Suudi Arabistan, göstermelik davaları yeni sistemle sınırlandıracak

Yeni Sisteme göre talep edilen değerin yüzde 5'ini geçmeyen bir ödeme talep edilecek.

Suudi Arabistan, kötü niyetli ve göstermelik davaları azaltmayı hedefleyen ve yargı yeterliliğinin artırılmasına katkı sağlayacak ‘yargı masrafları’ sistemi ile yargı hizmetlerinin iyileştirilmesi ve mahkemelerin geliştirilmesi amacıyla adalet sisteminde yeni düzenlemeler uygulamaya başladı. 
Suudi Arabistan Bakanlar Kurulu, yargı yükümlülükleri sistemini Ağustos ayı sonlarında onayladı. Buna göre davaya en fazla bir milyon riyal (266 bin dolar) olmak üzere talep edilenin değerinin yüzde 5'ini geçmeyecek şekilde yargı masraflarının yüklenmesi şart koşuluyor. 
Genel ceza davaları ve disiplin davaları ile bunlara ilişkin talepleri, medeni kanun davaları, İdare Mahkemesi (Divan-ı Mezalim) kapsamına giren davalar, miras taksimi, iflas kararları ve fesih davaları sistem dışında tutuldu.
Suudi Arabistan’ın resmi gazetesi Ummu’l-Kur’a’da yer alan habere göre sistem, mahkemenin davayı feshetmeye karar vermesi, davayı yokmuş gibi yargılaması veya düzenlenmediği için kabul etmemesi durumunda yeniden değerlendirilmesi halinde, davanın ilk defa görülmesine ilişkin masrafların %25'ine tekabül eden ilave yargılama giderlerinin uygulanmasını şart koşuyor. Ayrıca davada hüküm lehinde olsa dahi ek masrafların davacıya ait olması şart koşuluyor.
Sisteme göre, başvurusu reddedilirse, tahkim kararının hükümsüzlüğü davalarına, en fazla bir milyon riyal olmak üzere kararlaştırılan miktarın yüzde 1'i oranında yargılama giderleri de uygulanacak. 
Sistem ayrıca, istinaf, temyiz, yeniden değerlendirme dilekçesi, arabuluculuk ve davacıların giriş talepleri ile yanıt taleplerine ek olarak, davanın askıya alındığı sürenin bitiminden önce anlaşma ile davacılardan birinin askıya alınan davaya devam etmek istemesi, kararın düzeltilmesini veya yorumlanmasını talep etmesi durumunda 10 bin riyalden (2 bin 666 dolar) fazla olmayan adli masraflar belirledi.
İlgili kişinin dava evrakı veya kayıtlarının veya mahkemece tutulan belge ve evrakların onaylı bir suretini kendisine vermesini istemesi ve bunun alternatifi talep edilmesi halinde bin riyali (266 doları) geçmeyecek şekilde de maliyetler belirlendi. Aynı karar, davanın taraflarca veya davaya girenler tarafından değerlendirilmesi sırasında sunulan talepler hariç olmak üzere, adli belgelerin bir kopyası veya bunlara erişim talep edilmesi durumunda da geçerli olacak.
Sistem ayrıca, talebin davanın değerinde artış veya azalış şeklinde bir değişikliğe yol açması halinde, talebin kendisi için belirtilen adli masraflar gözetilerek davanın yargılama giderlerinin yeni değerin tahminine bağlı olarak hesaplanacağını da belirtti.
Yetkili daire, davanın veya mahkemeye sunulan talebin yargılama giderlerinin miktarını kanunlara ve yönetmelik hükümlerine göre belirleyerek dava veya talebin kayıt edilmesi sırasında davacı veya başvuru sahibine bildirecek.
Sistem, davacı veya başvuranın tebliğinden itibaren 15 gün içinde mahkeme başkanına veya hakimler arasından yetki verilen kişiye itiraz edebileceğini ve bu tarihten sonra kararın kesin olacağını ve itiraza tabi olmayacağını belirtiyor.
Temyiz istemi ve yeniden inceleme talebi hariç olmak üzere, yargılama giderlerinin ödenmemesi, mahkemenin davayı kaydetmesine veya talebin kaydedilmesine ve karara bağlanmasına engel teşkil etmeyecek ve bunların tahsili, mahkemece belirlenen usullere göre yapılacak.
Temyiz ve yeniden inceleme dilekçesi başvurusu sahibine , başvuru için belirlenen yargılama giderlerini ödemesi için başvurunun yetkili mahkemeye tescil tarihinden itibaren 30 gün süre verilecek. Mahkeme bu süre içinde ödeme yapılmadığı takdirde talep edenin başvurusunu düşürerek nihai hükmü verecek.
Sisteme göre, yargılama masraflarını ödeyen lehine karar verilmesi, cevap talebini kabul etmesi halinde hakimin cevabının istenmesi, kararın düzeltilmesi veya yorumlanması talebi gibi masraflardan muaf olan bazı davalar belirlendi. Aynı zamanda bu karar, istinaf kararının tamamen iptal edilmesine karar verilmesi veya kısmen bozulması halinde temyiz isteminde bulunulması, davanın itiraz edilen kararı veren mahkemeye iadeye karar verilmesi ve davacı ilk celse yapılmadan davadan vazgeçmesi durumunda istinaf talep edilmesi durumlarında geçerli olacak.
Ayrıca ilk celseden önce uzlaşma ile sonuçlanan davalar ile ceza davalarına kapsamında açılan özel haklara ilişkin davalar, davanın mevcut durumunda uzlaşma ile sonuçlanan davalar sistemden muaf tutulacak.
Sistemde, yargılama masraflarının ödenmesi sırasında kendilerinden veya aleyhinde açılan davalarda mahkumlar ve tutuklular gibi, cezai olmayan mali davalarda herhangi bir yargı masrafı ile yükümlü tutulmayan bir dizi kategori belirledi.