ABD ve İsrail, İran nükleer dosyasıyla yüzleşmek için ‘B Planı’ hakkında temaslarda bulundu

Meir Ben Shabbat - Jake Sullivan

İsrail hükümetindeki Ulusal Güvenlik Konseyi'nin eski başkanı Meir Ben Shabbat dün yaptığı açıklamada, ABD yönetimiyle dostane diyalogları bulunan İsrail hükümetinin, kendi talebi üzerine, nükleer müzakereleri başlatma çabalarının başarısız olması durumunda bir “B Planı”nın devreye sokulması hususunda temaslarda bulunduğunu belirtti.
Ben Shabbat, İsrail Hayom gazetesine verdiği röportajda, Naftali Bennett hükümetinin "İran'la diplomasi yoluyla bir çözüme varma ve gelişmiş bir nükleer anlaşmaya ulaşma" konusunda ABD ile aynı fikirde olduğunu ancak anlaşmanın uygulanması için bir son tarih belirlenmesini istediğini söyledi.
Ben Shabbat, kendisine sorulan sorulara verdiği cevaplarla İsrail'in bu konudaki tutumunu ortaya koydu. Röportaj şu şekilde gerçekleşti:
Hayom: Diplomatik çaba mı istiyorsunuz?
Ben Shabbat: Kesinlikle, yüzde yüz olarak.
Hayom: Peki B planınız nedir? Diplomatik çabalar başarısız olursa bundan sonra ne yapacaksınız? Daha güçlü ve daha uzun vadeli bir anlaşma mı istiyorsunuz?
Ben Shabbat: İran düzensiz olarak ilerlemeye devam ederse ona karşı ne zaman harekete geçeceğimizi belirleyeceğiz.
Hayom: İran’a karşı kovuşturmanıza daha ne kadar devam edeceksiniz? Bunun bir sonu var mı?
Ben Shabbat: Her durumda bir şeyler yapıyoruz. Sadece açıklamalarla yetinemeyiz. Aşamaları ve zaman çizelgelerini tanımlamamız ve her senaryo için bir plan geliştirmemiz gerekiyor.
(Ben Shabbat’ın eski Başbakan ve şu anki muhalefet lideri olan Netanyahu’ya yakın olduğu ve onun katı İran politikasını desteklediği biliniyor.)
Bu açıklamalar, ABD ile İsrail arasında geçtiğimiz haftalarda gerçekleşen, üst düzey güvenlik yetkililerinin de katıldığı, 2015 nükleer anlaşmasını canlandırma müzakerelerinin başarısız olması durumda neler yapılacağına dair gizli görüşmelere ilişkin bilgilerin Tel Aviv ve Washington’da yayınlanmasının ardından geldi. Stratejik konularda uzmanlaşmış bir Axios muhabiri olan İsrailli gazeteci Barak Ravid konuyla ilgili şu bilgileri aktardı: “Bu tartışmalar geçen hafta doruk noktasına ulaştı. İran konusunda çok gizli yürütülen bu çalışma grubuna yeni İsrail hükümetinin geçen Haziran’da göreve başlamasından bu yana ilk kez bu denli üst düzey bir katılım oldu. Güvenli bir şekilde gerçekleştirilen video konferansına ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan ve İsrail Başbakanlık Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Eyal Hulata başkanlık etti.”
Barak Ravid şöyle devam etti: “İkili görüşmeler sırasında İsrail tarafı, İran'ın nükleer dosyasına ilişkin diplomatik görüşmelerdeki çıkmaz ve İran'ın nükleer prosedürlerini hızlandırması nedeniyle İran'a yönelik bir "B Planı"nın koordinasyonunda ilerlemeye ihtiyaç olduğunu vurguladı. Amerikalılar, İran müzakerelerinin yakın gelecekte yeniden başlamaması halinde İran'a ek yaptırımlar uygulama niyetlerini teyit ettiler. Ancak, Viyana'daki müzakerelerin "yakın gelecekte" yeniden başlayacağına dair işaretler bulunduğunu ve İran ile nükleer anlaşmayı canlandırmak için bir anlaşmaya varmayı tercih ettiklerini vurguladılar.”
Bu bağlamda Haaretz gazetesi genel yayın yönetmeni Aluf Benn, dün yaptığı açıklamada, eski İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun bu yılın başlarında İran liderliğiyle doğrudan bir iletişim kanalı açmaya çalıştığını ancak Tahran’ın bunu reddettiğini söyledi. Benn, “İki taraf arasında, İran'ın Şah döneminde elde ettiği petrol gelirleri için İsrail'den mali tazminat talep etmesi üzerine İsviçre mahkemelerinde tahkim sürecinde olan bir dava çerçevesinde temaslar var. Eğer iki taraf arasında doğrudan bir iletişim kanalı açılmış olsaydı, bu, aralarındaki mevcut gerilimi azaltacaktı” dedi.