Menfi’den seçim yasasına vurgu

Menfi, New York’taki bir toplantı sırasında (Başkanlık Konseyi medya ofisi)

Libya Temsilciler Meclisi ve Muhammed el-Menfi başkanlığındaki Başkanlık Konseyi arasında 26 Eylül’de yeni bir anlaşmazlık baş gösterirken Başkanlık Konseyi, 24 Aralık’ta yapılması planlanan seçimlerdeki adayları, ‘oylama için yasal çerçeve üzerinde anlaşma olmadıkça’ seçimlere katılmamaya çağıracağını açıkladı. Meclis başkanı Akile Salih ise “Seçimler, Libya halkının iradesini kazanmak ve ülkeyi istikrar aşamasına ulaştırmak amacıyla bölünmüşlük halini ve kaosu sona erdirmek için tek çözümdür” dedi.
Salih, geçen cumartesi günü el-Kubbah şehrindeki ofisinde Öğrenci Birliği üyeleriyle yaptığı görüşmede, cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin zamanında yapılması gerektiğini vurguladı. Bu açıklamayla eş zamanlı olarak de yeni Temsilciler Meclisi yasa tasarısını görüşmek üzere Libya’nın doğusundaki Tobruk şehrindeki ofisinde bugün düzenlenmesi planlanan oturuma bir belirsizlik atmosferi hakim.
Meclis sözcüsü Abdullah Bilehik, milletvekillerinin erteleneceğini söylediği oturumun düzenlenmesine ilişkin yorum yapmaktan kaçındı. Bilehik, 26 Eylül’de yaptığı açıklamada “Libya’da bir yol haritası uyarınca cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin mutabık kalınan tarihte yapılmasından başka siyasi bir çözüm yok” dedi.
Libya Siyasi Diyalog Forumu’nun 46 üyesi, forumun sponsorluğunu yapan BM misyonunu ‘Libya’daki yol haritasının uygulanmasını neyin engellediğini bulmak için’ acil bir oturum düzenlemeye çağırdı. Üyeler, ‘ülkenin birliğini, istikrarını ve güvenliğini tehdit eden, istikrar ve barışın sağlanmasını engelleyebilecek ve seçimlerin belirlenen sürede yapılmasıyla elde edilen demokratik süreci bozabilecek’ tırmanan tehlikeli gelişmelere dikkati çekti.
Misyonun başkanı Jan Kubis’e gönderdikleri bir mektupta üyeler, 26 Eylül’de ‘ön aşama için yol haritasının uygulanmasını neyin engellediğini tartışmak ve siyasi sürecin çöküşünü tehdit eden koşullar için uygun çareler önermek’ üzere bu oturumu düzenleme çağrısı yaptı. Mektup, forum üyelerinin ‘olumlu ve proaktif hareket etme, ülkeyi kurtarma ve yol haritasını uygulama’ kararlığına dikkati çekti.
Öte yandan Menfi, BM Genel Kurulu toplantılarına katıldığı New York’tan Reuters’a yaptığı açıklamada, “Seçimler ve bir sonraki aşama için vizyon eksikliği başlı başına bir tehlikedir” dedi. Muhammed el-Menfi, hedefinin, cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin planlandığı gibi devam etmesini sağlamak olduğuna dikkati çekti.
2022’den önce yapılması planlanan cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimleri yasasıyla ilgili kriz hattına girme olasılığına değinen Menfi, “Sorun sadece hukuki bir sorun ya da bu yasaların çıkarılması değil, aynı zamanda siyasi bir sorundur” dedi. Seçimlerin yasal dayanağının hem parlamento hem de Devlet Yüksek Konseyi tarafından onaylanması gerektiğini belirten Muhammed el-Menfi, “Seçim kanunu ve anayasal kuralla ilgili kısım, Temsilciler Meclisi ve Devlet Yüksek Konseyi’ne bağlı olarak anayasal bir süreç kapsamındadır” açıklamasında bulundu.
Menfi, “Herhangi bir seçimden önce, yasal zeminde bir anlaşma olduğundan ve tüm adayların sonuçları kabul edeceğinden emin olmak esastır. Uzlaşı olmadığı durumunda fedakârlık yapmak gerekir. Seçim sonuçlarının kabulü konusunda aralarında fikir birliği olmaması halinde fedakârlık, Başkanlık Konseyi başkanı da dahil olmak üzere adayların bir sonraki seçimlere dahil olmamasıdır” dedi.
Bununla birlikte BM ve Diyalog Forumu’nun yanı sıra diğer organlar (Temsilciler Meclisi ve Devlet Yüksek Konseyi), bir yasal çerçeve üzerinde uzlaşı sağlamadıkça Başkanlık Konseyi’nin müdahale etmeyeceğini vurgulayan Menfi, seçimlerin zamanında yapılmasına odaklandıklarını ifade etti.
Başkanlık Konseyi Sözcüsü Necva Vehibe, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada “Konsey, seçim hazırlığını, başarısını ve anayasal temelin ve yasal çerçevelerin kolayca çözülebilmesini etkileyecekse, geçmiş yıllarda sahneye çıkan aktörleri bu kez seçimlere katılmamaya çağırabilir. Bu durum, Konseyin, başkanı Menfi aracılığıyla BM Genel Kurulu’nda açıkladığı girişimle masaya yatırılacak bir fikirdir. Bu, eğer kabul edilirse, Başkanlık Konseyi üyelerini de içerecektir” dedi. Konseyin önceliği, parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimlerini, kısmen de olsa mümkün olan en büyük uzlaşıya sahip bir yasal çerçeve içinde yapmaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
Sözcü Vehibe, “Konseyin girişimi, bahsettiğimiz gibi, seçimlerin başarısında rol oynayan tüm Libyalı tarafları tek bir masada bir araya getirerek, anayasal temel sorununun nasıl çözüleceği de dahil olmak üzere seçimlerin zamanında yapılmasını tehdit eden zorlukları tartışmak üzerine kuruludur” açıklamasında bulundu. Girişimin ‘önerilen bir fikir olduğunu ve başarısının, Libyalı taraflarca kabul edilmesine bağlı olduğunu’ söyleyen Necva Vehibe, “Başarısız olursa, konseyin o zaman açıklanacak başka seçenekleri ve girişimleri olacaktır” dedi.
Vehibe, bu girişimin, Başkanlık Konseyi tarafından yönetilen ve denetlenen siyasi bir girişim olduğunu ve diğer ülkelerin öncülük ettiği önceki tüm girişimlerin aksine Libyalıların sahip olduğu ilk girişim olduğunu vurguladı. Sözcü, girişimin özünün ‘Libya siyasi sürecini kurtarmakla ilgili siyasi partileri bir araya getirmek, parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yapılmasını tehdit eden tüm zorluklar hakkında tek bir masada müzakere etmek ve seçimlerin yapılması için anayasal bir temel oluşturmak üzere bir yol bulmak’ olduğunu açıkladı.
Vehibe, “Temsilciler Meclisi’nin Abdulhamid Dibeybe liderliğindeki birlik hükümetine olan güvenoyunu geri çekme kararı, (sahnenin en önemli görevi olan) Libyalıların beklediği parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimlerine yönelik hazırlıkların ilerlemesini etkilememelidir” ifadelerini kullandı. Sözcü ayrıca, özellikle kurumları birleştirme ve uzlaşma açısından elde edilen siyasi kazanımların çoğunun korunması çağrısında bulundu.
Sözcü Vehibe sözlerini şu ifadelerle sonlandırdı: “Ülkedeki egemen otoritenin temsilcisi ve ordu başkomutanı sıfatıyla Başkanlık Konseyi, tüm tarafları yürürlükteki hükümlere, mevzuata ve Diyalog Forumu çıktılarına uygun olarak taraflara verilen görevlere uymaya çağırıyor. Yasama makamı, yasal ve ulusal sorumluluğunu üstlenmeli ve seçim sürecini tamamlamak için gereken mevzuatı uygulamalıdır. Aynı şekilde BM misyonuna, üzerinde anlaşmaya varılan yol haritasının uygulanmasını tamamlamak için gerekli desteği sağlama çağrısında bulunmalıdır.”
Öte yandan Muhammed el-Menfi, geçen cumartesi günü New York’ta Libya’nın komşu ülkelerinin toplantısına başkanlık ederken, ‘ister bir bütün olarak Afrika Birliği aracılığıyla, isterse de kıta ülkelerinin bireysel çabalarıyla olsun, Libya krizinin çözümünde Afrika’nın rolünün önemine değindi. Menfi, komşu ülkelerin, siyasi diyalogu ve sonuçlarını destekleyerek, Libyalı taraflar arasındaki çatlağı kapatma ve siyasi süreci ilerletme girişimlerine övgüde bulundu.
Geçen Şubat ayında iktidara gelmesinden bu yana Başkanlık Konseyi ve birlik hükümetinin önemli adımlarına dikkat çeken Menfi, ‘bölünmüş çeşitli devlet kurumlarını birleştirme çabalarına, ordu dahil diğer kurumları birleştirmeye yönelik eylem mekanizmasına ve sonuçları herkes tarafından kabul edilecek özgür ve adil seçimlerin önünü açacak ulusal uzlaşı projesinin başlatılmasına’ atıfta bulundu. Muhammed el-Menfi, tüm komşu ülkelerin, istikrar aşamasına geçilmesi ve demokratik bir devlet kurulması için tüm Libyalılar arasında ulusal uzlaşının sağlanması yoluna katkı sağlaması çağrısında bulundu.