Norveç merkezli sivil toplum kuruluşu Aegean Boat Report (Ege Gemi Raporu), Yunanistan'ın yüzlerce sığınmacıyı taşıyan Türk bandıralı gemiyi kurtarma operasyonunda kasten yavaş davrandığını ve gemiyi denizde oyaladığını bildirdi.
382 sığınmacının bulunduğu Murat 729 adlı gemi, 28 Ekim'de İtalya'ya giderken bir motor arızası nedeniyle Girit açıklarında mahsur kalmış ve gemiden Yunanistan'a acil yardım çağrısı yapılmıştı.
Yunanistan ise çağrıya resmi olarak ertesi gün yanıt vermiş, uluslararası sularda olduğu için gemiyi Türk hükümetinin geri alması gerektiğini belirtmişti.
Fakat Türk hükümetin buna olumsuz cevap vermesiyle Yunanistan Sahil Güvenlik ekipleri, "Doğu Akdeniz'deki en büyük arama kurtarma operasyonu" olarak nitelendirdikleri süreci başlatmıştı.
Bu kapsamda Türk bandıralı yük gemisi, Yunanistan Sahil Güvenlik gemisine bağlanmış, nihayet 31 Ekim'de Bodrum'un karşısındaki İstanköy adasına götürülmüştü.
Öte yandan Doğu Akdeniz'deki sığınmacıları taşıyan gemilerin hareketlerini izleyen Aegean Boat Report ise Yunanistan'ın gemiyi doğrudan herhangi bir adaya yanaştırmadığını, denizde oyalayarak bir aşağı bir yukarı götürdüğünü iddia etti.
Ege Gemi Raporu Direktörü Tommy Olsen, ilk yardım çağrısının yapıldığı gün gemideki yolcuların kendilerinden yardım istediğini, fotoğraf ve videolar gönderdiğini söyledi.
Olsen, "Geminin Girit Adası'ndan uzaklaştığını ve yanında bir Yunan gemisinin olduğunu fark ettik. Güvertede birçok insan vardı ve Girit kıyıları da aslında gözle görülüyordu" dedi.
STK direktörü, Yunanistan'ın acil yardım çağrısını alır almaz hemen yanıt vermediğini, sonrasındaysa bir süre boyunca Murat 729'u bulamadığını bildirdiğini öne sürdü.
Yetkili, "Yunan yetkililerin 'Gemiyi bulamadık' diye ısrar edip daha sonra gemiyi Girit'ten uzağa çekmeye çalışması bir hayli tuhaf. Kısa süre içinde bunun yalnızca bir geri itme olmadığını, aslında yıllardır karşılaşılan en büyük geri itme olduğunu anladım" dedi.
Olsen, sözlerine şöyle devam etti:
"Her saat geminin yerine dair sinyal alıyordum ve bir aşağı bir yukarı gittiğini görebiliyordunuz. Perşembe 14.00'den sığınmacıların karaya inmesine izin verilen pazar gününün erken saatlerine kadar gemi 500 kilometre yol gitmiş. Bu sırada güvertedekiler kendilerine su bile verilmediğini ve bazı kişilerin de ciddi şekilde hastalandığını belirten birçok mesaj gönderdi."
Sığınmacı ve mültecilere yasal destek sağlayan, Yunanistan merkezli sivil toplum kuruluşu Refugee Support Aegean'dan (Sığınmacı Desteği Ege) Minos Mouzourakis ise olaya ilişkin açıklamasında, "Bu olayda özellikle endişe yaratan durum, Yunanistan'ın sığınma talep edenleri daha hiçbir sığınma işlemi devreye sokulmadan geri göndermeye çalışmasıydı. Bu Avrupa Birliği kanunlarının ve temel hakların ihlali demek" ifadelerini kullandı.
İstanköy'e getirilen sığınmacıların sağlık durumuna ilişkin bir açıklama yapılmazken, 6 kişi sorgulama için gözaltına alınmıştı.
Independent Türkçe, Guardian, DW
