Guterres, Çin ve ABD’yi ‘yeni soğuk savaştan’ kaçınmaya çağırdı

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres (Reuters)

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, olası bir yeni Soğuk Savaş uyarısında bulunarak, ABD ve Çin’i aralarındaki sorunlar dünyanın geri kalanına yayılmadan önce ‘tamamen işlevsiz’ ilişkilerini düzeltmeye çağırdı.
Guterres AP’ye verdiği röportajda, aralarında insan hakları, ekonomi, çevrimiçi güvenlik ve Güney Çin Denizi’ndeki egemenlik konularında siyasi bölünmeler sürse bile, dünyanın iki büyük ekonomik gücünün iklim krizi konusunda işbirliği yapması, ticaret ve teknoloji konusunda daha sağlam bir şekilde müzakere etmesi gerektiğini söyledi.
BM Genel Sekreteri, “Maalesef şu anda gördüğümüz şey sadece iki ülke arasında bir meydan okuma ve yüzleşme. İki güç arasında yeniden işleyen bir ilişki kurmamız gerekiyor. Bu, iklim değişikliği sorunları, aşı kıtlığı ve uluslararası toplum içinde özellikle büyük güçler arasında yapıcı ilişkiler olmadan çözülemeyecek diğer birçok küresel sorunu ele almak için kesinlikle gereklidir” diye konuştu.
İki yıl önce ABD ve Çin’in jeopolitik ve askeri stratejilerinin büyük tehlikelere yol açacağı ve dünyayı böleceği konusunda uyaran Guterres röportajında bunu yineleyerek, “Geçmişten farklı ve muhtemelen daha tehlikeli ve yönetilmesi daha zor bir Soğuk Savaş’tan ne pahasına olursa olsun kaçınmamız gerekiyor” dedi.
Guterres, ABD, İngiltere ve Avustralya arasında varılan AUKUS anlaşmasına değinerek, bunun Çin ile ABD arasındaki bu tamamen işlevsiz ilişkide çok daha karmaşık bir yapbozun sadece küçük bir parçası olduğunu vurguladı.
Afganistan’daki kriz ve geleceği hakkında yorum yapan Guterres, BM müdahalesinin birdenbire kapsayıcı bir hükümet oluşturabileceği, tüm insan haklarına saygı gösterilmesini sağlayacağı, Afganistan’da hiçbir teröristin kalmayacağı ve uyuşturucu kaçakçılığının artmayacağını garanti edebileceğine inanmanın bir ‘hayal gücü’ olduğunu söyledi.
Guterres, “ABD ve diğer birçok ülke Afganistan’da binlerce askere sahip oldu ve trilyonlarca dolar harcadı, ancak ülkenin sorunlarını çözemedi ve bazıları bunun durumu daha da kötüleştirdiğini söylüyor” ifadelerini kullandı.
BM’nin sınırlı kapasite ve sınırlı etkiye sahip olmasına rağmen, Afganlara insani yardım sağlama çabalarına öncülük etmede kilit bir rol oynadığını vurgulayan Guterres, “BM ayrıca Taliban’ın dikkatini, özellikle kadınlar ve kızlar için insan haklarına saygı duyan kapsayıcı bir hükümetin önemine çekiyor” dedi.
Guterres, ülkelerin küresel ısınmayla mücadele etmek ve her ülkede insanların aşılanmasını sağlamak için birlikte çalışmamalarından yakınarak şöyle devam etti;
“Geçtiğimiz yıl, yeni tip koronavirüs ile mücadeleye yönelik küresel çabaları etkin bir şekilde koordine etme açısından gerçek bir ilerleme kaydedemedik.”
Guterres, birçok Afrika ülkesinde nüfusun sadece yüzde 2’sinin aşılandığı bir dönemde, Portekiz’de nüfusun yüzde 80’inin aşılanmış olmasının tamamen kabul edilemez olduğunu da sözlerine ekledi.