İsrail Başbakanı Bennett, İran'ın nükleer programı konusunda uyardı

İsrail Başbakanı Naftali Bennett dün New York'ta, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 76’ıncı yıllık oturumunda konuştu. (Reuters)
İsrail Başbakanı Naftali Bennett dün New York'ta, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 76’ıncı yıllık oturumunda konuştu. (Reuters)
TT

İsrail Başbakanı Bennett, İran'ın nükleer programı konusunda uyardı

İsrail Başbakanı Naftali Bennett dün New York'ta, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 76’ıncı yıllık oturumunda konuştu. (Reuters)
İsrail Başbakanı Naftali Bennett dün New York'ta, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 76’ıncı yıllık oturumunda konuştu. (Reuters)

İsrail Başbakanı Naftali Bennett, New York’ta düzenlenen Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 76’ıncı oturumu kapsamında düzenlenen üst düzey toplantıda yaptığı konuşmada, İran’ın nükleer programı görmezden gelme ve Tahran’ın ‘nükleer bir şemsiye yardımıyla’, ilerlettiği programıyla Ortadoğu’yu kontrol etme olasılığına ilişkin uyarıda bulundu. Ayrıca Tahran’ın Lübnan, Suriye, Yemen ve Gazze Şeridi’nde varlığını genişletmeye çalıştığını vurguladı. Ancak Bennet konuşmasında Filistinlilerle yaşanan çatışmaları tamamen görmezden geldi.
Bennett, Binyamin Netanyahu’nun ardından başbakan olduktan sonra yaklaşık 100 gün sonra, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun kürsüsüne ilk kez çıktı.
Bennett, İsrail’in her zaman komşularıyla yaşanan çatışmalarla gündeme geldiğini ancak Tel Aviv’in bundan ibaret görünmesinin doğru olmadığını başka konularla ilgilendiğini belirtti.  İsrail halkının başka sorunları olduğunun altını çizen Bennett, “İsrailliler sabahları başkalarıyla çatışmayı düşünerek uyanmıyor” ifadelerini kullandı. Bugün, dünyanın; siyasi kutuplaşma ve koronavirüs (Kovid-19) salgını olmak üzere iki ana sorunla karşı karşıya olduğunun vurguladı.
İsrail’de kurduğu hükümetle kutuplaşmayı dışladığını belirten Bennet, hedefinin birleşmek olduğunun altını çizdi. “Çünkü bugün aynı masanın etrafında birlikte oturuyoruz. Birbirimizle saygılı konuşuyor ve kibar davranıyoruz” dedi. İsrail’in kapanmaları kabullenmeyerek kriz yönetimine ilişkin model geliştirdiğini ve Kovid-19 ile mücadele ettiğini belirten Bennet kapanmaların, kısıtlamaların ve karantinaların uzun süreli olamayacağını vurguladı.
Naftali Bennett, Hizbullah, Hamas ve İslami Cihad gibi grupların finanse edilmesine, eğitilmesine ve silahlandırılmasına işaret ederek Ortadoğu’ya hakim olma ve İsrail’i ortadan kaldırmanın yanı sıra radikal İslam’ı dünyaya yayma çabası nedeniyle İran’a sert suçlamalarda bulundu. İran'ın Lübnan, Irak, Suriye, Yemen ve Gazze'deki varlığını genişleterek bölgeye hakim olmaya çalıştığını belirten Bennet Tahran’ın elinin değdiği yerlerin iflah olmadığını vurguladı. Bennett sözlerini şöyle sürdürdü:
“İran’ın büyük hedefi, gözlerini açıp görmek isteyen herkes için oldukça açıktır: Bölgeye hakim olmak ve bunu nükleer bir şemsiye altında yapmak istiyor. İran, yalnızca bu yıl, yeni bir ölümcül terör birimi görevlendirdi. Ölümcül silahlara sahip drone sürüleri her an her yere saldırabilir. Ortadoğu’nun göklerini böylesine ölümcül bir güçle kaplamayı planlıyorlar.”
Tahran’ın Yemen, Irak, Suriye ve Lübnan’daki vekillerini bu ölüm silahlarından yüzlerce, hatta binlercesiyle donatmak istediğini planladığını söyleyen Bennet bazı dünya liderlerinin de İran’ın olası nükleer silahlara sahip olmasını ‘kaçınılmaz’ olarak gördüklerine dikkat çekti. Ancak İsrail’in bu ayrıcalığa sahip olmadığına işaret eden Bennett, İran’ın Turkuzabad, Tahran ve Merivan’daki gizli bölgelerde nükleer silah elde etme niyetlerini açıkça gösteren kanıtların göz ardı edildiğini kaydetti. İsrail Başbakanı, “İran'ın nükleer programı bizim hoşgörümüz sayesinde dönüm noktasına ulaştı. Kelimeler santrifüjlerin çalışmasını engelleyemez. İran'ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceğiz” iadelerini kullandı.
Bennett konuşmasında Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn ve Fas ile yapılan ‘İbrahim Anlaşmaları’na övgüde bulunarak, Demir Kubbe hava savunma sistemi için ek finansmanı onayladığı için ABD'ye de teşekkür etti. Ancak Filistin meselesinden bahsetmedi. Ayrıca İsrail’e 1967 öncesi sınırlara çekilmeyi kabul etmesi için bir yıl boyunca ültimatom veren Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın konuşmasına da değinmedi.
Bennett, Birleşmiş Milletler toplantıları sırasında Durban Deklarasyonu ve Eylem Programı'nın (DDPA) kabul edilmesinin 20’inci yıl dönümü münasebetiyle düzenlenen toplantıya katılan ülkeleri de eleştirdi. “İsrail'e saldırmak sizi ahlaki olarak üstün yapmaz. Ortadoğu'daki tek demokrasiyle savaşmak sizi uyandırmaz” ifadelerini kullandı. Toplantının katılımcılarını ‘temel gerçekleri bilme zahmetine girmeden İsrail hakkında klişeler’ benimsemekle suçlayan Bennet “Bu sadece tembelliktir” ifadesini kullandı.



Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
TT

Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisinden dün yapılan açıklamada, Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelerek İran ile müzakereleri görüşeceği bildirildi.

Reuters'ın aktardığı açıklamada, Netanyahu'nun ‘(İran ile) yapılacak herhangi bir müzakerede balistik füzelerin sınırlandırılması ve İran'ın bölgedeki vekillerine verilen desteğin durdurulmasının yer alması gerektiğine inandığı’ belirtildi.

Reuters'a göre çarşamba gün  yapılacak görüşme, ABD Başkanı Trump’ın geçtiğimiz yıl ocak ayında göreve dönmesinden bu yana Netanyahu ile Trump arasında yapılacak yedinci görüşme olacak. Öt yandan İsrail basınına göre Netanyahu, Trump'a İsrail'in İran'ın nükleer programını tamamen yok etme kararlılığını vurgulayacak.

İran ile ABD arasında geçtiğimiz cuma günü Umman'da nükleer dosyasına ilişkin görüşmeler gerçekleştirdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bu önemli müzakerelerin başarısızlığının Ortadoğu'da yeni bir savaşı tetikleyebileceği yönündeki endişelerin artması üzerine, görüşmelerin iyi bir başlangıç olduğunu ve devam edeceğini söyledi. Ancak Umman'ın başkenti Maskat'ta yapılan görüşmelerin ardından, ‘tehditlerin ve baskının kaldırılması herhangi bir diyalogun başlaması için şart’ olduğunu vurgulayan Arakçi, “(Tahran) sadece nükleer meselesini görüşecek... ABD ile başka hiçbir konuyu görüşmeyeceğiz” dedi.

Öte yandan her iki taraf da Tahran ile Batı arasında uzun süredir devam eden nükleer anlaşmazlığı çözmek için diplomasiye yeni bir şans vermeyi kabul ettiklerini belirtti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, geçtiğimiz çarşamba günü yaptığı açıklamada, Washington'ın müzakerelerin İran'ın nükleer programı, balistik füze programı ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteğin yanı sıra ‘kendi halkına davranış biçimini’ de kapsaması istediğini söyledi.

İranlı yetkililer, bölgedeki en büyük füze programlarından biri olan İran'ın füze programını tartışmayacaklarını defalarca kez belirtmiş ve Tahran'ın uranyum zenginleştirme hakkının tanınmasını istediğini söylemişlerdi.

Diğer taraftan Washington’a göre nükleer bombaya giden potansiyel bir yol olan İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri kırmızı çizgiyi oluşturuyor. Tahran ise uzun süredir nükleer yakıtı silah amaçlı kullanma niyetinde olmadığını vurguluyor.


Netanyahu, Trump'a İran nükleer projesinin tamamen ortadan kaldırılmasının gerekliliğini vurgulayacak

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
TT

Netanyahu, Trump'a İran nükleer projesinin tamamen ortadan kaldırılmasının gerekliliğini vurgulayacak

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)

İsrail haber sitesi Ynet dün, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun ABD Başkanı Donald Trump'a İsrail'in İran nükleer projesini tamamen ortadan kaldırma kararlılığını teyit edeceğini bildirdi.

İnternet sitesi, iyi bilgilendirilmiş bir kaynağa atıfta bulunarak, "İsrail'in tutumu, İran nükleer programının tamamen ortadan kaldırılması, uranyum zenginleştirmenin durdurulması, zenginleştirme kapasitesinin durdurulması ve zenginleştirilmiş uranyumun İran topraklarından çıkarılması konusunda ısrar etmek olacaktır" dedi.

Şarku’l Avsat’ın Ynet’ten aktardığına göre kaynak, "İsrail, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı müfettişlerinin İran'a geri dönmesini ve şüpheli bölgelere sürpriz ziyaretler yapılmasını talep ediyor" ifadelerini kullandı.

Ynet haber sitesi, kaynağın şu sözlerini aktardı: "İran ile yapılacak herhangi bir anlaşma, İsrail'i tehdit edemeyeceklerinden emin olmak için füze menziline 300 kilometrelik bir sınır getirmelidir."

Ofisi dün yaptığı açıklamada, Netanyahu'nun önümüzdeki çarşamba günü Washington'da Trump ile görüşeceğini duyurdu.


Maskat’taki müzakereler uranyum zenginleştirme meselesi nedeniyle belirsizliğini koruyor

Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
TT

Maskat’taki müzakereler uranyum zenginleştirme meselesi nedeniyle belirsizliğini koruyor

Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)

Maskat'ta Washington ve Tahran arasında yapılan ilk dolaylı müzakerelerin ertesi günü, ikinci turun kaderi uranyum zenginleştirme meselesinin çözülmesine bağlı gibi görünüyordu. ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, yeni bir müzakere turunun ‘önümüzdeki hafta’ yeniden başlayacağını duyurdu.

ABD yönetimi ‘sıfır zenginleştirme’ talep ederken, Tahran uranyum zenginleştirmeyi ‘egemenlik hakkı’ olarak nitelendirerek buna karşı çıkarak bunun yerine ‘güven verici’ bir zenginleştirme seviyesi önerdi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, müzakerelerde ele alınan konuların genişletilmesine karşı çıktı. Füze programının ‘şimdi ve gelecekte müzakere edilemez’ olduğunu vurgulayan Arakçi, programı ‘tamamen savunma amaçlı’ olarak nitelendirdi.

İran’ın saldırıya uğraması halinde bölgedeki ABD üslerine saldıracağı yönünde yeni bir uyarıda bulunan İranlı bakan, ülkesinin ‘savaşı önlemeye olduğu kadar savaşa da hazır’ olduğunu vurguladı.

Öte yandan ABD'nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Arap (Umman) Denizi'ndeki Abraham Lincoln uçak gemisini ziyaret etti.

Diğer taraftan İsrail'de müzakerelerin sonuçlarına şüpheyle yaklaşılıyor. İsrailli yetkililer ‘anlaşmaya varılamayacağını’ söylerken Tel Aviv dün akşam, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da Trump ile İran meselesini görüşmek üzere bir araya geleceğini duyurdu.