Eski İsrail Savunma Bakanı Barak: İran'ı nükleer projesini durdurmaya zorlamak mümkün

Eski İsrail Savunma Bakanı Ehud Barak. (Reuters)

İsrail Başbakanı Naftali Bennett bu akşam, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda (BMGK) İran’ın nükleer projesiyle mücadeleye odaklanacağı bir konuşma yapmak için New York'a gitmeye hazırlanıyor. İsrail siyasi ve askeri arenasında ise bu konuya dair tartışmalar artmış durumda. Diğer yandan Eski İsrail Başbakanı ve Savunma Bakanı Ehud Barak yaptığı açıklamada trenin kaçtığını, İran’ın ‘nükleer eşikte bir devlet’ haline geldiğini vurguladı. Eski Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı Moşe Yaalon da İran'ı askeri nükleer projesini durdurmaya zorlamanın mümkün olduğunun altını çizdi.
Barak'ın İran'ın nükleer eşikte bir devlet olmaya yalnızca bir ay uzaklıkta olduğu açıklamasına katıldığını belirten Yaalon, söz konusu durumun eski İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun teşvikiyle, eski ABD Başkanı Donald Trump'ın izlediği başarısız politikanın bir sonucu olduğunu söyledi. ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesinin İran'ın yükümlülüklerinden ve taahhütlerinden kurtulmasına ve yüzde 60 oranında uranyum zenginleştirmeye başlamasına yol açtığını vurgulayan Yaalon ancak trenin kaçtığını söylemenin İran'a teslim olmak anlamına geldiğini ve bunun doğru olmadığını kaydetti.
Yaalon, Yedioth Ahronoth gazetesinde dün yayımlanan makalesinde tarihin Ali Hamaney'in nükleer projeyi durdurduğunu ve 2003 yılında iki kez askeri nükleer üretme kararı aldığını gösterdiğine işaret etti. Zira 11 Eylül 2001 olaylarının ardından ABD’nin savaş çıkaracağı olasılığını hisseden İran’ın 2012'de, üzerindeki Batı baskısı doruğa ulaştığında nükleer bomba yapmak ile rejimi sürdürmek arasında bir seçim yapmak zorunda kaldığını hatırlattı.
Bugün Hamaney'i benzer bir denkleme yöneltmenin zamanı geldiğini vurgulayan Yaalon sözlerine şöyle devam etti:
“Peki, bu nasıl olacak? Şöyle ki öncelikle Netanyahu döneminde olanların aksine, ABD yönetimiyle tam bir koordinasyon içerisinde olunmalı. ABD’lilerle yapılan görüşmelerde önceki anlaşmaya dönüşten bahsetmeyi bırakmalıyız; bu büyük bir hatadır. ABD yönetimini Trump'ın bozduğu koalisyonu yeniden inşa etmeye ve üç bileşenden oluşacak bir politika oluşturmaya odaklanmaya ikna etmeliyiz. Bunlar İran rejimini diplomatik izolasyona maruz bırakmak, birincil, ikincil ve üçüncül düzeyde olmak üzere katı ekonomik yaptırımlar ve güvenilir bir askeri seçenek hazırlamaktır. Askeri bir saldırı ile nükleer bir İran'a teslim olmak arasındaki yüzeysel tartışma, asıl noktanın kaçırılmasına sebep oluyor. Nükleer bir İran ile bir arada yaşayamayacak olan yalnızca İsrail değil, aynı zamanda tüm Ortadoğu, Avrupa ve dünyanın geri kalanıdır. Çıkarlarından taviz verirlerse o ayrı. Maalesef hükümetlerinin görev süresi dört yıl olan ülkeler meydan okumayı üstlenmek yerine kararı bir sonraki yönetime ertelemeye çalışıyorlar. Ancak İsrail hükümeti, bu yönde bir an önce diyaloga girmeli.”