Aşı olmayan anne adayları Kovid-19'u daha sıkıntılı geçiriyor

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA
TT

Aşı olmayan anne adayları Kovid-19'u daha sıkıntılı geçiriyor

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Trabzon Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Süleyman Türedi, özellikle gebelerde çok sıkıntılı tablolarla karşı karşıya kaldıklarını ifade etti.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Trabzon Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Süleyman Türedi, Trabzon'da yeni tip koronavirüs (Kovid-19) nedeniyle hastanede tedavi gören gebelerin yüzde 90'ının aşısız olduğunu bildirdi.
Türedi, AA muhabirine, Türkiye'nin farklı bölgelerinde çeşitli dönemlerde vaka sayılarının yükseldiğini, bu durumun, sosyokültürel yapının yanı sıra normalleşmeyle birlikte artan hareketlilikten kaynaklandığını söyledi.
Prof. Dr. Türedi, 4. atağın Rize, Trabzon veya Karadeniz Bölgesi'nde daha erken ortaya çıkmasının sebebinin, insanların fındık ve çay gibi tarımsal ürünleri için memleketlerine dönmeleri olduğunu ifade ederek, "Dolayısıyla şu andaki yüksekliğin sebebi biraz bundan kaynaklanıyor. Ancak 4. atak hemen hemen pikini yaptı, plato dönemini çiziyor. Yavaş yavaş da azalacağını ümit ediyoruz" dedi.
Delta varyantının oluşmasıyla salgının son zamanlarda aşı olmayan gebeleri ve gençleri etkilediğini belirten Türedi, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Özellikle gebelerde çok sıkıntılı tablolarla karşı karşıya kaldık. Hastanemizde yatan gebelerimizin yüzde 90'ı aşısız. Hemen hepsinde aşısız oldukları için yaygın akciğer tutulumu, hipoksi denilen oksijen yetersizliği, erken doğumlar, solunum yetmezliği ve entübasyon ihtiyacı, hatta daha da yetersiz kalan hastaları ECMO denilen, akciğerlerin işlevini yapan bir pompa cihazına bağlamak gerekiyor. Maalesef hayatını kaybeden gebeler oluyor. Tabii burada da toplumsal olarak bir kaygı var. 'Gebe emzirecek veya çocuk doğuracak, acaba çocuğa bir şey olur mu?' gibi şeylerle karşılaşıyoruz. Aslına bakarsanız bilim insanları bunu zaten söylüyor. Özellikle ilk 3 ayını doldurmuş olan gebelerin rahatlıkla aşı olabileceğinden bahsediliyor."
Türedi, aşılanma yaşının artık 12'ye kadar düştüğüne işaret ederek, "Biz de kendi çocuklarımızı aşılattık. Ben, 12 yaşındaki kızımı aşılattım. Daha önce ileri yaş ve ek hastalığı olanlar için söylüyorduk, şimdi özellikle gebelere üstüne basarak söylüyorum ki aşı yaptırmanız gerekiyor" diye konuştu.
Gençlerde ve çocukluk yaş grubunda çok sıkıntılı şekilde bu hastalığı atlatan, atlatamayan, yoğun bakımda tedavi gören veya entübe şekilde takip edilmesi gereken hastalar olduğuna dikkati çeken Türedi, bu nedenle herkesin geç olmadan aşılanması gerektiğini kaydetti.

"Yoğun bakım hastası yatıramayacak durumdayız"
Başhekim Türedi, hastanenin yoğun bakım servisinde 80'e yakın hastanın Kovid-19 tedavisi gördüğünü belirterek, "120'ye yakın da serviste hastamız yatıyor. Bu sayı bizim hastane olarak istemediğimiz bir sayı çünkü normal yoğun bakım hastası yatıramayacak durumdayız. Yaş aralığı değişmekle birlikte yaşı ilerleyen hastamız fazla ancak 2. atakta her yoğun bakımda belki bir tane genç hasta varken şimdi ise yoğun bakımların hemen hemen 3'te birinde genç hastayla karşı karşıya kalıyoruz" ifadelerini kullandı.
Her gün yoğun bakımları gezerek hastalar hakkında bilgi aldığını anlatan Türedi, şöyle devam etti:
"Belli bir yaşa gelmiş, çoluğu çocuğu olan ve henüz hayatının baharındaki kişilerin yoğun bakımda ölüm korkusuyla endişeli gözlerle bize baktığını, nefes darlığı çektiğini ve maalesef elimizden gelenin en iyisini yapmamıza rağmen belirli bir aşamaya kadar faydamız olabildiğini düşünün. Herkes kendisini, yakınını bu çerçevede değerlendirsin ve gerçekten bizden daha iyi bu konuları bilen kişiler olamaz. Biz kendimiz aşılanırken, çoluğumuzu, çocuğumuzu, yakın çevremizi aşılatırken bilim insanlarına kulak tıkayıp bu konuyla hiç alakası olmayan insanların sözünden gitmek bize yakışmıyor."
Türedi, ilk doz aşısını olan kişilerin, 2. dozu Sağlık Bakanlığının önerdiği sürede mutlaka yaptırması gerektiğini vurgulayarak, aşı olmadıkça toplumsal bağışıklığın sağlanamayacağını söyledi.
Kovid-19'un ilk günlerinden itibaren Sağlık Bakanlığının ve meslektaşlarının çok büyük bir fedakarlıkla çalıştığına dikkati çeken Türedi, şu ifadeleri kullandı:
"Bakanlığımız aşıyı yaylalara, dağlara, bayırlara halka ulaşabileceğimiz her yere getirdi. Yine filyasyon ekipleri insanların evlerine kadar ulaştı ancak bu fedakarlık, insanımız tarafından kısmen algılandı. Vatandaşın biraz bilinçli olması gerekiyor. Devletimiz, Bakanlığımız sizin için bu kadar fedakarlık yapıyorken bir iki adım devlet gelirken vatandaşın da devletine biraz daha destek vermesi gerekiyor, diye düşünüyorum."



Coldplay skandalındaki kadın, dudak uçuklatan ücretle tavsiye veriyor

Kristin Cabot ve patronu Andy Byron, Coldplay konserinde sarmaş dolaş halde yakalanmıştı (@calebu2/TMX)
Kristin Cabot ve patronu Andy Byron, Coldplay konserinde sarmaş dolaş halde yakalanmıştı (@calebu2/TMX)
TT

Coldplay skandalındaki kadın, dudak uçuklatan ücretle tavsiye veriyor

Kristin Cabot ve patronu Andy Byron, Coldplay konserinde sarmaş dolaş halde yakalanmıştı (@calebu2/TMX)
Kristin Cabot ve patronu Andy Byron, Coldplay konserinde sarmaş dolaş halde yakalanmıştı (@calebu2/TMX)

Owen Scott ABD Muhabiri 

Coldplay konseri sırasında öpücük kamerasına yakalanarak kötü bir ün kazanan insan kaynakları yöneticisi, "hikayesini geri kazanma" konuşmasının biletleri için 875 dolar talep ediyor.

53 yaşındaki Kristin Cabot, evli patronu Andy Byron'la sarmaş dolaş görüntülerinin stadyum ekranlarında canlı yayımlanması üzerine aniden eğildikten sonra Nisan 2025'te internet mimine dönüşmüştü.

Artık viral olan videoda Coldplay'in solisti Chris Martin stadyum hoparlörlerinden "Ya gizli ilişki yaşıyorlar ya da çok utangaçlar" demişti.

Olayın ardından Cabot ve Byron dünya çapında manşetlere taşınmış, birçok kişi ilişkileri hakkında spekülasyonlar yürütmüştü.

Artık Cabot, "hikayesini" nasıl geri kazandığını anlatan konuşmalar yapıyor ancak onun söylediklerini dinlemek isteyen katılımcıların 875 dolar gibi dudak uçuklatan bir ücret ödemesi gerekiyor.

Etkinliğin açıklamasında, "Medyanın olumsuz merceği altındaki kadınların uzun süredir maruz kaldığı toplumsal ayıplamanın şiddetini Cabot ilk elden deneyimledi; aynı durumdaki erkekler genellikle bundan paçayı sıyırıyor gibi görünüyor" ifadeleri yer alıyor.

Cabot, Byron'la birlikte Jumbotron'da yakalandığında eşinden ayrılmıştı ancak patronu evliydi.

İki çocuk annesi Cabot skandalın ardından verdiği bir dizi röportajda, bu mim yüzünden "iş bulamadığını" söylemişti.

New York Times'a verdiği röportajda skandaldan "birkaç High Noons"u (alkollü içki markası -çn.) sorumlu tutan Cabot, daha sonra Britanya gazetesi The Times'a kendisini "kızıl harfle" (Scarlet Letter; zina yaptığı için boynuna kızıl bir "A" harfi asılarak toplumdan uzaklaştırılan bir kadını konu alan Nathaniel Hawthorne romanı -çn.) damgalanmış gibi hissettiğini açıklamıştı.

PRWeek'in 2026 Kriz İletişimi Konferansı’nda yapacağı konuşmasının ana konusu, bu mecazi "kızıl harfi" nasıl üstünden attığını açıklamak olacak gibi görünüyor.

Cabot'ın internette yükselen eleştirilere karşı koymak için hizmetlerinden yararlandığı halkla ilişkiler uzmanı Dini von Mueffling, kendisine sahnede eşlik edecek.
 

Görsel kaldırıldı.Öpücük kamerası videosunun ardından işe aldığı halkla ilişkiler uzmanı Dini von Mueffling, Cabot'a sahnede eşlik edecek (PRWeek)


Etkinliğin açıklaması şöyle devam ediyor:

Bu oturumda Astronomer'ın eski insan kaynakları direktörü Cabot ve onun halkla ilişkiler temsilcisi, sektörün efsane ismi Dini von Mueffling, Cabot'ın kendi hikayesini kontrol altına alıp yeniden yazmasını sağlayan (hem kısa hem de uzun vadeli) stratejileri paylaşacak.

16 Nisan'da Washington D.C.'de düzenlenecek konferansta başka şirketler ve hayır kurumları da etkinlikte konuşma yapma hazırlıklarını sürdürüyor.

Bu oluşumlardan biri, LGBTQ+ bireylerin intiharını önlemeye odaklanan, kâr amacı gütmeyen Trevor Project.

ABD'nin başkentinin göz alıcı halkla ilişkiler etkinliğine katılan bir diğer şirket Blackbird.AI ise yapay zekanın krizleri büyütme tehlikesi üzerine bir konuşma yapacak.

Independent Türkçe, independent.co.uk/arts-entertainment


Okyanus tabanının altında tatlı su kaynağı olduğu doğrulandı

Çökelti örneklerinin alındığı yerler (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)
Çökelti örneklerinin alındığı yerler (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)
TT

Okyanus tabanının altında tatlı su kaynağı olduğu doğrulandı

Çökelti örneklerinin alındığı yerler (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)
Çökelti örneklerinin alındığı yerler (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)

Uluslararası bir keşif gezisi, okyanus tabanının altındaki gizli tatlı su rezervlerini ilk kez kapsamlı bir şekilde belgeleyerek, çok az anlaşılan bir sisteme dair yeni bilgiler sundu.

Su, gezegenimizin yüzeyinin yaklaşık yüzde 70'ini oluştursa da aynı zamanda yeraltı su kaynaklarında da depolanıyor.

Birçok kıyı topluluğu, tatlı su ihtiyaçları için bu su kaynaklarına bağımlı.

Yeraltındaki su kaynaklarının, deniz tabanının altında tatlı, hafif tuzlu su bölgelerine doğru açık denize gittiği biliniyordu ancak bunlar şimdiye kadar neredeyse hiç keşfedilmemişti.

Uluslararası Okyanus Keşif Programı 501 Seferi, deniz tabanının yaklaşık 200 metre altındaki bir bölgede tatlılaşmış suyu belgeledi ve örnekledi. New England kıyılarının açıklarında okyanus tabanının altından alınan çökelti örnekleri, ilk kez açık deniz tatlı su sistemlerinin varlığını doğruladı.

Araştırmacılar, bulguların dünyanın dört bir yanındaki benzer gizli su kaynaklarına daha fazla ışık tutabileceğini söyledi.

Devam eden çalışmalarda, bilim insanları, su kaynaklarını yerinde tutan ve su geçirmez tabakalar diye bilinen kumlu katmanlar da dahil olmak üzere, tortularda depolanan suyu örneklemeyi umuyorlar.

grthy
Uluslararası Okyanus Keşif Programı 501 Seferi, New England kıyılarının açıklarında okyanus tabanının altından tortu örnekleri aldı (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)

Colorado Maden Okulu'ndan jeolog Brandon Dugan, "Tatlılaşmış suyun hem denizel hem karasal tortularda, birden fazla tortu türünde bulunduğunu görmek bizi heyecanlandırdı" dedi.

Bu kadar farklı malzemelerdeki tatlı su, suyun hangi koşullarda buraya yerleştiğini anlamamıza yardımcı olacak.

Araştırmacılar, birçok kıyı bölgesinin tatlı su kaynakları için yeraltı suyuna bağımlı olması nedeniyle, bulguların toplum için büyük önem taşıdığını söylüyor.

ABD'nin kuzeydoğu kıyıları, açık deniz tatlı su rezervlerine sahip olduğu düşünülen en çok incelenen alanlardan biri. Tahminler, New Jersey ve Maine arasındaki Atlantik kıta kenarı boyunca yaklaşık 1300 kilometreküp depolanmış tatlı su olabileceğini gösteriyor.

ds67ı
Bilim insanları, tortu örneklerini renk ve yapı bakımından tanımlamak için Toprak Renk Şeması'nı kullanıyor (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)

Bunu daha iyi anlamak için, araştırmacılar New York'un her yıl 1,5 kilometreküp tatlı su, yani yaklaşık 1,5 trilyon litre kullandığını söylüyor.

Leicester Üniversitesi'nden sedimentolog Sarah Davies, "501 Seferi, başından beri yenilikçi oldu; okyanus sondaj topluluğu genelinde yeni araçlar, yeni yöntemler ve yeni işbirlikleri getirdi" dedi.

13 ülkeden yaklaşık 40 araştırmacının devam eden çalışmaları, besin maddelerinin dünyanın kıta sahanlığı tortularında nasıl döngüye girdiğini ve bu süreçlerin okyanus ekosistemlerini nasıl şekillendirdiğini ortaya çıkarabilir.

Dr. Davies, "Karadaki çalışmalar bu ivmeyi sürdürüyor ve örnekler şimdiden heyecan verici bir hikaye ortaya koyuyor" dedi.

Independent Türkçe


NASA, Jüpiter'in gerçek boyutunu ortaya çıkardı: "Ders kitaplarının güncellenmesi gerekecek"

Jüpiter, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm gezegenleri içine alabilecek kadar büyük (ESA)
Jüpiter, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm gezegenleri içine alabilecek kadar büyük (ESA)
TT

NASA, Jüpiter'in gerçek boyutunu ortaya çıkardı: "Ders kitaplarının güncellenmesi gerekecek"

Jüpiter, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm gezegenleri içine alabilecek kadar büyük (ESA)
Jüpiter, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm gezegenleri içine alabilecek kadar büyük (ESA)

NASA'nın Juno uzay aracı, Güneş Sistemi'nin en büyük gezegeni Jüpiter'in sanılandan biraz daha küçük ve basık olduğunu tespit etti.

Bir gaz devi olan Jüpiter büyük ölçüde hidrojen ve helyumdan oluşuyor. 

Daha önce NASA'nın Pioneer ve Voyager görevlerinden elde edilen veriler, devasa gezegenin ekvatordaki çapının 142 bin 984 kilometre, bir kutbundan ötekine olan uzunluğunun da 133 bin 708 kilometre olduğunu gösteriyordu.

Ancak İsrail'deki Weizmann Bilim Enstitüsü'nden araştırmacılar bu ölçümlerin tam isabetli olmadığını belirledi.

NASA'nın aracı Juno, 2016'dan beri Jüpiter'in yörüngesinde. Görev süresi 2021'de uzatılınca rotası değiştirilen Juno, Dünya'dan bakıldığında Jüpiter'in arkasından geçişler yapmaya başladı.

Bu sayede gezegenin büyüklüğünü daha net bir şekilde hesaplamak mümkün oldu. Aracın, Jüpiter'in arkasından Dünya'ya gönderdiği radyo sinyallerinin Jüpiter'in arkasından geçerken bükülmesi ya da zayıflaması, gezegenin boyutunu ölçmeye yarıyor.

Juno'nun ham verilerini işlemek için gereken teknikleri geliştiren Maria Smirnova "Radyo sinyallerinin, Jüpiter'in atmosferinden geçerken nasıl büküldüğünü izledik. Böylece bu bilgileri Jüpiter'in sıcaklık ve yoğunluğuna ilişkin ayrıntılı haritalara dönüştürdük ve dev gezegenin şekli ve boyutuna ilişkin şimdiye kadarki en net resmi elde ettik" diye açıklıyor.

Bulguları hakemli dergi Nature Astronomy'de 2 Şubat Pazartesi yayımlanan çalışmaya göre Jüpiter'in ekvatordaki çapı sanılandan 8 kilometre, kutupları arasındaki uzunluk da 24 kilometre daha küçük.

Çalışmanın yazarlarından Yohai Kaspi "Ders kitaplarının güncellenmesi gerekecek" diyor. 

Jüpiter'in boyutu elbette değişmedi; değişen, onu ölçme yöntemimiz.

Devasa bir gezegen için birkaç kilometrelik bir farkın önem taşımayacağı düşünülebilir ancak bilim insanları durumun böyle olmadığını söylüyor.

Araştırmayı yöneten Eli Galanti, "Bu birkaç kilometre çok önemli" diyor. 

Yarıçaptaki küçük değişimle, Jüpiter'in iç yapısını gösteren modellerimiz hem kütleçekim verileriyle hem de atmosferik ölçümlerle çok daha iyi uyum sağladı.

Jüpiter, gaz devi gezegenleri anlamada bir standart sunduğu için bu veriler Güneş Sistemi'nin ötesindeki gaz devleri hakkında daha iyi bir fikir sahibi olmaya katkı sağlıyor.

Independent Türkçe, Reuters, Space.com, NatureAstronomy