Expo 2020 Dubai Direktörü Rim el-Haşimi, Şarku’l Avsat’a konuştu: ‘BAE, uluslararası alandaki en kapsamlı sergiye ev sahipliği yapmak için tüm imkanları seferber etti’

Rim el-Haşimi, etkinliğin şirketleri ve işletmeleri yenilik yapmaya ve ekonomik fırsatlar sunmaya teşvik edecek bir platform olduğunu söyledi.

BAE, rekor düzeyde bir uluslararası katılımla Expo 2020 ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.  / BAE Uluslararası İşbirliği Bakanı Rim el-Haşimi (sağ üst köşe)
BAE, rekor düzeyde bir uluslararası katılımla Expo 2020 ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. / BAE Uluslararası İşbirliği Bakanı Rim el-Haşimi (sağ üst köşe)
TT

Expo 2020 Dubai Direktörü Rim el-Haşimi, Şarku’l Avsat’a konuştu: ‘BAE, uluslararası alandaki en kapsamlı sergiye ev sahipliği yapmak için tüm imkanları seferber etti’

BAE, rekor düzeyde bir uluslararası katılımla Expo 2020 ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.  / BAE Uluslararası İşbirliği Bakanı Rim el-Haşimi (sağ üst köşe)
BAE, rekor düzeyde bir uluslararası katılımla Expo 2020 ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. / BAE Uluslararası İşbirliği Bakanı Rim el-Haşimi (sağ üst köşe)

Dubai, 26 Kasım 2013'te yapılan oylamayla, 164 ülkenin 116’sının desteğini alarak  Expo 2020 etkinliğine ev sahipliği yapacak şehir olmuştu. Dubai Veliaht Prensi ve Yürütme Konseyi Başkanı Şeyh Muhammed ise fuar tarihindeki en iyi oturumun düzenleneceğini vurguladı.
192 katılımcı ülke ile 25 milyon ziyaretçinin katılması beklenen, en az 182 gün boyunca günde 60 canlı etkinliğin düzenleneceği Expo 2020 Dubai, 438 hektar (613 futbol sahası büyüklüğünde) alan üzerine kurulu.
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Uluslararası İşbirliği Bakanı ve Expo 2020 Dubai Genel Müdürü Rim el-Haşimi, söz konusu etkinlik için tüm kaynakları ve enerjileriyle hazır olduklarını vurguladı. Fuar tarihinde ilk kez katılımcı her ülkenin kendi standı olacağına dikkat çeken Haşimi, etkinlikte ‘Fırsatlar’, ‘Devinim’ ve ‘Sürdürülebilirlik’ olmak üzere üç farklı temanın işleneceği bilgisini verdi.
Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte Expo 2020 Dubai’nin dünya için daha iyi bir gelecek yaratmak yolunda önemli olduğunu belirten Haşimi, hazırlanan programların ve etkinliklerin fuar deneyimini zenginleştireceğini vurguladı. Şarku’l Avsat’a etkinliğin mevcut koşullarda düzenlenebilmesinin önemi hakkında bilgi veren Haşimi, BAE'ninki ardından en büyük ikinci standa sahip Suudi Arabistan'ın katılımına ve bölgedeki ekonomik yansımalara ilişkin de birçok açıklamada bulundu:

Expo 2020 Dubai yarın başlıyor. Bu uluslararası çaptaki etkinlik için hazırlıklarınız neler?
Bu uluslararası etkinliğin yaklaşık 170 yıl önceki kuruluşundan bu yana ilk kez bir Arap ve bir İslam ülkesi tarafından düzenlendiği göz önüne alındığında BAE liderliği tüm standartlar doğrultusunda, seçkin bir uluslararası fuar düzenleme sözü verdi. Expo 2020 Dubai'ye ev sahipliği yapma hakkını kazandığımızdan bu yana olağanüstü ve ilham verici bu deneyimi gerçekleştirmek için çalışıyoruz. BAE, bu amaç için gerekli tüm kaynağı ve enerjiyi kullandı. Bu uluslararası etkinliğe ev sahipliği yapmak için dünyanın en yüksek sürdürülebilir standartlarına sahip bir alan inşa ettik. Dünya halkları arasında iletişim kurabilmesi, ‘Fikirleri Buluşturmak, Geleceği Yaratmak’ sloganıyla gelecek nesillere daha iyi bir yarın yaratabilmesi için bu alanı son teknoloji araçlar ve ilham verici mimari yeniliklerle donattık. Böylesine uluslararası çapta bir etkinlik bölgede ilk kez düzenleniyor. Geleneksel dağıtım modelinden uzakta, fuar tarihinde ilk kez katılımcı her ülkenin kendi standı olacak. Ülkelerin katılımı, Expo 2020 Dubai'nin temel aldığı üç temadan biri çerçevesinde gerçekleşecek. Bunlar ‘Fırsatlar’, ‘Devinim’ ve ‘Sürdürülebilirlik’. Bu konular dünyadaki birçok temel meselenin de merkezinde yer alıyor. Bu nedenle bu özel etkinlik, dünyanın hepimizin karşı karşıya olduğu sorunlara çözümler aramak ve iş birliği yapmak için, böyle bir küresel platforma şiddetle ihtiyaç duyduğu bir zamanda, önde gelen modern zorlukları ele alacak. Bu deneyimi zenginleştirme, herkes için daha iyi bir gelecek yaratma yönündeki nihai hedefimize ulaşmak için herkese uygun, gerek ciddiyet, gerek eğlence, gerek ise sporun yer aldığı, iş dünyası, ülkeler ve şirketlerin ilgisini çekecek çeşitli programlar ve etkinlikler hazırladık. Sanatçıları, akademisyenleri, müzik yıldızlarını, düşünce liderleri ve yarının öncülerini ağırlayacak olan Expo 2020 Dubai, bilgi, eğlence ve gerilimi bir araya getiren ilham verici bir deneyimle 182 gün boyunca günde sayısı 60'a varan canlı etkinlik sunacak. Başta Arap dünyası ve Körfez ülkeleri olmak üzere her coğrafyadan gelecek ziyaretçiler, etkinlik süresince hem yeniliklerle karşı karşıya kalacak hem de eğlenecek. Diğer halkların kültürleri ve gelenekleri hakkında bilgi edinecek olan ziyaretçiler, kendi kimliği, özgünlüğü ve isteklerini öne çıkaran etkinliklere de şahit olacaklar.”

Mevcut veriler ışığında, Expo 2020 Dubai lansmanı için koşulların uygun olmasını bekliyor musunuz?
Dünyanın zorlukları ele alıp tartışmak ve çözümler geliştirmek için bu uluslararası foruma her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyduğundan eminiz. Küresel Expo fikri, dünya halklarını ve ülkelerini ortak hedefler ve zorluklar etrafında bir araya getirerek bunları tartışmak ve mümkün olan en iyi çözümleri bulmak üzerine kurulu. Küresel gerçeklik, yeni zorlukları, dolayısıyla yeni hedefleri ortaya koydu. Bu nedenle insanlığın bunların üstesinden gelme yönünde birleşmesi gerekiyor. Salgın, bilhassa teknoloji, eğitim, sağlık, lojistik ve çevresel altyapıda az gelişmiş ülkelerde küresel sağlık ve eğitim sistemi veya diğerlerinde yenilikçi modern düşünce gerektiren birçok zayıflığı ortaya çıkardı. Dolayısıyla dünyanın bu zorlukları ve salgının maruz bıraktığı dengesizlikleri bir an önce ele almak için bu önemli fırsattan faydalanması gerektiğini söylüyoruz.
Hava trafiği, seyahat ve turizmin geri dönüşüne de olumlu ve iyimser bakıyoruz. Bu, salgın ile mücadelede çevremizdeki olumlu gelişmelerin göstergesidir. BAE vatandaşları ve sakinleri aşılamada inanılmaz ilerleme kaydederken Dubai, dünyanın dört bir yanından gelen ziyaretçilere kapılarını yeniden açmayı başardı. Bu uluslararası etkinliğe dahil olan tüm Expo 2020 Dubai çalışanlarının, katılımcılarının ve ziyaretçilerinin sağlık ve güvenliği bizim için önceliktir. Tüm ziyaretçiler için güvenli bir deneyim sağlamak amacıyla Expo 2020 Dubai'de bu hedefe ulaşma yolunda çeşitli önlemler aldık. BAE Sağlık ve Önleme Bakanlığı ve Dubai Sağlık Otoritesi ile yakın iş birliği içinde hayata geçirilen bu prosedürler, Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) en son veri ve yönergeleri doğrultusunda hazırlandı. Gelişmeleri takip ediyor, prosedürlerimizi ve yönetmeliklerimizi yurt içi ve dünyadaki gelişmelere göre güncellemek için çalışıyoruz. Tedbirler kapsamında, 18 yaş üzeri ziyaretçilerin Kovid-19 aşısı olmuş olmaları ya da en fazla 72 saat öncesinde test yaptırmış ve negatif sonuç almaları gerekiyor. Maske takma zorunluluğu, dezenfekte istasyonları ve sosyal mesafe kuralları da bu kapsamda uygulanıyor. Expo alanında tıbbi bakım, Kovid-19 testi ve ücretsiz aşı stantları da bulunuyor.

Suudi Arabistan'ın katılımını nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu katılımdan beklentileriniz neler?
Expo 2020 Dubai kapsamındaki ikinci en büyük stand sayılan Suudi pavyonu, Fırsatlar başlığı altındaki BAE’ninkinin bitişiğinde 13 bin 69 metrelik bir alanda bulunuyor. Bu, kardeş Suudi Arabistan Krallığı'nın güçlü bir varlığa sahip olma, vizyonu ve arzularını dünyaya sunma, medeniyet, kültür ve mirasını, insani ve coğrafi zenginliğini tanıtma, bölge ve dünya düzeyindeki aktif rolüne katkıda bulunma isteğini gözler önüne seriyor. Aynı zamanda bu katılım, söz konusu istisnai etkinliğin başarısına kuşkusuz katkı sağlayacak. Bu,entegrasyon ve iş birliğini derinleştirmeye ve Körfez’in mesajını dünyaya iletmeye katkısı nedeniyle tüm Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkelerinin başarısıdır. Nitekim Krallığın Expo 2020 Dubai’ye katılımı, tüm dünyanın Suudi Arabistan gibi önemli, bölgesel ve uluslararası ağırlığa sahip bir ülkenin aktif katılımına ihtiyaç duyduğu bu istisnai uluslararası etkinliğe daha fazla ivme sağlıyor. Suudi Arabistan halkının, ikinci ülkeleri konumundaki BAE’de seçkin varlığını göstereceği beklentisindeyiz. Böylece yeni ufuklar keşfedebilir, yarının fırsatlarını kucaklayabilir, hayatımızı değiştirecek, anlamlı olumlu etkileri olacak yenilikleri keşfederek yeni bir dünya kurabiliriz. Expo 2020 Dubai herkes için, Krallık’tan her yaş ve ilgi alanından gelenler için var. Keşif, macera, yemek ve kültür tutkunlarını, çocuklar ve yetişkinler, girişimciler, düşünce liderleri, şirketler ve hükümetler ile geleceği şimdi yaşamak isteyen turistleri ve meraklıları çeşitli etkinlikler bekliyor.

Etkinlikte Dubai'ye ziyaretçi çekebilecek ne gibi faktörler var?
Kovid-19 salgını ardından tüm dünyada gerçekleştirilen ilk büyük etkinliklerden biri olan Expo 2020 Dubai, tek bir yerde buluşmak, en son yenilikleri öğrenmek, birçok yenilikçi kültür ve fikir hakkında bilgi edinmek, eğlenceli, göz kamaştırıcı ve ilham verici bilgi deneyimi sağlayan çok sayıda çeşitli kültürel ve sanatsal etkinliğin keyfini çıkarmak için dünyanın beklediği bir fırsat.
Ziyaretçilerin tüm duyularıyla hissettiği, yaşamı boyunca kalıcı bir etki bırakan benzersiz tecrübeler edinmesi için özenle tasarlanmış ve uygulanmış programlarıyla tekrarı olmayan bir deneyim sunan Expo 2020 Dubai aynı zamanda konuklarına çok sayıda etkileyici mimari yapıyı ziyaret etme imkanı da verecek. Dubai’deki modern mimariyi temsil eden, dev kubbesi ile Al Wasl Plaza, BAE ve dünyada sürdürülebilir inşanın temsili Sürdürülebilirlik Pavyonu, Fırsatlar ve Devinim Pavyonları, çeşitli ülkelere ait pavyonlar da bu mimari eserlerden bazıları. Mehşur uluslararası mimarlar tarafından tasarlanan tüm büyük pavyonlar, modern mimari şaheserleri ve geleceğin şehirlerini temsil ediyor. Ayrıca alan genelinde görsel sanatlar programları, uluslararası sanatçıların elinden çıkan birçok benzersiz sanat eserleri de olacak. Herkesin daha iyi bir gelecek inşasına katılmasına olanak sağlayan, birey ve toplumların geleceği şekillendirme potansiyelini açığa çıkaran ilham verici deneyimler yoluyla dünyanın çeşitli bölgelerinde kalıcı ve olumlu bir etki bırakmaya çalışıyoruz. Expo 2020 Dubai kapsamındaki ilham verici sanat ve kültür programı kapsamında BAE’li sanatçıların çağdaş tasarım ve eserlerinin yanısıra Al Wasl Opera ve kadınlardan oluşan Firdaus Orchestra (Firdevs Orkestrası) da performans gösterecek.

Son olarak; bu uluslararası etkinlik başta Dubai ekonomisi olmak üzere genel olarak BAE’yi ve bölgeyi nasıl etkileyecek?
BAE, bölge ve dünyadan çeşitli büyüklükteki şirket ve girişimcilerin iletişim kurduğu, etkileşimde bulunduğu, verimli fırsatlarlar karşılaştığı bir platform olacak olan Expo 2020 Dubai, yeniliğe ve ekonomik fırsatların kilidini açmaya dayalı şirket ve işletmeleri teşvik edecek. Diğer yandan elbette ki bu büyüklükte bir proje, şirketlerin işleyişine ve iş olanaklarının yaratılmasına katkı sağlayan büyük yatırımlar gerektiriyor. Nitekim Expo 2020 Dubai’nin sürdürülebilirlik, yenilenebilir enerji, aynı zamanda BAE ve bölgenin geleceği için önemli diğer sektörleri desteklemede de ciddi bir etkisi oldu. Gelecekteki büyümeyi sağlama ve iş fırsatları yaratmada temel şirketlerin önemi konusundaki farkındalıktan yola çıkarak özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelere odaklanan Expo 2020 Dubai, BAE ve bölgenin gelecekteki refahının temeli olarak gördüğü küçük ve orta ölçekli şirketlere doğrudan ve dolaylı harcamalarının yüzde 20'sini tahsis etti. Her türden işletme, gençler ve yeni iş liderlerine yönelik etkileşime sahip gündemimiz tarafından sağlanacak birçok ortaklık fırsatı sunulacak. Böylece ekonomik büyüme teşvik edilecek, dünyanın en genç ve en hızlı büyüyen nüfusunun potansiyeli açığa çıkarılacak. Suudi iş sektörünün ve Suudi girişimcilerin bu kapsamdaki katkısı da bu etkinliklerin başarısında ve sonuçlarından yararlanılmasında önemli bir etkiye sahip olacak.



Suudi Arabistan Bakanlar Kurulu, Yemen’in güvenlik ve istikrarına yönelik çabaları ele aldı

Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz, Riyad’da düzenlenen Suudi Arabistan Bakanlar Kurulu toplantısına başkanlık ederken (SPA)
Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz, Riyad’da düzenlenen Suudi Arabistan Bakanlar Kurulu toplantısına başkanlık ederken (SPA)
TT

Suudi Arabistan Bakanlar Kurulu, Yemen’in güvenlik ve istikrarına yönelik çabaları ele aldı

Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz, Riyad’da düzenlenen Suudi Arabistan Bakanlar Kurulu toplantısına başkanlık ederken (SPA)
Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz, Riyad’da düzenlenen Suudi Arabistan Bakanlar Kurulu toplantısına başkanlık ederken (SPA)

Suudi Arabistan Bakanlar Kurulu, salı günü yaptığı toplantıda bölgedeki gelişmeleri ve Yemen Cumhuriyeti’nin güvenlik ve istikrarının güçlendirilmesine yönelik Suudi Arabistan’ın yürüttüğü çalışmaları değerlendirdi. Kurul, bu kapsamda Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi’nin, güneyli tüm bileşenleri kapsayan ve güney meselesine adil çözümler üretilmesini hedefleyen kapsamlı bir konferansın Riyad’da düzenlenmesi yönündeki talebini memnuniyetle karşıladığını yineledi.

Toplantı, Riyad’da Kral Selman bin Abdülaziz başkanlığında yapıldı. Bakanlar Kurulu, toplantının başında Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın; Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera, Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani ve Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif ile yaptığı telefon görüşmelerinin içeriği hakkında bilgilendirildi. Görüşmelerde, Suudi Arabistan ile söz konusu ülkeler arasındaki ilişkiler ile bölgesel ve uluslararası gelişmeler ele alındı.

Suudi Arabistan Enformasyon Bakanı Selman ed-Dusari, toplantının ardından yaptığı açıklamada, Bakanlar Kurulu’nun, Kral Selman ve Veliaht Prens’in talimatları doğrultusunda Filistin halkına destek amacıyla Gazze Şeridi’ne yönelik hava, deniz ve kara yardımlarının yoğunlaştırılmasını ele aldığını belirtti. Dusari, bunun Suudi Arabistan’ın zor koşullarda etkilenenlere destek sunma yönündeki tarihsel rolünün bir uzantısı olduğunu ve Filistin davasının Suudi Arabistan için kalıcı bir öneme sahip olduğunu vurguladı.

fgthyjuık
Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz, salı günü Riyad’da düzenlenen Suudi Arabistan Bakanlar Kurulu toplantısına başkanlık ederken (SPA)

Yerel gündeme ilişkin olarak Bakanlar Kurulu, ileri teknolojiler alanında Suudi Arabistan’ın konumunun güçlendirilmesine ve rekabetçi bir ulusal ekonomi ile yatırım çekme kapasitesini destekleyecek entegre bir dijital ekosistemin inşa edilmesine verilen önemin altını çizdi. Bu çabaların, veri ve yapay zekâ temelli sürdürülebilir bir ekonomi hedefleyen “Vizyon 2030” amaçlarıyla uyumlu olduğu kaydedildi.

Kurul ayrıca, Riyad’da “Hexagon” adıyla hayata geçirilen ve dünyanın en büyük kamu veri merkezi projesi olarak tanıtılan girişimin, Suudi Arabistan’ın bu alanda küresel bir merkez haline gelmesi yolunda stratejik bir adım olduğuna dikkat çekti. Projenin, veri egemenliği ve güvenliğini sağlamanın yanı sıra dijital ekonomi ve inovasyonu desteklemesi hedefleniyor.

Bakanlar Kurulu, gündemindeki diğer maddeleri de ele aldı. Bu kapsamda, Suudi Arabistan ile Eğitimde Kalite ve Mükemmeliyet Bölgesel Merkezi arasında merkez anlaşması taslağı onaylandı. Ayrıca, Suudi Arabistan Çevre, Su ve Tarım Bakanlığı ile Hollanda Tarım, Balıkçılık, Gıda Güvenliği ve Doğa Bakanlığı arasında çevre, su ve tarım sektörlerinde ileri teknolojilerin benimsenmesi ve yerelleştirilmesine yönelik bir mutabakat zaptı taslağı kabul edildi.

Kurul, Suudi Arabistan Turizm Bakanı’nı; Trinidad ve Tobago ile turizm alanında iş birliğine yönelik bir mutabakat zaptı ile Çin tarafıyla turizm alanında iş birliğine ilişkin bir mutabakat zaptı konusunda görüşmeler yürütmek üzere yetkilendirdi. Ayrıca, Suudi Arabistan Jeolojik Araştırmalar Kurumu ile Kazakistan’daki Satbayev Ulusal Teknik Araştırma Üniversitesi arasında yer bilimleri alanında iş birliği yapılmasına yönelik bir mutabakat taslağı için de yetki verildi.

Bunun yanı sıra, Suudi Arabistan Genel Rekabet Kurumu ile Umman Ticaret, Sanayi ve Yatırım Teşviki Bakanlığı arasında rekabetin korunması ve zararlı tekelleşme uygulamalarının önlenmesine yönelik bir mutabakat zaptı onaylandı. Suudi Arabistan Devlet Güvenliği Başkanlığı ile Zambiya Güvenlik ve İstihbarat Teşkilatı arasında terör suçları ve terörün finansmanıyla mücadele alanında bir iş birliği anlaşması da kabul edildi.

frgthyu
Suudi Arabistan Bakanlar Kurulu, Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı’nın güneyli tüm bileşenleri kapsayan kapsamlı bir konferansın Riyad’da düzenlenmesi yönündeki talebini yeniden memnuniyetle karşıladı (SPA)

Bakanlar Kurulu ayrıca, Suudi Arabistan Ulusal Bitki Örtüsü Geliştirme ve Çölleşmeyle Mücadele Merkezi ile Fas Ulusal Su ve Ormanlar Ajansı arasında doğal bitki örtüsünün geliştirilmesi ve çölleşmeyle mücadeleye yönelik bir mutabakat zaptını onayladı. Ulusal Madenler Programı’nın çalışma usul ve esasları ile Ulusal Eğitim, Kültür ve Bilim Komitesi’nin teşkilat yapısı da kabul edilen düzenlemeler arasında yer aldı.

Kurul, Ulusal Bilgi Teknolojileri Sektörü Geliştirme Programı’nın süresinin 2030 yılının sonuna kadar uzatılmasına karar verdi. Ayrıca, Dr. Faysal bin Hamed es-Sugayr, Dr. Abdurrahman bin Muhammed el-Berrak ve Abdülaziz bin Muhammed es-Subey’i, Şubat 2026’lı tarihinden itibaren Yerel İçerik ve Kamu Alımları Kurumu Yönetim Kurulu üyeliğine atadı.

Toplantıda son olarak, Kültür Bakanlığı, Genel İstatistik Kurumu, Genel Askeri Sanayiler Kurumu, Hail Bölgesi Kalkınma Otoritesi, Kral Selman Parkı Vakfı, Spor Yolu Vakfı, Ulusal Ulaşım Güvenliği Merkezi, Ulusal Teftiş ve Denetim Merkezi, Kral Abdülaziz Bilim ve Teknoloji Şehri, Ulusal Eğitimde Mesleki Gelişim Enstitüsü ve Kraliyet Geleneksel Sanatlar Enstitüsü’ne ait yıllık raporlar hakkında gerekli işlemlerin yapılması yönünde karar alındı.


Suudi Arabistan Merkez Bankası yetkilisi Şarku’l Avsat'a konuştu: Ödemelerin dijitalleşmesi, Suudi Arabistan’ı küresel finans merkezi haline getirmenin anahtarı

Suudi Arabistan Merkez Bankası (SAMA) İdari İşlerden Sorumlu Başkan Yardımcısı Abdulilah ed-Duheym, Şarku’l Avsat'a açıklamalarda bulundu. (Fotoğraf: Turki el-Ukayli)
Suudi Arabistan Merkez Bankası (SAMA) İdari İşlerden Sorumlu Başkan Yardımcısı Abdulilah ed-Duheym, Şarku’l Avsat'a açıklamalarda bulundu. (Fotoğraf: Turki el-Ukayli)
TT

Suudi Arabistan Merkez Bankası yetkilisi Şarku’l Avsat'a konuştu: Ödemelerin dijitalleşmesi, Suudi Arabistan’ı küresel finans merkezi haline getirmenin anahtarı

Suudi Arabistan Merkez Bankası (SAMA) İdari İşlerden Sorumlu Başkan Yardımcısı Abdulilah ed-Duheym, Şarku’l Avsat'a açıklamalarda bulundu. (Fotoğraf: Turki el-Ukayli)
Suudi Arabistan Merkez Bankası (SAMA) İdari İşlerden Sorumlu Başkan Yardımcısı Abdulilah ed-Duheym, Şarku’l Avsat'a açıklamalarda bulundu. (Fotoğraf: Turki el-Ukayli)

Suudi Arabistan Merkez Bankası (SAMA), ülkedeki dijital ödeme altyapısını yeniden şekillendirmek amacıyla kapsamlı bir teknolojik hareket başlattı. Bu girişim, geleneksel bankacılık anlayışının ötesine geçerek Suudi Arabistan’ı ‘küresel bir finans merkezi’ haline getirmeyi, yabancı yatırım için alan açmayı ve daha fazla uluslararası elektronik ödeme uygulamasına lisans sağlamayı hedefliyor. Tüm bunlar, ulusal ekonominin rekabet gücünü artırmak ve Suudi Arabistan’ın bölgesel ve küresel finans merkezi olarak konumunu güçlendirmek amacıyla yürütülüyor.

Bu çerçevede SAMA, ödeme şirketleri, e-cüzdan sağlayıcıları ve yabancı mülkiyetli döviz şirketlerinin faaliyetlerini kolaylaştırıyor. Ayrıca uluslararası cüzdan ve uygulamaların satış noktaları ile e-ticarette kullanımını genişleterek bireylere, ziyaretçilere ve yatırımcılara daha fazla ödeme seçeneği sunmayı amaçlıyor. Bu adımlar, finans sektörünün verimliliğini artırırken Suudi piyasasını küresel sermaye için daha cazip hale getiriyor.

SAMA İdari İşlerden Sorumlu Başkan Yardımcısı Abdulilah ed-Duheym, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, SAMA’nın yeni stratejisinin detaylarını paylaştı. Ed-Duheym, SAMA’nın amacının ‘nakite daha az bağımlı bir toplum’ oluşturmak ve bunun yanında en yüksek düzeyde siber güvenlik ve tüketici koruması sağlamak olduğunu vurguladı.

dcfghyju
Suudi Arabistan Merkez Bankası (SAMA) İdari İşlerden Sorumlu Başkan Yardımcısı Abdulilah ed-Duheym, Şarku’l Avsat'a açıklamalarda bulundu. (Fotoğraf: Turki el-Ukayli)

Ed-Duheym, SAMA’nın dünya genelindeki ödeme sistemlerinde yaşanan gelişmeleri sürekli analiz ettiğini ve bu gelişmeleri yerel piyasanın ihtiyaçlarını karşılamak için kullandığını belirtti. SAMA’nın, benzer merkez bankaları ve uluslararası kuruluşlarla iş birliği içinde, ödeme inovasyonlarını izlediğini, modern teknolojilerin uygulanabilirliğini değerlendirdiğini ve sektördeki hızlı gelişmelere ayak uydurduğunu söyledi. Bu çalışmaların, finans sektörünün güvenli ve yüksek kaliteli hizmet sunmasını sağlamayı ve finansal istikrarı korumayı amaçladığını ifade etti.

Ed-Duheym, SAMA’nın en son teknolojileri benimseyip entegre etme konusunda kararlı olduğunu ve bunun kullanıcıların beklentilerini ve ihtiyaçlarını karşılayan gelişmiş, güvenli finansal hizmetler sunmayı sağlayacağını belirtti. Bu adımların Suudi Arabistan’ın bölgedeki lider finans merkezi konumunu güçlendirmeye katkı sağlayacağını dile getirdi. Ayrıca, bu çalışmaların SAMA’nın ödeme ekosistemini güvenli ve erişilebilir temel ödeme hizmetleri sunarak güçlendirme stratejisinin bir parçası olduğunu kaydetti.

Ödeme sektörü için kapsamlı düzenleme yetkileri

Ed-Duheym, SAMA’nın ülkedeki ödeme sektörünü denetleme ve gözetme yetkisine sahip yetkili kurum olduğunu vurguladı. SAMA, finans sektörünün istikrarını sağlamak, inovasyonu teşvik etmek ve müşteri haklarını korumak için gerekli tüm yetkilere sahip bulunuyor. Bu yetkiler, Ödeme Sistemleri ve Hizmetleri Kanunu ile uygulama yönetmeliği çerçevesinde SAMA’ya verilmiş durumda.

Ed-Duheym’e göre bu yetkiler, ödeme sistemleri ve hizmetlerinin faaliyetlerini düzenleyen kurallar, yönetmelikler ve talimatların çıkarılmasını, ödeme sistemi sağlayıcılarına lisans verilmesini ve lisans yenilenmesini kapsıyor. Ayrıca SAMA, hizmet sağlayıcılarının sermaye, yönetişim ve risk yönetimi gerekliliklerini belirleyebiliyor ve belirli kriterler çerçevesinde ödeme sistemlerini ‘önemli ödeme sistemleri’ olarak sınıflandırabiliyor. SAMA, ödeme altyapısının etkinliğini ve sürekliliğini de denetliyor.

SAMA’nın yetkileri arasında, ödeme hizmeti sağlayıcılarının müşteri fonları ve verilerini korumasını sağlamak ve bunları ayrı tutturmak, ödeme sistemi işletmecilerini ve hizmet sağlayıcılarını denetlemek ve incelemek de bulunuyor. Bu kapsamda SAMA, ödeme ekosisteminin güvenli ve verimli bir şekilde çalışmasını temin ediyor.

Düzenleyici çerçevelerin temeli: müşteri koruması

Ödeme sektöründeki müşteri korumasıyla ilgili olarak ed-Duheym, SAMA’nın denetim ve gözetim rolü çerçevesinde, uluslararası uygulamalara uygun olarak finans sektöründeki müşterilerin korunmasını güçlendirmeye özen gösterdiğini belirtti. Bu yaklaşım, ilgili standartlara uyumun artırılmasını da sağlıyor.

Ed-Duheym, ödeme sektörü düzenleyici çerçevelerinin en önemli unsurlarından birinin, ödeme hizmeti sağlayıcılarının uygulama yönetmeliği ve çerçeve sözleşmeyle belirlenen hüküm ve gerekliliklere uymasını zorunlu kılması olduğunu ifade etti. Bu kapsamda hizmetin türü, uygulanma süresi, ücretler, para birimleri ve şikâyet süreçleri gibi konular düzenleniyor.

Ed-Duheym, müşteri fonlarının korunmasına yönelik hüküm ve düzenlemeler getirildiğini belirterek, “Fonların lisanslı bir bankada ayrı hesaplarda tutulması zorunlu kılındı” dedi. Bunun yanında SAMA, ödeme hizmeti sağlayıcılarını müşterilerin şikâyetlerini etkin bir şekilde alacak ve adil, şeffaf biçimde çözecek mekanizmalar oluşturmakla yükümlü kıldı. Ayrıca siber güvenlik gerekliliklerine uyum, nihai uzlaşma kurallarının uygulanması ve iflas durumlarının yönetimi de müşteri haklarını koruma çerçevesinde zorunlu hale getirildi.

Lisanslı ödeme faaliyetleri ve şirket sayısı

Ed-Duheym, SAMA’nın Ödeme Sistemleri ve Hizmetleri Kanunu ile uygulama yönetmeliği kapsamında iki tür ödeme faaliyetini lisansladığını açıkladı: ‘e-cüzdan faaliyetleri’ ve ‘ödeme hizmetleri faaliyetleri’. Ed-Duheym, SAMA tarafından ödeme faaliyetlerini yürütmek üzere lisans verilen şirket sayısının 28 olduğunu belirtti. Bu şirketlerden 13’ü e-cüzdan faaliyetleri yürütürken, 15’i ödeme hizmetleri alanında faaliyet gösteriyor.

ATM'lerin geleceği

E-cüzdan ve dijital ödemelerin hızlı yayılımı ışığında ATM’lerin geleceğine değinen ed-Duheym, SAMA’nın bu gelişmeyi yakından takip ettiğini belirtti. SAMA, ATM ağı için düzenleyici ve denetleyici bir çerçeve oluşturdu ve bankalara, ağın performansını etkin biçimde izleyecek ve ATM’lerin coğrafi yayılımını teşvik edecek açık kurallar sundu. Bu adımlar, finansal kapsayıcılık hedeflerinin gerçekleştirilmesini destekliyor.

Yabancı şirketlerin lisanslanması ve sahiplik oranları

Yabancı yatırımcının döviz sektörüne girişiyle ilgili olarak ed-Duheym, yatırımcının iki yoldan biriyle sektöre katılabileceğini açıkladı: ya merkez bankasının internet sitesinde belirtilen şartlarla bir yabancı şirketin şubesini açarak, ya da Suudi Arabistan’da yeni bir şirket kurarak.

zasxdcfrgt
Suudi Arabistan Merkez Bankası (SAMA) logosu (Şarku’l Avsat)

Ed-Duheym, yabancı yatırımcının ülkede bir döviz şirketinin tamamına (yüzde 100) sahip olma hakkına sahip olduğunu vurguladı. Döviz merkezlerine verilen lisansların, ülkede döviz alım-satımı ve ticareti ile döviz ithalat ve ihracatını kapsadığını belirtti. Ayrıca, Suudi Arabistan’da yabancı sermayeli bir şirketin (Global Exchange AS Currency Service Limited) eylül ayında lisans aldığını ve bunun döviz sektörünün yabancı yatırımlara kontrollü bir şekilde açılmasının bir örneği olduğunu ifade etti.

BNPL faaliyetinin düzenlenmesi

Son dönemde hızla yayılan vadeli ödeme (Şimdi Al, Sonra Öde / BNPL) faaliyetlerine ilişkin düzenleyici gelişmelere değinen ed-Duheym, bu alanın SAMA tarafından lisanslanan finansman faaliyetlerinden biri olduğunu belirtti. BNPL’nin, müşteriye vade maliyeti yansıtılmadan mal ve hizmet alımının finanse edilmesine dayandığını ifade eden ed-Duheym, bazı iş modellerinin öğrenim ücretleri veya tedavi giderlerinin de vade farkı olmaksızın finanse edilmesini kapsadığını, bu yönüyle söz konusu ürünlerin geleneksel tüketici finansmanının ötesine geçtiğini söyledi.

Ed-Duheym, finansman şirketleri üzerindeki denetim ve gözetim rolü çerçevesinde SAMA’nın, vadeli ödeme şirketlerine yönelik düzenleyici kuralları yürürlüğe koyduğunu belirterek, bu kuralların faaliyetin sağlıklı şekilde yürütülmesini, özellikle bireysel müşterilerin korunmasını ve müşterilere kredi durumlarına uygun finansman sağlanmasını amaçladığını vurguladı. Söz konusu düzenlemelerin aynı zamanda sektörün güvenliğini ve istikrarını teminat altına aldığını kaydetti.

SAMA’nın, Kasım 2024’te vadeli ödeme faaliyetini düzenleyen kuralları gözden geçirerek güncelleme önerilerinde bulunduğunu belirten ed-Duheym, bunun SAMA’nın tüm düzenleyici politikalarını sürekli olarak gözden geçirme ve ihtiyaç halinde güncelleme yaklaşımının bir parçası olduğunu ifade etti.

Ed-Duheym, son dönemde 7 şirketin vadeli ödeme faaliyeti için lisans aldığını, 6 şirketin ise lisans sürecine ilişkin gereklilikleri tamamlamak üzere çalışmalarını sürdürdüğünü açıkladı. Buna göre, 2025 yılının ilk dokuz ayında bu alanda sağlanan yeni finansman tutarı yaklaşık 28 milyar riyale (7,5 milyar dolar) ulaştı.

Verilere göre, 25-45 yaş aralığındaki kullanıcılar toplam finansmanın yaklaşık yüzde 67’sini oluşturdu. Sektörel dağılımda ise toptan ve perakende ticaret yüzde 70 ile ilk sırada yer alırken, sağlık sektörü yüzde 9’luk payla ikinci sırada yer aldı.

‘Mada’ satış noktası işlemlerinin büyümesi

Suudi Arabistan’ın ulusal ödeme sistemi ‘mada’ üzerinden gerçekleştirilen satış noktası işlemlerine ilişkin olarak ed-Duheym, sistem aracılığıyla işlenen POS işlemlerinin 2024 yılında 2023’e kıyasla yüzde 16 oranında kayda değer bir artış gösterdiğini söyledi. Buna göre, söz konusu dönemde gerçekleştirilen işlem sayısı 10,4 milyara ulaşırken, toplam işlem hacmi 668 milyar riyali (178,1 milyar dolar) aştı.

Ed-Duheym, bu büyümenin ticari sektöre hizmet veren satış noktası cihazlarının yaygınlaşmasıyla eş zamanlı gerçekleştiğini belirtti. Ekim 2025 sonu itibarıyla POS cihazı sayısının 2 milyon 300 bini aşarak bugüne kadar kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştığını ifade eden ed-Duheym, bunun Suudi pazarında elektronik ödemelere geçişin derinliğini ortaya koyduğunu vurguladı.

Elektronik ödemeler ve nakit

Elektronik işlemlerin payının son açıklamalara göre yüzde 79’a ulaşmasıyla birlikte, SAMA’nın nakitsiz bir toplumu hedefleyip hedeflemediğine ilişkin soruya yanıt veren ed-Duheym, SAMA’nın amacının ulusal ödeme sistemlerinin altyapısını geliştirerek, daha hızlı ve daha verimli elektronik ödeme araçlarının kullanımını ve benimsenmesini artırmak olduğunu söyledi. Bunun, son yirmi yılda elektronik ödeme işlemlerinin sayı ve değerlerinde görülen sürekli ve dikkat çekici artışta açıkça görüldüğünü ifade etti.

Ed-Duheym, buna karşın SAMA’nın temel hedefinin ‘nakde daha az bağımlı bir toplum’ oluşturmak olduğunu vurguladı. Ulusal para biriminin ödeme ve mali yükümlülüklerin yerine getirilmesinde kabul görmeye devam etmesinin önemine işaret eden ed-Duheym, nakdin finansal kapsayıcılığı destekleyen ve toplumun tüm kesimleri ile ülkeyi ziyaret eden yabancılara hizmet eden önemli bir araç olduğunu belirtti.

SAMA’nın, kullanıcıların ihtiyaçlarına göre tüm ödeme seçeneklerinin ve alternatiflerinin, nakit dâhil olmak üzere, erişilebilir olmasını sağlamaya özen gösterdiğini de sözlerine ekledi.

Küresel ödeme uygulamaları

Google Pay ile daha önce piyasaya sürülen Samsung Pay ve Apple Pay gibi hizmetlerin Suudi Arabistan’da kullanıma açılmasına ilişkin olarak ed-Duheym, SAMA’nın ödeme sektörüne girmek isteyen aktörleri, yayımladığı politika, düzenleme ve talimatlar çerçevesinde sürekli olarak desteklediğini ve yetkilendirdiğini belirtti.

Ed-Duheym, yakın dönemde Suudi pazarında hizmet sunmak isteyen yeni elektronik ödeme uygulamalarının da devreye alınmasının beklendiğini söyledi. Suudi Arabistan pazarının cazibesine dikkat çeken ed-Duheym, bunun başlıca nedenleri arasında, satış noktaları ve e-ticaret sitelerinde bu uygulamaların hızlı ve sorunsuz şekilde çalışmasını sağlayan, en yüksek standartlara sahip uyumlu bir altyapının bulunmasını gösterdi.

Suudi Arabistan’ın NFC teknolojisine dayalı akıllı cihaz ödeme uygulamalarını benimseyen ve hayata geçiren ilk ülkeler arasında yer aldığını vurgulayan ed-Duheym, SAMA’nın kullanıcı deneyimini en yüksek güvenilirlik ve güvenlik seviyeleriyle geliştirecek hizmetler sunmak için çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti.

Turistler ve ziyaretçiler için ödeme işlemlerini kolaylaştırmak

Suudi Arabistan’ı ziyaret edenler için ödeme işlemlerinin kolaylaştırılması ve ödeme çözümlerinin çeşitlendirilmesi kapsamında ed-Duheym, SAMA’nın turist ve ziyaretçilerin ihtiyaçlarını karşılamayı ve finansal işlemlerdeki deneyimlerini zenginleştirmeyi hedefleyen ulusal hedefleri desteklemek üzere sürekli çalıştığını belirtti. Bu çabaların, güvenli ve yenilikçi bir ödeme ortamı oluşturulması ve ziyaretçilere sunulan ödeme seçeneklerinin çeşitlendirilmesi yoluyla yürütüldüğünü ifade etti.

Ed-Duheym, SAMA’nın onlarca yıldır ödeme altyapısının geliştirilmesine yatırım yaptığını, bu kapsamda Visa, Mastercard, American Express, China UnionPay, Discover ve JCB gibi küresel ödeme ağlarının ulusal ödeme sistemi mada üzerinden entegre edildiğini söyledi. Bu sayede, söz konusu kart ağlarına sahip ziyaretçi ve yerleşiklerin, satış noktaları ve ATM’ler üzerinden işlemlerini sorunsuz şekilde gerçekleştirebildiğini kaydetti.

Çabaların, Suudi Arabistan’a gelen turist ve ziyaretçi sayısındaki artışla eş zamanlı olarak bu ağların ülkedeki kabul alanını genişletmeye odaklandığını belirten ed-Duheym, bu çalışmaların devamı kapsamında SAMA ile Ant International arasında yakın zamanda bir anlaşma imzalandığını açıkladı. Anlaşmaya göre, Alipay+ ödeme ağının 2026 yılı içinde mada sistemi üzerinden kabul edilmesi sağlanacak.

Ed-Duheym ayrıca, SAMA’nın uluslararası kart işlemlerinin kabul maliyetlerini düşürmek için ödeme hizmeti sağlayıcıları, bankalar ve küresel kart ağlarıyla birlikte ücret yapılarının gözden geçirilmesi ve daha verimli, adil fiyatlama mekanizmalarının geliştirilmesi yönünde çalışmalar yürüttüğünü belirtti. Bu adımların, iş ortamının rekabet gücünü artırdığını, özellikle konaklama ve perakende sektörlerinin uluslararası ödemeleri daha düşük maliyetlerle kabul etmesini sağladığını ve böylece ziyaretçiler ile tüketicilerin deneyimini iyileştirdiğini vurguladı.

SAMA’nın çabalarının yalnızca küresel ödeme kartlarının kabul alanını genişletmekle sınırlı olmadığını ifade eden ed-Duheym, finans sektörü ve ilgili paydaşlarla koordinasyon içinde, bu kartların kabulüne ilişkin farkındalık programları geliştirilmesi ve özellikle yerel ekonominin kilit sektörlerinde satış noktalarında yaygınlaşmasını sağlayacak teşviklerin sunulmasına yönelik mevcut ve gelecekteki birçok girişimin de sürdürüldüğünü kaydetti.

SAMA hizmetleri için birleşik bir platform

Hükümet, finans sektörü ve bireysel kullanıcılar için sunulan hizmetlerdeki son gelişmelere değinen ed-Duheym, SAMA’nın, Suudi Arabistan’daki dijital dönüşüm hedefleriyle uyumlu şekilde tüm sektörlere hizmet verecek dijital kanallarını sürekli güçlendirmeyi amaçladığını söyledi. Bu kapsamda, vatandaşlar ve ikamet edenler, iş dünyası ve kamu kurumlarının SAMA hizmetlerine erişmesini ve işlemlerini kolaylıkla elektronik ortamda gerçekleştirmesini sağlayan birleşik bir dijital hizmetler portalının hayata geçirildiğini açıkladı. Söz konusu portalın, SAMA’nın dijital dönüşüm stratejisi doğrultusunda hizmetlerin tek bir platformda otomasyonu hedefiyle oluşturulduğunu belirtti.

Ed-Duheym, portalda 25’ten fazla elektronik hizmetin yer aldığını ifade ederek, kamu sektörü için dijital kamu bankacılığı hizmeti Nagd’ın sunulduğunu aktardı. İş dünyasına yönelik hizmetler arasında ise düzenleyici deneme ortamına katılım başvurusu, bankalar için para çekme ve yatırma randevularının planlanması ve ATM noktalarının lisanslanması gibi hizmetlerin bulunduğunu söyledi.

frgthy
Suudi Arabistan Merkez Bankası (SAMA) binası (SPA)

Bireyler açısından da platformun, banka hesapları sorgulama, vefat eden kişilerin hesaplarına ilişkin bilgi alma ve finansal kuruluşlara karşı şikâyet başvurusunda bulunma gibi öne çıkan hizmetler sunduğunu belirten ed-Duheym, ilerleyen dönemde yeni hizmetlerin de kademeli olarak devreye alınacağını kaydetti. SAMA’nın hedefinin, geleneksel yöntemler yerine hizmetleri dijital ortamda sunarak işlem hızını artırmak, erişimi kolaylaştırmak ve en yeni teknolojilerle veri güvenliğini sağlamak olduğunu vurgulayan ed-Duheym, elektronik hizmetler portalına SAMA’nın internet sitesi üzerinden erişilebildiğini ifade etti.

Çeklerin elektronik olarak takası

Bankalarla yürütülen operasyonel süreçlerin dijital çözümlerle geliştirilmesine, özellikle de banka çeklerinin işlenmesine değinen ed-Duheym, SAMA’nın bu alanda bir dizi dijital dönüşüm projesi üzerinde çalıştığını söyledi. Bu projelerin başında elektronik çek takas sistemi geldiğini belirtti. Ed-Duheym, söz konusu projenin, çek verilerinin küresel standartlarla uyumlu modern elektronik yöntemlerle işlenmesini kapsadığını, bunun da SAMA bünyesindeki merkezi elektronik takas merkezi aracılığıyla ve bankalar arasında kâğıt çek yerine çek görüntüsünün değişimi yoluyla gerçekleştirildiğini ifade etti.

Sistemin, her banka için bağımsız bir platform sunduğunu belirten ed-Duheym, bu sayede şube ve ilgili birimlerin çek tahsiline ilişkin tüm işlemleri yönetebildiğini ve sistemle doğrudan entegrasyon yoluyla süreçlerin otomatikleştirilebildiğini söyledi. Ed-Duheym, sistemin SAMA’nın bankalar arası mutabakat sistemiyle entegre çalıştığını ve çeklerin bir iş günü içinde tahsil edilmesini hedeflediğini kaydederek, bunun çek takası alanında niteliksel bir dönüşüm anlamına geldiğini vurguladı. Bu uygulamayla, şubeler için ayrı takas odaları belirlenmesine gerek kalmayacağı belirtildi.

Özel dijital dönüşüm ajansı

SAMA’nın son yapısal düzenlemelerin ardından dijital dönüşüme yönelik yaklaşımına değinen ed-Duheym, bankanın uzun yıllardır dijital sistemler ve güncellemeleri konusunda dünya genelinde öncü kurumlardan biri olduğunu belirtti. Ed-Duheym, bu sürecin günümüzde dijital dönüşümden sorumlu özel bir ajans kurulmasıyla daha da güçlendirildiğini ve bu sayede dönüşüm sürecinin kesintisiz devam ettirilmesinin sağlandığını ifade etti.

Ed-Duheym, bankanın bulut bilişim gibi ileri teknolojilere yatırım yapmaya devam ettiğini vurgulayarak, bunun esnek, güvenli ve ölçeklenebilir dijital hizmetlerin sunulmasını mümkün kıldığını söyledi. Ayrıca, gelişmiş ve yeni teknolojilerin benimsenmesiyle veri yeteneklerinin güçlendirildiğini, kaynaklar ve operasyonların iyileştirildiğini ve bankada veri kültürünün yaygınlaştırıldığını aktardı.

Ed-Duheym, güçlü veri altyapısı ve ileri düzey analiz sistemlerinin, hem SAMA düzeyinde hem de finans sektöründe karar alma süreçlerini desteklediğini sözlerine ekledi.

Yapay zekâ

Yapay zekâ teknolojilerinin benimsenmesine ilişkin olarak ed-Duheym, SAMA’nın bu teknolojilerin farklı alanlarda kullanımını incelediğini ve uyguladığını belirtti. Bu çalışmaların, yenilikçilik, operasyonel verimlilik ve veri koruması arasında denge gözeten bir çerçeve içinde yürütüldüğünü ifade etti. Ed-Duheym, yapay zekâ teknolojilerinin değerlendirilmesinin, hizmetlerin iyileştirilmesine ve iş süreçlerinin verimliliğinin artırılmasına sağladığı somut katkılar temelinde yapıldığını vurguladı. Bu yaklaşımın, SAMA’nın stratejik hedeflerinin gerçekleştirilmesini desteklediğini belirten ed-Duheym, SAMA’nın yapay zekâyı başlı başına bir amaç olarak değil, finansal istikrarı güçlendiren ve hizmetlerin geliştirilmesine katkı sunan bir imkân ve araç olarak gördüğünü kaydetti.

Siber güvenlik

Siber güvenlik alanındaki zorluklara ilişkin olarak ed-Duheym, SAMA’nın siber güvenliği güçlendirmeye ve operasyonel verimliliği artırmaya yönelik birçok girişim ve projeyi sürekli olarak hayata geçirdiğini belirtti. Ed-Duheym, tüm dijital girişimlere siber güvenlik gerekliliklerinin entegre edildiğini ve sistemler ile verilerin korunmasını güçlendiren güncel standartların uygulandığını ifade etti.

Ed-Duheym, SAMA’nın güvenlik çözümlerini sürekli test ederek bu çözümlerin hazırlık düzeyini ve karşılaşılan tehditlere yanıt verme kapasitesini değerlendirdiğini vurguladı. SAMA’da görev yapan ulusal kadroların, operasyonel sistemleri izleme ve artan siber saldırı ve tehditlere karşı güvenlik araçlarının hazır olma seviyesini yükseltme konusunda yüksek bir yetkinlik sergilediğini de sözlerine ekledi.

Dolaşımdaki nakit paranın artışı

Suudi Arabistan’da dolaşımdaki nakdin yaklaşık 250 milyar riyale (66 milyar dolar) ulaşarak kayda değer biçimde artmasına ilişkin değerlendirmede bulunan ed-Duheym, bu gelişmenin arkasında birden fazla temel faktörün bulunduğunu söyledi. Ed-Duheym, hızlı ekonomik büyüme ve tüketim oranlarındaki artışın, dolaşımdaki nakdi etkileyen en önemli unsurlar arasında yer aldığını belirterek, ticari faaliyetler ve tüketim arttıkça nakit likidite ihtiyacının da yükseldiğini ifade etti. Bu çerçevede, 2024 yılında cari fiyatlarla gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 1,6 oranında, toplam tüketim harcamalarının ise yüzde 2,4 oranında arttığını kaydeden ed-Duheym, dolaşımdaki nakdin GSYİH’nin yaklaşık yüzde 6’sını oluşturduğunu aktardı.

Ed-Duheym, turist ve ziyaretçi sayısındaki artış ile umrenin yıl boyunca yapılabilir hale gelmesinin de, günlük ihtiyaçların karşılanmasında nakit kullanımını artıran etkenler arasında bulunduğunu belirtti. Dolaşımdaki nakitteki yükselişin aynı zamanda yerel ekonomiye duyulan güvenin arttığını gösterdiğini dile getirdi.

SAMA’nın bu gelişmeleri yakından izlediğini vurgulayan ed-Duheym, finansal sistemin istikrarını korumak ve hem vatandaşların hem de ziyaretçilerin nakit ihtiyacını karşılamak için gerekli adımların atıldığını söyledi.

Riyali sahteciliğe karşı korumak

SAMA’nın ulusal parayı sahteciliğe karşı koruma çabalarına değinen ed-Duheym, bankanın bu konuyu büyük bir öncelik olarak gördüğünü belirtti. Ed-Duheym, SAMA’nın kuruluşundan itibaren ve ulusal para biriminin basım görevini üstlendiği günden bu yana, banknotların dünyanın en yüksek teknik standartlarında olmasını sağladığını ifade etti. Altıncı nesil banknotların, Kral Selman bin Abdulaziz döneminde basıldığını hatırlatan ed-Duheym, bu paraların en güncel tekniklerle üretildiğini ve sahteciliği son derece zorlaştıran güçlü güvenlik unsurlarıyla donatıldığını vurguladı.

Ed-Duheym, SAMA’nın mevcut banknotları piyasaya sürmeye başladığı tarihten itibaren, kullanıcıların banknotların özelliklerini öğrenmesini sağlamak amacıyla birçok bilinçlendirme kampanyası yürüttüğünü söyledi. Bu çerçevede, mağaza sahiplerine inceleme süreçlerinde yardımcı olacak araçlar dağıtıldığını belirtti. Amaç, kullanıcıları bilinçlendirmek ve sahte parayı dolaşıma sokmaya çalışan kötü niyetlilerin önünü kesmek.

Ayrıca ed-Duheym’e göre SAMA, bankalar, gümrükler ve güvenlik birimleri ile özel sektörde çalışan personeli düzenli olarak eğitiyor. Bu sayede koruma mekanizmasının etkinliği artırılıyor ve hem ödeme hem tasarruf aracı olarak ulusal paraya olan güvenin sürdürülebilirliği sağlanıyor.


Suudi Arabistan Veliaht Prensi ile Suriye Cumhurbaşkanı ile bölgesel gelişmeleri görüştü

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara (Arşiv – SPA)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara (Arşiv – SPA)
TT

Suudi Arabistan Veliaht Prensi ile Suriye Cumhurbaşkanı ile bölgesel gelişmeleri görüştü

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara (Arşiv – SPA)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara (Arşiv – SPA)

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ile telefonda görüştü.

Görüşmede, iki ülke arasında çeşitli alanlarda ikili iş birliğinin geliştirilmesine yönelik fırsatlar ele alınırken, bölgedeki gelişmeler ve ortak ilgi alanına giren bir dizi mesele ele alındı.