Rusya, DEAŞ’ın Suriye çöllerindeki yayılma alanlarına 40’ın üzerinde hava saldırısı düzenledi

Humus ve Deyrizor arasındaki DEAŞ noktalarına 40 hava saldırısı.

Suriye’nin kuzeydoğusundaki Naim Meydanı’nın 6 Kasım’da çekilen bir fotoğrafı (AFP)

DEAŞ, Fırat’ın doğusunu kaybetmesine rağmen çöldeki varlığını sürdürüyor. Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) dün yayınladığı raporda, “Birkaç Rus savaş uçağı Suriye çölünü nöbetleşe bir şekilde onlarca hava saldırısı ile bombaladı. Bu hava saldırıları önceki gün durmuştu. Sayıları 40’ın üzerinde olan hava saldırıları dün sabahtan beri Esriya ve Tedmür çöllerine odaklandı” ifadelerini kullandı. Rapora göre, kısa bir sürenin ardından yeniden Suriye çölü üzerinde uçuşlara başlayan 3 Rus savaş uçağı Humus’un doğu kırsalındaki Tedmür Çölü’nün yanı sıra Esriya Çölü ve Halep-Hama-Rakka üçgeninde kalan çöl bölgelerinde DEAŞ’ın yayılma alanlarını hedef aldı.
Rusya ayrıca Rakka kırsalına füze sistemi konuşlandırdı.
2014-2017 arasında Suriye’de DEAŞ’ın en önemli merkezi kabul edilen Rakka kentinin örgütün kontrolünde olduğu dönemde kent halkı Naim Kavşağı’nın ismini Cehennem Kavşağı olarak değiştirmişti. Zira örgüt halk arasında korku yaymak amacıyla halkın önünde hırsızların uzuvlarını kesmek, idam etmek ve çarmıha germek gibi barbarca cezalarını bu kavşakta uyguluyordu.
Nasir el-Hüseyin, Suriye’nin Rakka kentinde DEAŞ örgütünün birkaç yıllığına idam ve ölüm meydanına çevirdiği ancak yeniden aşıkların ve ailelerin buluşma yeri haline gelen En-Naim kavşağında sevgilisini sabırsızlıkla bekliyor.
Süs havuzları ve kemerlerle çevrili kavşağın ortasında bir bankta oturan 25 yaşındaki Hüseyin, “Sevgilimle görüşmeyi bekliyorum. Burası aşıkların, ailelerin ve arkadaşların buluşması için en iyi yer. Eskiden kan ve dehşeti görmeyelim diye kavşağın yanından bile geçmeye çekinirdik” dedi.
Nadir, “DEAŞ’ın kenti kontrol ettiği dönemde sevgilimle buluşmaya cesaret edemiyordum. Recim (taşlayarak öldürmek) cezasından korktuğumuz için sadece telefonda konuşmakla yetindik. Çünkü radikal örgüt çarşaf giymelerini zorunlu kıldıkları kadınların yanlarında bir mahrem olmadıkça dışarı çıkmalarını yasaklamıştı” diye konuştu.
Örgüt, Ekim 2017’de ABD’nin desteklediği Kürt savaşçılarla girdikleri çatışmaları kaybettikten sonra Naim Kavşağı, otların yeşerdiği ve yıkımın her tarafını kuşattığı boş bir toprak sahaya dönüştü.
Bugün ise geceleri her tarafı renkli ışıklarla aydınlatılan, ortasında fıskiye bulunan ve suyla dolu süs havuzlarının üzerinde taş kemerlerin dizildiği bir kavşak haline geldi.
Kavşağın ortasında arkadaşlarıyla sohbet eden 24 yaşındaki Menaf, “Naim Kavşağı cehennemden cennete dönüştü. Hatta öyle ki aşıklar buraya geliyor” dedi.
Kafe ve iş yerleriyle dolup taşan şehrin göbeğindeki kavşak, birkaç anayol ile bağlantı noktasında yer alıyor.
Kavşağın ortasında çocuklar oturakların arasında koşuşturuyor, kadınlar ve erkekler aralarında sohbet ediyor, anı fotoğrafları çektiriyorlar, yere oturup yemeğini yiyen arkadaşlardan kahkaha sesleri yükseliyor, renkli ve kalp şeklindeki balonları meydanın ziyaretçileri arasında dolaştıran bir balon satıcısı görülüyor. Bir bankta oturan 37 yaşındaki Muhammed el-Ali ve eşi, süs havuzlarının çevresinde oynayan çocuklarını izliyorlar.
Ali, “Çocuklarımın asılı başlar görmemeleri için buradan geçmelerini engelliyordum. Bugün ise kavşak ailelerin ve oyun oynayan çocukların bir alanı haline geldi” dedi. Suriye Demokratik Güçleri’nin ABD’nin desteğiyle DEAŞ’ı kentten çıkarmak için girdiği silahlı çatışmaların ve düzenlediği bombardımanların izlerini halen taşıyan çevredeki yıkık binalara rağmen, her ne kadar radikallerin barbarlıklarına dair hatıralar kent sakinlerinin hafızasındaki yerini korumaya devam etse de şehir sağlığına biraz kavuşmuş görünüyor.
Şehirdeki merkez çarşının ortasında yer alan, Rakka ile kırsalı arasında sefer yapan minibüslerin kalkış yeri olan ve aynı şekilde bir dönem radikal cihatçıların kontrolüne giren Es-Saa Kavşağının yanından Ahmed el-Ahmed tekerlekli sandalyesi ile geçiyor.
Sebze almak için çarşıya gelen Ahmed, “Bu kavşak bize yaşadığımız acıları hatırlatıyor. Bize ölümü hatırlatıyor. Burada kesik başlara, ellere ve kılıçla idamlara şahit olurduk. Radikalciler akrabalarımın başlarını keserek idam etti. Buradan geçmeye bile korkuyorduk” dedi.
Radikalciler ilk kez Rakka’da bir kadını ölene kadar taşlayarak recmettiler. Aynı zamanda eşcinsel bireyleri binaların en üst katından atıyorlardı, Irak’tan ‘savaş ganimeti’ olarak esir aldıkları onlarca Ezidi kadını kente getirerek burada ‘satmak’ için sergiliyorlardı.
Della el-Karib Kavşağının çevresi ise işçi arayan patronları bekleyen işçilerle dolu. Hatta öyle ki Rakka halkı bu kavşağa “İşçi Meydanı” ismi verdiler.
35 yaşındaki Abdulmecid Abdullah her sabah kavşağın önüne gelerek bekliyor. Kavşağın ortasında Arap usulü bir cezve ve yanında fincan heykeli yer alıyor. Örgüt unsurlarının insanları kavşağın yanındaki kafeslere nasıl hapsettiğini hatırladığını söyleyen Abdullah, kavşağın “bugün artık rızık kapısına döndüğünü” söyledi.