusal Kurtuluş Hareketi’nin (El-Fetih) irade göstermesi halinde Kahire’de Hamas ile El-Fetih arasında bir görüşmenin gerçekleşebileceğini de dışlamadı.

fevffev
Filistinli gruplara mensup silahlı kişiler, 17 Ocak 2024’te Gazze’de yardım konvoylarını koruyor. (Reuters)

İsrail’in Yedioth Ahronoth gazetesi dün yayımladığı haberde, 19 Şubat’ta ilk toplantısını yapacak olan Barış Konseyi’nden üst düzey bir yetkiliye dayandırdığı bilgide, Hamas’ın silahsızlanmayı kabul ettiğini ve sürecin gelecek ay başlayacağını öne sürdü. Yetkili, “Son olarak hafif silahlar tasfiye edilecek; çünkü Hamas Gazze’deki diğer gruplardan endişe ediyor” ifadesini kullandı.

Bu İsrail kaynaklı sızıntılar, ABD’nin The New York Times gazetesinin Washington yönetiminin Hamas’a yönelik yeni bir teklif hazırladığını yazmasının ardından geldi. Gazeteye göre teklif, İsrail’i vurma kapasitesine sahip ağır silahların teslim edilmesini ve ilk aşamada bazı hafif silahların tutulmasına izin verilmesini öngörüyor.

Söz konusu öneri, Hamas’ın önde gelen isimlerinden Halid Meşal’in pazar günü Doha’da düzenlenen bir forumda silahsızlanmayı tamamen reddetmesinden iki gün sonra gündeme geldi. Meşal, “Halkımız hâlâ işgal altında. Bu nedenle silahsızlanma çağrısı, halkımızı kolayca ortadan kaldırılabilecek ve yok edilebilecek bir kurban haline getirme girişimidir. İsrail ise uluslararası silahlarla donatılmış durumda” dedi.

Meşal ayrıca, başkanlığını Donald Trump’ın yaptığı Barış Konseyi’ne, yaklaşan toplantı öncesinde ‘dengeli bir yaklaşım’ benimseme çağrısında bulundu. İsrail Başbakanlık Ofisi ise Başbakan Binyamin Netanyahu’nun, çarşamba günü ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşmesi sırasında, Trump’la yapacağı buluşma öncesinde Barış Konseyi üyeliğine katılım belgesini imzaladığını açıkladı.

Hamas heyetinin Kahire’ye ulaştığının duyurulması, El-Fetih hareketinden bir heyetin salı günü Kahire’de Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından geldi.

Filistinli siyasi analist İbrahim el-Medhun, Hamas ve bazı Filistinli gruplardan oluşan bir heyetin Kahire’de bulunmasının, Gazze Şeridi’nde ‘ertesi gün’ düzenlemelerine yönelik yürütülen çabalardan ve Filistin tarafının onay verdiği ‘barış planının’ hayata geçirilmesi girişimlerinden ayrı değerlendirilemeyeceğini söyledi. El-Medhun, Filistinli taraflar arasında istişarelerin yapılabileceğini, bunun Mısır yönetimiyle sürdürülen koordinasyona paralel ilerleyebileceğini belirterek, El-Fetih hareketi ve Filistin Yönetimi’yle bir diyalog kanalı açılmasının da gündeme gelebileceğini ifade etti.

Silah meselesine ilişkin değerlendirmesinde ise Hamas’ın bu başlıkta erken bir tartışmaya sürüklenme konusunda temkinli davranacağını öne süren el-Medhun, hareketin mevcut aşamada önceliği “saldırıların durdurulması, İsrail’in ‘kırmızı hat’ olarak bilinen sınırlara çekilmesi ve ateşkesin kalıcı hale getirilmesi” dedi. El-Medhun’a göre Hamas ayrıca, ateşkesin korunması ve çatışmaların yeniden başlamasının önlenmesi için uluslararası ya da bölgesel güçlerin sahada rol üstlenmesini, Filistin halkının korunmasını ve insani yardımın artırılmasını, bununla eş zamanlı olarak yeniden imar için uygun koşulların oluşturulmasını öncelikli görüyor.

vedfvr
Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki el-Meğazi Mülteci Kampı’nda bir duvardaki boşluktan geçen Filistinli çocuklar (AFP)

Filistinli siyasi analist Husam ed-Decni, Hamas’ın tutumunun ‘işgalin sona ermesi karşılığında silahların bırakılması’ yaklaşımına dayandığını belirterek, Washington’un ağır silahlar ve kademeli silahsızlanmaya ilişkin önerisinin ise yeterli güvencelerin sağlanması halinde ilerleyen aşamalarda hareket tarafından tartışılabileceğini söyledi. Ed-Decni, İsrail’in bu dosyayı büyütmeye çalışacağını savunarak, Hamas’ın elindeki roketlerin yaklaşık altı aydır kullanılmadığını ve tükenmiş olabileceğini ifade etti.

Hamas heyetinin Kahire ziyaretine ilişkin açıklama, İsrail ordusunun çarşamba günü Gazze Şeridi’nin kuzeyinde düzenlenen bir operasyon sırasında Hamas’a bağlı Beyt Hanun Taburu Komutanı Ahmed Hasan’ın öldürüldüğünü duyurmasının ardından geldi.

El-Medhun, yaşanan ihlaller ışığında Hamas’ın silah meselesini dış baskı ya da İsrail şartlarıyla değil, kapsamlı bir Filistin uzlaşısı çerçevesinde ve gelecekteki herhangi bir siyasi formülün parçası olarak ele alınması gereken ulusal bir konu olarak gördüğünü belirtti. El-Medhun’a göre İsrail’in bu aşamada silah konusunu gündeme taşıması, özellikle ikinci aşamanın temelini oluşturan çekilme, sınır kapılarının açılması ve yeniden imarın başlatılması maddelerini sekteye uğratma ya da içini boşaltma girişimi niteliği taşıyor.

Ed-Decni, ABD Başkanı Donald Trump’ın kademeli silahsızlanma önerisiyle bu açmazı aşmaya çalışacağını savunarak, Gazze Şeridi’nde konuşlandırılacak istikrar güçlerinin tarafsız olması halinde kabul edilebilir olacağını ve bunun hem Gazze Şeridi’nin hem de bölgenin istikrarı için güvence teşkil edebileceğini dile getirdi.


UNRWA Komiseri: Gazze'nin çektiği acılar dayanılmaz

Gazze şehrinin Zeytun mahallesinde, dün enkazın ortasında ailesinin çadırının önünden geçen yerinden edilmiş bir kız çocuğu (EPA)
Gazze şehrinin Zeytun mahallesinde, dün enkazın ortasında ailesinin çadırının önünden geçen yerinden edilmiş bir kız çocuğu (EPA)
TT

UNRWA Komiseri: Gazze'nin çektiği acılar dayanılmaz

Gazze şehrinin Zeytun mahallesinde, dün enkazın ortasında ailesinin çadırının önünden geçen yerinden edilmiş bir kız çocuğu (EPA)
Gazze şehrinin Zeytun mahallesinde, dün enkazın ortasında ailesinin çadırının önünden geçen yerinden edilmiş bir kız çocuğu (EPA)

Birleşmiş Milletler Filistinli Mülteciler Yardım ve Çalışma Ajansı (UNRWA) Genel Komiseri Philippe Lazzarini, İsrail savaşı sırasında Gazze Şeridi'nde yaşananları "tarif edilemez" olarak nitelendirerek, halkın çektiği acıların "dayanılmaz" olduğunu ifade etti.

Şarku’l Avsat'a verdiği röportajda, önümüzdeki ay görevinden ayrılmaya hazırlanan Lazzarini, Gazze'de yaşayan ve yarısı çocuk olan yaklaşık iki milyon insanı, derin bir şok içinde ve geleceğe dair net bir umutları olmadan görmezden gelmenin “yeni nesillerin öfkesinin tohumlarını ekmeye” yol açacağı uyarısında bulundu.

UNRWA Genel Komiseri, Suudi Arabistan Krallığı ile Ajans arasındaki iş birliğinin “özellikle mali ve siyasi olmak üzere çeşitli düzeylerde güçlü ve samimi” olduğunu vurguladı. Riyad'ın derin siyasi katılımına ve ortaya koyduğu girişimlere, özellikle de “iki devletli çözüm” için yaptığı baskıya ve Ajans'ın Filistin kurumlarının geleceği hakkındaki tartışmalara katılımına işaret etti.


Suriye ordusu, el-Tanf askeri üssünü ABD güçlerinden devraldı

Suriye'nin Kamışlı kentindeki ABD askeri araçları (Reuters)
Suriye'nin Kamışlı kentindeki ABD askeri araçları (Reuters)
TT

Suriye ordusu, el-Tanf askeri üssünü ABD güçlerinden devraldı

Suriye'nin Kamışlı kentindeki ABD askeri araçları (Reuters)
Suriye'nin Kamışlı kentindeki ABD askeri araçları (Reuters)

Suriye Savunma Bakanlığı bugün yaptığı açıklamada, ABD güçlerinin ayrılmasının ardından ordu birliklerinin El-Tanf askeri üssünün kontrolünü ele geçirdiğini belirtti.

Bakanlık, “Suriye ve Amerika tarafları arasındaki koordinasyon sayesinde, Suriye Arap Ordusu birlikleri el-Tanf üssünü ele geçirdi, üssü ve çevresini güvenli hale getirdi ve el-Tanf çölündeki Suriye-Irak-Ürdün sınırına konuşlanmaya başladı” ifadelerini kullandı. Bakanlık ayrıca şunları ekledi: “Bakanlığın sınır muhafız güçleri önümüzdeki günlerde görevlerini devralmaya ve bölgeye konuşlanmaya başlayacak.”

ABD'nin el-Tanf üssü, Suriye-Irak sınırı ile başkent Şam arasındaki yolu kesmek için Humus'un doğu kırsalında bulunan en önemli ABD üslerinden biridir.

Area 55 olarak bilinen Amerikan üssünün yakınında, Amerikan güçleri tarafından denetlenen ve finanse edilen Komandolar olarak bilinen Özgür Suriye Ordusu'na ait bir tesisin yanı sıra, Humus, Hama ve Şam kırsalından gelen mülteciler için Rukban kampı da bulunmaktadır.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre 8 Aralık 2024'te Beşşar Esed rejiminin düşmesinden önce, üs birkaç kez insansız hava araçlarıyla saldırıya uğradı ve Irak'taki gruplar bu saldırıların sorumluluğunu üstlendi.