Merzuki, Tunus’taki Frankofon Zirvesi’ni engellemeye çalıştığını kabul etti

Eski Başbakan Munsif Merzuki zirvenin yapılmasının darbeye destek olduğunu savundu.

Necla Buden, 13 Ekim’de yetkililerle yaptığı görüşmelerde ekonomide reform yapma sözü verdi. (AFP)
Necla Buden, 13 Ekim’de yetkililerle yaptığı görüşmelerde ekonomide reform yapma sözü verdi. (AFP)
TT

Merzuki, Tunus’taki Frankofon Zirvesi’ni engellemeye çalıştığını kabul etti

Necla Buden, 13 Ekim’de yetkililerle yaptığı görüşmelerde ekonomide reform yapma sözü verdi. (AFP)
Necla Buden, 13 Ekim’de yetkililerle yaptığı görüşmelerde ekonomide reform yapma sözü verdi. (AFP)

Tunus’un eski Başbakanı Munsif Merzuki, Fransız yetkililerle gelecek ay Tunus’un Cerbe şehrinde yapılması planlanan Frankofon zirvesinin düzenlenmesini engellemeye çalıştığını kabul ederek bundan gurur duyduğunu söyledi. Merzuki, “Darbe yaşayan bir ülkede bu zirvenin yapılması darbeye destek sayılır” dedi.
Merzuki’in açıklaması, Tunus’un ev sahipliği yapacağı Frankofon Zirvesi’nin ertelendiğinin duyurulduğu 13 Ekim’den sonra geldi. Zira kararla geniş çaplı  bir tartışma patlak verdi. Aynı şekilde bu ani ertelemenin nedenlerine ve olağanüstü cumhurbaşkanlığı önlemlerine karşı çıkan bazı Tunuslu siyasetçilerin söz konusu kararın alınmasında oynadığı rolün boyutuna dair birçok soru işareti ortaya çıktı.
Merzuki, Tunus’un bu yıl demokratik yola dönmesini dilediğini belirterek ülkenin bu krizden çıkmasını ve Frankofon Zirvesi’nin gelecek yıl, ‘ama demokratik bir ülkede’ yapılmasını istediğini vurguladı.  
Gözlemciler, 18. Frankofon Zirvesi’nin düzenlenmesi ile ilgili olarak kamuda uygulanan istisnai tedbirlere ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin, geçen eylül ayına kadar resmi gazetede yayımlanmadığına dikkat çektiler. Bu ertelemeyi örgütsel nedenlere bağladılar. Zira kararnamenin yayınlanmasındaki gecikme, zirve hazırlıklarını da doğrudan etkiledi.
Tunus Dışişleri Bakanlığı, “Frankofon Daimi Konseyi’nin olağanüstü oturumu, üye devletlerin temsilcilerinin Tunus’un bu zirveye ev sahipliği yapması konusunda fikir birliğine varması ve en üst düzeyde geniş bir kitle katılımı sağlamak için Cerbe Adası’nda toplanma tarihini 2022’ye ertelemesi ile sonuçlandı” açıklamasında bulundu.
Diğer yandan Cumhurbaşkanlığı, eski iktidar koalisyonu ile yaşanan keskin anlaşmazlıklar ortasında, Cumhurbaşkanı Kays Said liderliğinde ‘devrimi ve ıslah hareketini tamamlamak için’ ulusal bir diyalog başlatma vaadini yerine getirmeye hazırlanıyor.
Cumhurbaşkanı’nın kampanyasının üyesinden Halil Abbas, yaklaşan diyalogda sunulacak önceliklerin ‘siyasi sistemin reformu ve Tunusluların beklentilerini karşılayan ekonomik seçeneklerin formüle edilmesiyle ilgili iki ana eksen ile özetlendiğini’ söyledi. Başkanın ilkesel olarak diyalogu reddetmesi hakkında gündeme gelen söylentileri kabul etmeyen Abbas şu ifadeleri kullandı:
“Diyalog, başarısız ekonomik seçeneklerin yanı sıra siyasi sistem de dahil olmak üzere Tunus’un son on yılda yaşadığı krizin nedenlerinin teşhis edilmesiyle başlayacak. Bu nedenle diyalogun en büyük başlığı, hükümet sistemini değiştirmek olacaktır.”
Diğer yandan Başbakan Necla Buden hükümeti, Maliye Bakanı Siham Bugadiri Nemsiyye, Sağlık Bakanı Ali el-Murabıt, Eğitim Bakanı Fethi es-Selavati ve Merkez Bankası Başkanı Mervan el-Abbasi’nin katılımıyla düzenlediği bir dizi toplantı ile  göreve başladı. Toplantıda öncelikli ekonomik ve finansal gelişmelere değinildi. Başbakan ayrıca Ticaret ve İhracatı Geliştirme Bakanı Fadile el-Rabhi Bin Hamza ve Su Kaynakları ve Balıkçılık Bakanı Mahmud Hamza ile de bir araya geldi.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price, hükümetin kurulmasından dolayı Tunus’u tebrik etti. Price, 10 kadın bakanın yer aldığı yeni hükümetin, ‘Tunus’un ülkenin karşı karşıya olduğu büyük ekonomik, sağlık ve sosyal sorunları ele alma yolunda attığı güzel bir adım’ olduğunu söyledi. Sözcü ayrıca ABD’nin ‘anayasal düzene hızlı bir dönüş için, kapsayıcı bir yol oluşturmaya yönelik daha fazla işaret görülmesi’ arzusunda olduğunu vurguladı.
Washington yönetimi ‘Tunus’taki siyaset arenasını, demokrasinin durumunu ve ABD siyaseti düzeyinde sonraki adımları ele alacak’ Kongre’nin toplantı tarihi olarak 14 Ekim’in belirlenmesi için baskı uygulamıştı. ABD Dışişleri Bakanlığı da daha önce Tunus’ta istisnai tedbirlerin ne zaman sona ereceğine ilişkin belirsizlikten’ duyduğu endişeyi dile getirmişti.



Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, devletin ülkenin güneyine geri döneceğine söz verdi

Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, ülkenin güneyindeki Keferşuba sakinleri tarafından çiçek ve pirinç yağmuru eşliğinde böyle karşılandı (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, ülkenin güneyindeki Keferşuba sakinleri tarafından çiçek ve pirinç yağmuru eşliğinde böyle karşılandı (Şarku’l Avsat)
TT

Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, devletin ülkenin güneyine geri döneceğine söz verdi

Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, ülkenin güneyindeki Keferşuba sakinleri tarafından çiçek ve pirinç yağmuru eşliğinde böyle karşılandı (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, ülkenin güneyindeki Keferşuba sakinleri tarafından çiçek ve pirinç yağmuru eşliğinde böyle karşılandı (Şarku’l Avsat)

Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, halk ve siyasi partiler tarafından sıcak bir şekilde karşılanan iki günlük bölge gezisi sırasında, İsrail sınırındaki köylerdeki altyapının ‘birkaç hafta içinde’ yeniden inşa edilmesi ve güneydeki devlet otoritesinin yeniden tesis edilmesi için çalışacağına söz verdi.

Başbakan Selam şunları söyledi:

“Bu bölgenin devlete geri dönmesini istiyoruz ve ordunun güneyde sorumluluklarını yerine getirmeye devam etmesinden memnunuz. Ancak egemenlik sadece orduyla değil, aynı zamanda hukuk ve kurumlarla, halka sosyal koruma ve hizmetlerin sağlanmasıyla da tesis edilir.”

Bu ziyaret, Hizbullah ile Başbakan arasındaki siyasi farklılıkların önemli ölçüde aşıldığını gösterdi, zira Başbakan, birden fazla durakta Hizbullah, Emel Hareketi, Değişim bloğundan diğer milletvekilleri ve hatta etkinliklere katılan Hizbullah muhalifleri tarafından karşılandı.

Öte yandan Kuveyt Dışişleri Bakanlığı'nın Güvenlik Konseyi'nin VII. Bölüm Kapsamındaki Kararlarının Uygulanması Komitesi, terör listesine Lübnan’daki sekiz hastaneyi ekledi. Bu hastanelerin en az dördü Hizbullah tarafından işletiliyor.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, ‘bu konuda Kuveytli yetkililerden herhangi bir inceleme veya bildirim almadığını’ açıklarken ‘konuyu açıklığa kavuşturmak, karışıklığı önlemek için doğru bilgileri sunmak ve Lübnan sağlık sistemini korumak için gerekli temasları kuracağını’ bildirdi.


İran'ın pazarlık hamleleri, Gazze anlaşmasının durgun sularını hareketlendiriyor

Filistinli çocuklar, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında bir çukurun yanında duruyor (AFP)
Filistinli çocuklar, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında bir çukurun yanında duruyor (AFP)
TT

İran'ın pazarlık hamleleri, Gazze anlaşmasının durgun sularını hareketlendiriyor

Filistinli çocuklar, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında bir çukurun yanında duruyor (AFP)
Filistinli çocuklar, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında bir çukurun yanında duruyor (AFP)

İran ile yaşanan gerilimler ve Gazze ateşkes anlaşmasındaki çıkmaz ortamında, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında, önümüzdeki çarşamba gününe ertelenen ve büyük bir merakla beklenen bir görüşme planlanıyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, yapılması planlanan görüşmenin, Gazze ateşkes anlaşmasındaki çıkmazın aşılması karşılığında İran'a yönelik baskının artırılması konusunda pazarlık içerebileceği ihtimalini göz ardı etmiyorlar.

Amerikan haber sitesi Axios'a göre 19 Şubat'ta yapılması planlanan ve ikinci aşamayı ilerletmesi beklenen Gazze "Barış Konseyi" toplantısı öncesinde, Netanyahu'nun ofisi, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelmesinin beklendiğini belirtti. Açıklamada ayrıca, "İran ile yapılacak herhangi bir müzakerenin, balistik füzelerin sınırlandırılmasını ve bölgedeki İran'ın vekillerine verilen desteğin durdurulmasını içermesi gerektiğine inanılıyor" denildi.

Çarşamba günü yapılacak görüşme, ABD Başkanı Trump'ın Ocak 2025'te göreve dönmesinden bu yana Netanyahu ve Trump arasında gerçekleşecek yedinci görüşme olacak.

Mısır Dışişleri Konseyi üyesi ve eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Rakha Ahmed Hassan, Netanyahu'nun "Barış Konseyi" toplantısından önce Washington'a yaptığı ziyaretin zamanlamasının, "özellikle İran ve Gazze konularında, Washington ve Tel Aviv arasında çoğu noktada varılan anlaşma çerçevesinde" pozisyonların koordinasyonunu yansıttığına inanıyor.

Hassan, özellikle Washington'un "İran'a yapılacak bir saldırının kendi çıkarlarına daha büyük zarar vereceğinin farkına vardığı ve bunun Netanyahu için kabul edilemez göründüğü" göz önüne alındığında, iki konunun geleceğiyle ilgili "uzlaşma" olasılığına işaret etti.  

Filistinli siyasi analist Ayman al-Raqab, "uzlaşmanın mümkün olduğunu" ve Trump'ın "İran ve Gazze'nin birbirine bağlı meseleleri konusunda bir koordinasyon sağlamak isteyebileceğini ve birçok Amerikalı elçiyle, en son Steve Wittkoff ile görüşen ve başta uluslararası istikrar gücü, Hamas'ın silahsızlandırılması, yeniden yapılanma ve İsrail'in çekilmesi olmak üzere çetrefilli konuları ele alan Netanyahu ile meseleleri sonuçlandırmak isteyebileceğini" değerlendiriyor.

Gazze Şeridi'nin merkezindeki Nuseyrat mülteci kampında yıkılmış evler (AFP)Gazze Şeridi'nin merkezindeki Nuseyrat mülteci kampında yıkılmış evler (AFP)

Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati ise dün Yunanistan Dışişleri Bakanı Giorgos Gerapetritis ile yaptığı telefon görüşmesinde, "ABD başkanının planının ikinci aşamasının gereklerini yerine getirmek için çalışmanın gerekliliğini" vurgulayarak, "Mısır'ın Barış Konseyi'ne desteğini" belirtti.

Abdulati, "Mısır'ın Gazze Şeridi Yönetimi Ulusal Komitesi'nin çalışmalarına tam desteğini" yineleyerek, bunun nüfusun günlük işlerini yönetmeyi amaçlayan ve Filistin Yönetimi'nin Şeritteki tüm sorumluluklarını yeniden üstlenmesinin yolunu açan geçici bir çerçeve olduğunu ifade etti.

Mısır Dışişleri Bakanı, "ateşkesi izlemek, Gazze Şeridi'ne insani yardım ve kurtarma desteği sağlamaya devam etmek ve erken toparlanma ile yeniden yapılanmanın yolunu açmak için uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılmasının acil gerekliliğini" vurguladı.

Hassan, "Mısır, Gazze anlaşmasının tam olarak uygulanmasına bağlıdır ve gerek Barış Konseyi ve ona katılımı yoluyla gerekse uluslararası ortaklarla yapılan görüşmeler ve toplantılar yoluyla bu sürecin tamamlanmasını desteklemek için her cephede çalışmaktadır" dedi. Al-Raqab, Gazze anlaşmasının kalan konularının "barış sürecinin ilerlemesi için son derece önemli" olduğunu belirterek, İsrail'in "anlaşmada ilerlemenin önüne çok sayıda engel koyduğunu ve Trump ile Netanyahu arasındaki görüşmenin bu konuda çok önemli olacağını" ifade etti.


Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
TT

Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)

Hamas liderlerinden Halid Meşal bugün yaptığı açıklamada, Hamas’ın silahlarını bırakmayacağını ve Gazze Şeridi’nde ‘yabancı bir yönetimi’ kabul etmeyeceğini söyledi. Açıklama, ateşkes anlaşmasının, Hamas’ın silahsızlandırılmasını ve Gazze Şeridi’nin yönetimi için uluslararası bir komite kurulmasını öngören ikinci aşamasının başlamasının ardından geldi.

Hamas’ın yurt dışı sorumlusu ve eski Siyasi Büro Başkanı Meşal, 17. El Cezire Forumu’nda yaptığı konuşmada, “Direnişi, direnişin silahını ve direnişi gerçekleştirenleri suç saymak kabul edilemez” dedi.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Meşal, “İşgal olduğu sürece direniş vardır. Direniş, işgal altındaki halkların bir hakkıdır; uluslararası hukukun, semavi dinlerin ve milletlerin hafızasının bir parçasıdır ve onunla gurur duyulur” ifadelerini kullandı.

İsrail ile Hamas arasında varılan ateşkes anlaşması, yıkıcı bir savaşın ardından, 10 Ekim’de yürürlüğe girdi. Anlaşma, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi tarafından da desteklenen bir ABD planına dayanıyor.

Anlaşmanın ilk aşaması, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’nde tutulan rehineler ile İsrail hapishanelerindeki Filistinli mahkûmların takasını, çatışmaların durdurulmasını, İsrail’in Filistin topraklarındaki yerleşim alanlarından çekilmesini ve Gazze Şeridi’ne insani yardımların girişini öngörüyordu.

İkinci aşama ise 26 Ocak’ta Gazze Şeridi’nde son İsrailli rehinenin cansız bedeninin bulunmasının ardından başladı. Bu aşama, Hamas’ın silahsızlandırılmasını, Gazze Şeridi’nin yaklaşık yarısını kontrol eden İsrail ordusunun kademeli olarak çekilmesini ve Gazze’nin güvenliğinin sağlanmasına ve Filistinli polis birimlerinin eğitilmesine yardımcı olmayı amaçlayan uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılmasını içeriyor.

Plan kapsamında, Gazze Şeridi’nin yönetimini denetlemek üzere ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlığında, çeşitli ülkelerden isimlerin yer aldığı Barış Konseyi oluşturuldu. Ayrıca, Gazze Şeridi’nin günlük işlerini yürütmek üzere Filistinli teknokratlardan oluşan bir komitenin kurulması öngörüldü.

Meşal, Barış Konseyi’ne Gazze Şeridi’nin yeniden inşasını ve yaklaşık 2 milyon 200 bin nüfuslu bölgeye insani yardımların akışını mümkün kılacak ‘dengeli bir yaklaşım’ benimseme çağrısında bulundu. Meşal, aynı zamanda Hamas’ın Filistin topraklarında herhangi bir yabancı yönetimi kabul etmeyeceğini yineledi.

Meşal sözlerini şöyle sürdürdü: “Ulusal sabitelerimize bağlıyız; vesayet mantığını, dış müdahaleyi ve manda yönetimini kabul etmiyoruz… Filistinlileri Filistinliler yönetir. Gazze, Gazze halkınındır; Filistin, Filistinlilerindir. Yabancı bir yönetimi kabul etmeyeceğiz.”

Meşal’e göre bu sorumluluk yalnızca Hamas’a değil, ‘tüm canlı unsurlarıyla Filistin halkının liderliğine’ aittir.

İsrail ve ABD, Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze Şeridi’nin askerden arındırılmış bir bölge haline getirilmesi talebini sürdürüyor. Hamas ise silahlarını gelecekte kurulabilecek bir Filistin yönetimine devretme ihtimalinden söz ediyor.

İsrailli yetkililer, Hamas’ın Gazze Şeridi’nde yaklaşık 20 bin savaşçıya sahip olduğunu ve hareketin elinde yaklaşık 60 bin kalaşnikof tüfek bulunduğunu öne sürüyor.

Ateşkes anlaşmasında öngörülen uluslararası gücü hangi ülkelerin oluşturacağı ise henüz netlik kazanmış değil.