İsrail, Demir Kubbe hava savunma sistemleri mühimmatının tedariki için ABD'den alacağı yardımın ABD kongresindeki Demokrat Partililerin çabaları sonucu geçici bütçe metninden çıkarılmasıyla büyük bir güvenlik endişesiyle karşı karşıya kaldı.
Her biri 50 bin dolar değerindeki Demir Kubbe füzelerinin olmaması durumunda İsrail'in Hamas karşısında savunma gücünün bir hayli düşeceği tahmin ediliyor.
AIPAC: Kararla bölgede çatışma riski artabilir
Amerikan-İsrail Halkla İlişkiler Komitesi "AIPAC", İsrail'e Demir Kubbe füzelerinin satın alınması için ABD bütçesinden 1 milyar dolar sağlayan maddenin kaldırılmasına "Kongredeki aşırılık yanlıları İsraillilerin ve Filistinlilerin hayatlarıyla siyaset oynuyor." ifadeleriyle tepki gösterdi.
ABD'deki en büyük İsrail lobisi olan "AIPAC", İsrail'in "ilerici demokratlar" olarak adlandırdığı ABD’lilere sert eleştiriler yöneltiyordu. "İlerici demokratlar" İsrail yönetiminin Filistinlilere yönelik sert ve saldırgan uygulamaları nedeniyle ABD'nin İsrail'e yardımının kısıtlanmasını talep ediyordu.
AIPAC’in Facebook hesabından yapılan paylaşımda, şu ifadeler yer aldı:
"Hayat kurtarmak için tasarlanmış bir savunma sistemine ayrılmış fonun kaldırılması çağrısı, değerlerimize bir hakarettir. Fonun kaldırılması daha fazla çatışma riskini ortaya çıkaracaktır ve ABD Başkanı Joe Biden tarafından yapılan ve Kongre tarafından desteklenen taahhüde aykırıdır."
İsrail basınında geniş yankı buldu
İsrail gazetesi Jerusalem Post, söz konusu kararın alındığı toplantının Kongre üyeleri Alexandria Cortez ve Raşide Tuleyb tarafından yönetildiğini yazdı.
Haberde, Demir Kubbe finansmanını engelleyen İlerici Demokratların, Gazze'ye mayıs ayında düzenlediği son saldırıları sırasında gerekli silahların İsrail'e ulaşmasını engellemek için lobi yapanlar arasında yer aldığı kaydedildi.
İsrail Kamu Yayın Kuruluşu KAN, ismi açıklanmayan bir İsrailli kaynağa dayandırdığı haberinde "Demokrat Parti'nin sözde ilerici kanadına mensup bir dizi üyesi, İsrail'e Demir Kubbe sistemlerinde kullanılan müdahale birimlerini finanse etmek için bir milyar dolar yardım sağlanmasını öngören hükmün geçişini engelledi" ifadelerine yer verdi.
Haberde, Senato ve Temsilciler Meclisinde İsrail'e acil yardımı onaylayan bir çoğunluğun olduğu, ancak Demokrat Parti içindeki ilerici kanadın bunu engellediği, yardımın en nihayetinde onaylanacağı iddia edildi.
İsrail merkezli Wala haber sitesi de ABD Temsilciler Meclisinde bütçe yasasının oylanmasından birkaç saat önce bazı Kongre üyelerinin, Demir Kubbe maddesini içermesi durumunda bütçe lehinde oy kullanmayacaklarını açıkladığına haberinde yer verdi.
ABD Bütçe Yasası'nın Demir Kubbe bölümünün kaldırılmasının, İsrail'e ek yardım transferinde önemli bir gecikme anlamına geldiği belirtilen haberde, Kongre'nin İsrail'e savunma amaçlı yardımı onaylamamasının nadiren yaşanan bir olay olduğuna dikkat çekildi.
Siyasiler Netanyahu dönemini suçluyor
İsrail siyasi çevreleri ise Demokrat temsilcilerin Demir Kubbe yardımı maddesine oy verilmesini engellemesinin, önceki Başbakan Binyamin Netanyahu dönemindeki İsrail hükümetinin hatalarının bir neticesi olduğu görüşünde.
Eski Savunma Bakanı Moşe Yaalon Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, "Bir grup Demokrat'ın, Demir Kubbe'ye yardımın kabul edilmesine muhalefeti, Netanyahu hükümetinin Cumhuriyetçileri destekleyerek Amerikan siyasetine bariz müdahalesinin sonucudur" ifadelerini kullandı.
Dışişleri Bakanı Yair Lapid ise yine sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti:
"Bir önceki hükümetin Kongre ve Demokrat Parti'yi ihmal ettiği ve İsrail-Amerikan ilişkilerine büyük zarar verdiği uzun yıllar sonrasında, bugünlerde Kongre ile güven ilişkisini yeniden inşa ediyoruz."
Lapid daha sonra Temsilciler Meclisi Çoğunluk Lideri Stanny Hoyer ile temasa geçti.
Hoyer, Lapid ile görüşmesinin ardından sosyal medya hesabı Twitter'da şu paylaşımda bulundu:
"Demir Kubbe finansmanına güçlü desteğimi görüşmek üzere Lapid ile konuştum. İsrail'in bu gerekli yardımı almasını sağlama konusundaki taahhüdümü yineledim ve İsrail için iki partili (Cumhuriyetçi ve Demokrat) desteğin önemini yineledim."
Kongre'nin Demir Kubbe'yi tam olarak finanse etmek için bu hafta yasayı ele alacağını kaydeden Hoyer, İsrail'in kendini savunma kabiliyetini sağlamak için çalışacaklarını, bunun için iki partiden güçlü bir destek beklediğini ifade etti.
Hoyer ile ABD'nin Demir Kubbe sistemine yaptığı yardım hakkında konuştuğunu ve İsrail’in güvenlik ihtiyaçlarının mümkün olan en kısa sürede karşılanması gerektiğini ilettiğini belirten Lapid, yaşananları "teknik bir gecikme" olarak değerlendirirdi.
ABD Temsilciler Meclisinde Demokratların itirazlarının ardından dün, ABD federal hükümeti geçici bütçesine ilişkin yasa tasarısından İsrail'e yönelik 1 milyar dolarlık askeri yardım fonu çıkarılmıştı.
Ülkede bütçe görüşmeleri devam ediyor.
Biden söz vermişti
İsrail ile Hamas arasındaki çatışmalardan sonra İsrail Demir Kubbe mühimmatı başta olmak üzere bazı parçalarının tedariki için ABD'den yardım talebinde bulundu.
ABD Başkanı Joe Biden yönetimi daha önce birden fazla vesileyle İsrail "Demir Kubbe"sine mühimmat sağlama sözü verdi.
Washington, geçen yıl eski Başkan Barack Obama tarafından 2016 yılında imzalanan ve Tel Aviv'e 10 yılda 38 milyar dolarlık bir yardım paketi verilmesini öngören anlaşmanın parçası olarak, 1,6 milyar doları İsrail'e Demir Kubbe sistemini yenilemesi olmak üzere hepsi askeri amaçlı 3,8 milyar dolarlık mali yardımda bulundu.
İsrail ordusunun 10-21 Mayıs tarihleri arasında Gazze Şeridi'ne yönelik saldırılarında, Filistinli grupların Gazze’den İsrail bölgelerine attıkları roketlere karşı koymak için büyük miktarda Demir Kubbe füzesi kullanılmıştı.
