Port Sudan Limanı’nı kapatan aşiretler ile müzakereler başladı

Birkaç gün içinde Hartum yönetimi ile aşiretler arasında anlaşmaya varılması bekleniyor

Dün Port Sudan Limanı’nın girişinde protesto yürüyüşü yapan Sudanlılar (AFP)

Sudan’da Ortak Hükümet Komitesi, ülkenin doğusunda karayollarını ve limanları barikatlarla kapatan aşiretler ile krizi sona erdirmek için görüşmelerde bulunuyor. Görüşmelerde, Hedendeve aşireti lideri Muhammed el-Emin Türk liderliğindeki protestocular tarafından kapatılan kara yolları ve limanların yeniden açılması amaçlanıyor.
Öte yandan bu gelişmelerin ele alındığı Sudan Egemenlik Konseyi toplantısından sonra herhangi bir açıklama yapılmasa da, komitenin birkaç gün içinde gerilimi durduracak bir anlaşmaya varması bekleniyor.
Şarku'l Avsat'a konuşan kaynaklar, geçiş hükümetinin askeri ve sivil taraflarından oluşan ve Sudan Egemenlik Konseyi üyesi Korgeneral Şemseddin Kebbaşi tarafından yönetilen Ortak Hükümet Komitesi’nin, Hartum'da Beja Kabilesi Konseyi temsilcileriyle protestocuların kapattıkları kara yollarını açmaları ve üç gün önce faaliyetleri durdurulan Port Sudan ve Sevakin limanlarının yeniden çalışmaya başlamasına izin vermeleri amacıyla müzakerelere devam ettiğini aktardılar.
Komitenin protestocu grupla buluşmak için Port Sudan'a gitmesi planlandı. Fakat grup liderinin açıklamalarında, herhangi bir siville görüşmeyi reddetmesi nedeniyle plan değişti ve Başbakan Abdullah Hamduk, komite üyelerinin Port Sudan’a gidişini iptal etti. Kaynaklar, komitedeki askeri temsilcinin grup liderinin sözünü tutmamasına kızgın olduğunu bildirdiler.
Protestocular, kamyonların ve kargo araçlarının hareket etmesini engelleyen on binlerce kişinin seferber edilerek oluşturulan ‘insan barikatları’ ile üç gün boyunca başkent Hartum ile ülkenin doğuda Kızıldeniz'de yer alan limanları bir birine bağlayan yolları kapalı tuttular.
Cuba Anlaşması'nda Doğu Sudan'la ilgili maddenin iptal edilmesi, geçiş hükümetinin feshedilmesi, yeni bir hükümetin kurulmasının yanı sıra Ömer el-Beşir Rejiminin Etkilerini Ortadan Kaldırma Komitesinin feshedilmesi, komiteye verilen yetkilerin geri alınması, yolsuzlukla mücadele edilmesi ve erken seçimlerin yapılmasını isteyen protestocular, Hartum, taleplerine cevap vermediği sürece de yolları kapatmaya devam etmekle tehdit ettiler.
İki taraf arasında Hartum'da devam eden görüşmelere ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak aynı kaynaklar, iki tarafın birkaç gün içinde gerginliği sona erdirecek ve hayatı normale döndürecek bir anlaşmaya varmalarının beklendiğini söylediler.
Şarku’l Avsat’ın, geçtiğimiz Perşembe günü aynı kaynaklardan aktardığı bilgilere göre protestocu grup Egemenlik Konseyi'nde ordunun desteğini aldılar. Bu yüzden ordu, güvenlik personeli ve güçlerine dokunulmazlık sağlama bahanesiyle protestocuların dağıtılmasını reddetti.
Öte yandan Sudan Egemenlik Konseyi Sözcüsü Muhammed El Feki Süleyman, başkanlığını yürüttüğü komiteyle Birleşmiş Milletler (BM) tarafından düzenlenen bir çalıştaya katılırken yaptığı basın açıklamasında, eski rejimin destekçilerinin, adını açıklamadığı taraflarla iş birliği içinde ülkedeki siyasi ittifakların haritasını değiştirmeye çalıştıklarını öne sürdü.
Egemenlik Konseyi’nin Sudan’ın doğusunda gerginliğe ilişkin kararlar alınması beklenen dün gerçekleştirdiği toplantısına ilişkin herhangi bir açıklama yapılmazken sızdırılan bilgilere göre protestocu grubun orduda bulduğu gizli desteğin azaldı ve görüşme kara yolları ve limanların yeniden açılması talimatı verilmeden ve başka herhangi bir gelişme olmadan sona erdi.
Yolları ve limanları kapatan protestocu grup, Sudan'ın doğusunda tüm kesimlerin desteğini almış değil. Doğudan bir başka grup, kendi adlarına hareket edilmesini ve konuşulmasını reddettikleri bir açıklama yayınladı. Açıklamada, “Sudan'ın doğusundaki herhangi bir kabilenin veya denetçinin, meclisin ya da oluşumun doğu adına veya doğulu kesimlerden biri adına konuşma hakkı yoktur” ifadeleri yer aldı.
Cuma günü, Şarku’l Avsat’a açıklamalarda bulunan bir hükümet kaynağı, Sudan Yüksek Barış Konseyi'nin Perşembe günü gerçekleşen genişletilmiş toplantısında, Sudan'nın doğusundaki gelişmeler ele alındı. Kaynak, toplantıda, sözlü tartışmaların yaşandığını ve toplantıdaki taraflara, Sudan’ın doğusundaki olayları siyasi kazanımlar elde etmek için suiistimal etme suçlamaları yöneltildiğini açıkladı. Kaynağa göre Egemenlik Konseyi Sözcüsü El Feki Süleyman da açıklamalarında bunu ima etti. Kaynak bunu, Batı ülkelerinden yönetimin mutabık kalınan tarihte sivillere devredilmesinin önemine dair yapılan uyarıların ardından, Egemenlik Konseyi Başkanlığı’nın önümüzdeki Kasım ayında Anayasa bildirgesi çerçevesinde yapılması planlanan yönetimin ordudan sivillere devredilmesinin yaklaşmasıyla ilişkilendirdi. 
Kaynak, güvenlik yetkililerinin sivillerle çatışırlarsa güvenlik personelinin sorumlu tutulmasından çekindiklerini, bu yüzden yapılan yasadışı eylemlere müdahalede ciddiyetsiz davrandıklarını ve kendilerine hesap sorulmaması için gerekli dokunulmazlıkların verilmesini talep ettiklerini söyledi. Kaynak, diğer tarafın barışçıl gösterilerin meşru bir hak olduğunu vurgulasa da bu hakkın, yolları kapatarak ve insanların çalışmalarına engel olarak kargaşa yaratmak veya devlete savaş açmak anlamına gelmediğinin altını çizdi.