Yeni Lübnan hükümeti İran akaryakıtı konusunda ne yapacak?

Lübnan hükümetinden İran'da gelen kaçak akaryakıt konusunda tutum takınması bekleniyor

Hizbullah militanları, Perşembe günü İran yakıtının gelişini kutlamak için Baalbek'te hava ateş açtı (AP)

Lübnan Başbakanı Necib Mikati, “Hizbullah'ın gerçekleştirdiği, ilk etapta İran'dan gayri resmi yolla Lübnan’a sokulan 4 bin ton akaryakıt kaçakçılığının Lübnan egemenliğinin ihlal edilmesi olduğunu, bu durumdan duyduğu üzüntüyü” dile getirmişti. İlgili kaynakların dün bildirdiğine göre, Mikati hükümeti “İran'dan herhangi bir akaryakıt sevkiyatı talep etmediğini” yineledi. Öncesinde İran Dışişleri Bakanlığı ise Suriye üzerinden Lübnan'a gönderilen yakıt sevkiyatının ‘Lübnanlı yetkililerin talebi üzerine’ olduğunu açıklamıştı.
İran yakıtının “Lübnan piyasası tarafından doğal ve normal bir satın alma süreci kapsamında Lübnan'a gönderildiğinin” altını çizen İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Said Hatipzade, Lübnan hükümeti de İran’dan yakıt almak istediği taktirde hemen verileceğini ifade etti. Mikati'nin açıklamalarına yanıt olarak ise, “İran İslam Cumhuriyeti dostlarına ve dost hükümetlere her zaman destek verir. Lübnan'daki barış, güvenlik ve istikrar bizim için her şeyden önemlidir. Lübnan hükümetinin bu yolda başarıya ulaşmasına yardımcı oluyoruz” ifadelerini kullandı.
Hizbullah da İran'ın Suriye üzerinden Lübnan'a yeni yakıt sevkiyatları göndermesini bekliyor. Ancak Lübnan kamuoyu, bu durumun Lübnan'ın egemenliğini ve dış ilişkilerini tehlikeye attığı gerekçesiyle yeni hükümetin İran akaryakıtı konusunda net bir tavır talep ediyor.
(Maruni Hristiyan) Lübnan Kuvvetleri Partisi’nden Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar, “Lübnan'da, Hizbullah'ın silahlı yapısından kaynaklanan vesayet sayesinde İran'ın Lübnan'ın içişlerine müdahalede bulunduğu bir durum içerisindeyiz. Devletin müzakeresiyle değil de bir siyasi partinin kararıyla akaryakıt sevkiyatı yapılması egemenlik ihlalidir. Egemenliğin ihlalindeki ısrar, son yıllarda Mişel Avn’ın Cumhurbaşkanlığı ve Hassan Diyab hükümeti döneminde kaydedildi. Bu, Lübnan'ın Körfez ülkeleriyle ilişkilerine bir darbe vurdu” ifadelerine başvurdu.
Yeni hükümetten ‘Lübnan egemenliğini ve dış ilişkileri koruma düzeyinde uygun bir tutum takınma’ çağrısında bulunan kaynaklar, kaçakçılığın yeni hükümetin kurulma aşamasında parlamentonun güvenoyu alması öncesinde gerçekleştiğini, bu nedenle Mikati hükümetinin bundan sorumlu olmadığını da ekleyerek “Nitekim bir emrivaki ile bir arada yaşıyoruz. Bu duruma karşı çıkılmadığı taktirde Lübnan dışlanacak, egemenliği yok sayılacak, devlet yok olmaya devam edecek” vurgusunda bulundu.
Ancak Yakın Doğu ve Körfez Askeri Analiz Enstitüsü (INEGMA) Direktörü Riyad Kahveci ise Mikati'nin İran’dan mazot sevkiyatıyla ilgili ‘üzüntüsünün’ devletin resmi tutumu değil de kendi hissiyatı olduğunu vurguladı. Devletin bu yönde izin veya ret yoluyla bir tutum takınabileceğini belirten Kahveci, “Başbakan, devlet çıkarlarına göre kararlar alır, ülkeler arasındaki ilişkilerde hiçbir anlam ifade etmeyen duygularını dile getirmekle yetinmez” dedi.
Şarku’l Avsat’a konuşan Kahveci, “Devletin sevkiyat konusunda net bir tavır almaması, tutumunu belirsiz tutması yönünde net bir karar var. Zirâ bir emrivaki mevcut. Mikati, ABD'nin onayı olmaksızın İran petrolü için resmi talepte bulunmanın kendisi ve hükümet aleyhinde yaptırımlara yol açacağının farkında. Önemli olan, Hizbullah hükümetten bağımsız bir şekilde yakıt ithalatına devam ettiği taktirde ABD ve Fransa'nın nasıl hareket edeceği” açıklamalarında bulundu.
Lübnanlı tanınmış yazar ve siyasi analist Kasım Kasir ise Mikati’nin yalnızca bu konudaki itirazını duyurmayı amaçladığını, hükümetin olup bitenlerle hiçbir ilgisinin olmadığına dair mesaj göndermek istediğini ifade etti. Şarku’l Avsat’a konuşan Kasir, “Gerekli sebepler varsa, kriz devam ederse ve ABD ile İran arasında bir anlaşmaya varılırsa ithalat artabilir. Ancak bu kayıt dışı ithalat şimdilik Hizbullah'ın sponsor olduğu formülle devam edecek; diğer taraflar hatta daha sonradan girebilir” dedi.