Suudi Arabistan ilk film festivaline hazırlanıyor

Muhammed El-Türki: Suudi Arabistan meydan okumayı kabul etti ve ilk uluslararası film festivalini hayata geçirdi

Kızıldeniz Uluslararası Film Festivali Komitesi Başkanı Muhammed El-Türki
Kızıldeniz Uluslararası Film Festivali Komitesi Başkanı Muhammed El-Türki
TT

Suudi Arabistan ilk film festivaline hazırlanıyor

Kızıldeniz Uluslararası Film Festivali Komitesi Başkanı Muhammed El-Türki
Kızıldeniz Uluslararası Film Festivali Komitesi Başkanı Muhammed El-Türki

Suudi Arabistan'da düzenlenecek olan ilk film festivali olan Kızıldeniz Uluslararası Film Festivali, Cidde’nin tarihi bölgesinde düzenlenecek.
Festivalin düzenlendiği bölge, ülkedeki en önemli arkeolojik alanlardan biri ve UNESCO tarihi miras listesinde. Festival, yarın başlayacak ve on gün devam edecek.
Kızıldeniz Uluslararası Film Festivali Komitesi Başkanı Muhammed El-Türki'nin küresel insanlık mirasına sahip olarak nitelendirdiği bölgede, 67'den fazla ülkeden gelen sinemacılar 34 farklı dildeki 138 uzun ve kısa metrajlı filmdeki sinematik sanatsal repertuarlarını, halkları bir araya getiren sinema diliyle ve geçmişin asaletini ve bugünün gerçekliğini harmanlayan kültürel ve sanatsal bir gösteri eşliğinde izleyicilere sunacak.
Bu vesileyle Şarku'l Avsat, ABD ve Avrupa'nın önde gelen film yıldızlarıyla birlikte Hollywood'da birçok filme imza atan Suudi yapımcı ve Festival Komitesi Başkanı Muhammed El-Türki ile bir araya geldi. Muhammed El-Türki “Festival, Suudi Arabistan'ın için bir meydan okumaydı ve bu ilk denemede tevazu seviyesini aşarak ve uluslararası düzeyde bir festivale hazırlamak için zamanla yarıştı” dedi.
El-Türki muhabirimizin sorularını şöyle yanıtladı:

-Filmleri seçerken bir zorlukla karşılaştınız mı? Çok sayıda seçkin uluslararası filmin içinden, festival onları kazanmayı nasıl başardı? Film yapımcılarını festivale çeken ne oldu?
-Zorlu yanı birçok harika film arasından en iyisini seçmekti. Bu güzel bir meydan okuma ve şüphesiz izlemeye değer birçok film seçtik ve bunları festival izleyicisine sunmaktan mutluluk duyuyoruz.
Festival programı, farklı türdeki teknik ve sanal gerçeklik çalışmaları da dahil olmak üzere sinematik fikirler, yöntemler ve diller açısından oldukça zengin ve güçlü. Ama en güzeli, Suudi ve Arap filmleriyle ilgili olarak bile birçok seçeneğimizin olmasıydı. Bu, bölgedeki dinamizmin bir göstergesi. Festivalin yeni yetenekleri keşfetme fırsatı sunacağına ve birçok sürprize ev sahipliği yapacağına şüphe yok.

-Kızıldeniz Uluslararası Film Festivali’nin diğer film festivallerine katkısı ne olacak? Suudi sinemasına ve Suudi seyircisine neler katacak?
-Kızıldeniz Uluslararası Film Festivali, belki de en hızlı büyüyen yeni bir sinema pazarının kapısını açıyor. Sinemanın Suudi Arabistan'a dönüşüyle birlikte, festival bize ait hikayelerimizi ve yaratıcılığımızı dünyaya tanıtmanın yanı sıra Suudi ve Arap sinemacıları uluslararası film yapımcılarıyla buluşturmada önemli bir rol oynayacak. Festival Aralık ayında yapıldığı için, bu yılki sinema filmlerinin bir özeti olmasını sağladık. Örneğin festival, izleyicilere Global Choices programında festivallerin sunduğu en iyi filmleri izleme fırsatı sunuyor. Dolayısıyla festival Suudi ve Arap izleyicilerin bu filmleri görmeleri için büyük bir fırsat.
Kısacası festival, Suudi ve Arap sinemasına açılan yeni bir kapı, bu yılki  sinema filmlerinin özeti ve Suudi izleyiciler için yeni, uluslararası ve güzel sinema filmlerini izlemek için fırsat niteliğinde.

-Festival, Cidde'nin merkezindeki bu tarihi bölgedeki konumu da dahil olmak üzere karşılaştığı zorluklarla nasıl başa çıktı?
-Festivalin Cidde gibi tarihi bir şehirde ve UNESCO küresel insani mirası olarak sınıflandırılan Al-Balad gibi tarihi bir bölgede yapılmasından gurur duyuyoruz ve bunun birçok anlamı var. Sinema halkları ve kültürleri bu kozmopolit şehirde tanıştıkları gibi bir araya getiren insani bir deneyim ve iletişim aracıdır. Lokasyon olarak bu tarihi bölgeye konuk olmaya ve festivalin hikayesinde Cidde Al-Balad'ın başrol oynamasına hevesliydik. Tabii ki, bu çok fazla planlama ve hazırlık gerektiriyordu. Ancak ekip bunu başarmak için elinden gelen her şeyi yaptı.

-Her yeni projenin önünde engeller olur. Kızıldeniz Film Festivali'nde aştığınız en belirgin engeller nelerdir?
-Bu yeni bir festival ve sektörümüz gelişmekle birlikte henüz yeni sayılır ve bunun tamamen farkındayız. Cannes, Venedik ve Berlin gibi eski festivallerden bahsedecek olursak, onlar eskiler ve sahip oldukları itibarlarını on yıllar boyunca inşa etmişlerdir. Ancak göğüslediğimiz zorluk, zamanla yarışmak ve uluslararası düzeyde bir film festivali sunmak. Evet, bu bizim ilk deneyimimiz. Ancak bunun mütevazı bir festival olması gerektiği anlamına gelmediğine baştan karar verdik.
Bildiğiniz gibi festival ile ilgili çalışmalar 2019 yılında başladı. Ancak diğer festivallerde olduğu gibi uluslararası sağlık kriziyle karşı karşıya kaldık ve bu da bizi planlarımızı değiştirmeye zorladı. Uluslararası bir film festivali organize etmek büyük bir mücadele. En büyük zorluk da onu bu aşamada başlatmaktır. Ancak bu festivali Suudi Arabistan’ı onurlandıracak şekilde sunmaya kararlıyız.

-Festivale katılacakları kesinleşen uluslararası en önemli yıldızlar kimler?
-Açılış töreninde Arap sinemasının yıldızı Leyla Ulvi’yi ve Suudi yönetmen Hayfa el-Mansur’u onurlandıracağımız gibi sinemada kadının rolünün önemine dikkat çekmek istediğimiz için harika oyuncu Catherine Deneuve'yü de ağırlayacağız. Ayrıca festival Suudi Arabistan, Arap dünyası ve ötesinden Hind Sabri, Yusra, yıldızlar, yönetmenler ve aktrislerin katılımına da tanık olacak. Festival günleri ve açılış performansları boyunca bize birlikte katılacak daha çok sürprizimiz ve oyuncu var elbette. Biz takipte kalın.

-Suudi Arabistan'daki film endüstrisine yeni mi tanıklık ediyoruz yoksa diğerlerinin bittiği yerden mi başladı?
-Suudi sineması modern olarak kabul edilebilir. Ancak sinema küresel bir sanattır ve tüm insanları birleştiren bir iletişim aracıdır. Suudi sineması yeni bir sinema icat etmeyi değil bilakis yeni hikayeleri yeni bakış açılarıyla ve yeni yollarla anlatmayı hedefliyor. Sinema bizi bırakmadı biz de onu bırakmadık. Ancak bugün yeni ve yenilikçi sinema sahnelerini yeniden inşa edecek eşsiz bir kültürel ve sanatsal devrime tanık oluyoruz.

-Koronavirüsün ortaya çıkmasıyla özellikle de ABD ve Avrupa'da Omicron varyantının varlığını teyid ettikten sonra virüsten arınmış güvenli ve başarılı bir festivalin yürütülmesini garanti altına almak için ne tür önlemler alındı?
Küresel salgının böyle uluslararası festival düzenlenmesine ek bir zorluk oluşturduğunda şüphe yok. Ancak Suudi Arabistan, vatandaşların, sakinlerin ve misafirlerin güvenliğini sağlamak için proaktif bir yaklaşım benimsedi. Günlük vaka sayısı 40’ın altına düşürülmesi ve nüfusun yüzde 83'ünden fazlasının iki doz aşılı olması da dahil olmak üzere birçok önlem alınmış durumda.
Festivale hazırlık süreci boyunca yetkili makamlarla yakın işbirliği içinde çalıştık. Cannes ve Venedik festivalleri gibi bizden önceki deneyimlerden de yararlandık ve herkesin güvenliğini sağlamak için en iyi standartları belirledik.

-Muhammed El-Türki sadece Hollywood dünyasına ulaşmakla kalmadı, aynı zamanda hem profesyonel hem de kişisel olarak Hollywood'la arkadaş olmak açısından da bu dünyaya entegre oldu. Peki bu nasıl oldu? Bu dünyaya girmek ve içinde olmak isteyen birine tavsiyeniz nedir?
-İngiltere'deki üniversite eğitimim sırasında çok sayıda yetenek ve yıldızla tanıştım ve Hollywood ile bağlantılar kurdum. Özellikle Hilton ailesini tanıdım ve oradan da sinema sektöründe birçok seçkin sanatçı ile tanışma fırsatım oldu. Bu ilişkilerin ardından bu işin üretim tarafında olmayı kendime bir görev bildim. Bir yapıt üretmeye başladığımızda, film ekibi ve çalışanlarıyla çok özel bir ilişki kuruyoruz. Misyonu, kitlelere hitap eden işler sunmak olan bir aile haline geliyoruz. Böylece filmlerim aracılığıyla örneğin yıldız Richard Gere ile tanıştım ve sonra birlikte Roma, New York, Londra, Abu Dabi ve dünyanın geri kalanında tanıtmak için dışarı çıktık.
Ardından, What The Price'ın yapımcılığını yaparken Zac Efron, Dennis Quaid ve Heather Gram ile çalıştım. Filmin dünya prömiyeri Venedik Film Festivali'nde yapıldı. Ardından filmi tanıtmak için Londra, New York ve diğer şehir ve başkentlere gittik.
Yapımcılığın yanı sıra Sean Penn ve amfAR (ABD Aids Araştırma Vakfı) yardım konseri de dahil olmak üzere sinema sektörü tarafından desteklenen birçok etkinliğe ve hayır faaliyetine katkıda bulundum.
Bu alana yönelmek isteyenlere tavsiyem sabırlı olmaları, sebat etmeleri ve arzuladıkları hedeflere ulaşmak için çaba göstermeleridir. Başarı kolay gelmez ve hayaller kararlılıkla gerçekleşir.

-Yönetmenler, Suudi filmlerinin sinemalarda erken perde kapatmasını ve çok sayıda sinema filmine rağmen nadir durumlar dışında seyircinin fimlere ilgisinin mütevazı seviyede kaldığından bahsettiler.. Sizce bunun sebebi nedir?
-Birkaç yıl önce Suudi sineması sadece bir rüyaydı ve uzun metrajlı Suudi filmleri yapıldığında bile gösterimleri festivaller ve sinema kulüpleriyle sınırlı kalırdı. Bugün daha fazla yapım görüyoruz. Festival filmlerin yanı sıra toplu çalışmalar görüyoruz. Bu da bizi umutlandırıyor.
Henüz genç olsa da Suudi sinemasının rekabetçi olduğuna ve yerel ve uluslararası bir konuma sahip olacağına inanıyoruz. Seyirci sayılarını ve Suudi sinemasının gişedeki performansını bugünden ölçmek için çok erken ve adil değil. Sinema 2019'da Suudi Arabistan'da tekrar canlandı. Ardından 2020'nin başında hepimiz küresel salgınla karşı karşıya kaldık. İlk uluslararası film festivali başlamak üzere. Kendimize biraz zaman verelim... Gelecek günler pek çok sürpriz getirecek. Suudi sinemasının salt sinemasal bir faaliyetten entegre bir film endüstrisine geçiş aşamasında olduğu konusunda çok iyimseriz.



Suudi Arabistan, HDK'nin Kordofan'daki saldırılarını şiddetle kınadı

 Doğu Darfur'daki HDK Unsurları (videodan ekran görüntüsü)
Doğu Darfur'daki HDK Unsurları (videodan ekran görüntüsü)
TT

Suudi Arabistan, HDK'nin Kordofan'daki saldırılarını şiddetle kınadı

 Doğu Darfur'daki HDK Unsurları (videodan ekran görüntüsü)
Doğu Darfur'daki HDK Unsurları (videodan ekran görüntüsü)

Suudi Arabistan, Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (HDK) el-Kuvek Askeri Hastanesi'ne, Dünya Gıda Programı'na (WFP) ait bir yardım konvoyuna ve yerinden edilmiş sivilleri taşıyan bir otobüse yönelik gerçekleştirdiği suç teşkil eden saldırıları şiddetle kınadı. Bu saldırılar, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu onlarca silahsız sivilin ölümüne ve Sudan'ın Kuzey ve Güney Kordofan eyaletlerindeki yardım tesislerine ve konvoylarına zarar verilmesine yol açtı.

Suudi Arabistan, Dışişleri Bakanlığı tarafından dün yayınlanan açıklamada, bu eylemlerin tamamen haksız ve tüm insani normların ve ilgili uluslararası anlaşmaların açık bir ihlali olduğunu teyit etti. Krallık, HDK'nin bu ihlallere derhal son vermesini ve uluslararası insani hukuk ve 11 Mayıs 2023'te imzalanan Cidde Deklarasyonu (Sudan'daki Sivillerin Korunmasına İlişkin Taahhüt) uyarınca, ihtiyaç sahiplerine yardım ulaştırılmasını sağlama konusundaki ahlaki ve insani yükümlülüğüne uymasını talep etti.

Suudi Arabistan, Sudan'ın birliğini, güvenliğini ve istikrarını, meşru kurumlarının korunmasını ve yabancı müdahaleyi reddettiğini yineledi. Ayrıca, siyasi bir çözümü desteklediklerini iddia etmelerine rağmen, bazı tarafların yasadışı silah, paralı asker ve yabancı savaşçıların sürekli akışını kınadı. Bu davranış, çatışmayı uzatmanın ve Sudan halkının acılarını artırmanın önemli bir faktörüdür.

Sudan Doktorlar Ağı'na göre, HDK'nin Dubeyker bölgesinden Kuzey Kordofan Eyaleti'ndeki el-Rahad şehrine yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırması sonucu, aralarında sekiz çocuk ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi öldü.


Arap-Sloven görüşmelerinde barış planının başarısını sağlamaya yönelik çabalar ele alındı

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
TT

Arap-Sloven görüşmelerinde barış planının başarısını sağlamaya yönelik çabalar ele alındı

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Ljubljana'da dün yapılan Arap-Sloven görüşmelerinde, ABD Başkanı Donald Trump tarafından başlatılan barış planının ilerletilmesi ve 1967 sınırları içinde, Doğu Kudüs'ün başkenti olduğu, iki devletli çözüme dayalı bağımsız ve egemen Filistin devletini içeren net bir siyasi ufka doğru ilerleme çabaları ele alındı.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, Mısırlı mevkidaşı Bedr Abdulati, Bahreynli mevkidaşı Abdullatif el-Zayani, Ürdün Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ayman Safadi ve Katar Dışişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Sultan Al-Muraikhi ile birlikte Slovenya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri ve Avrupa İşleri Bakanı Tanja Fajon ile kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdi.

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün yapılan genişletilmiş görüşmelerden (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün yapılan genişletilmiş görüşmelerden (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Bakanlar, bölgesel ve uluslararası güvenlik ve istikrarı, özellikle de Gazze'deki durumu iyileştirmenin yollarını görüştüler. Ateşkes anlaşmasına uyulması ve hükümlerinin tam olarak uygulanmasının yanı sıra Gazze Şeridi'ne yeterli ve sürekli insani yardımın ulaştırılmasının sağlanmasının gerekliliğini vurguladılar.

Bakanlar ayrıca işgal altında bulunan Batı Şeridi'ndeki durumu da ele aldılar; İsrail'in oradaki yasadışı tek taraflı önlemlerinin ve işgal altındaki Kudüs'te İslami ve Hristiyan kutsal yerlerine yönelik ihlallerinin durdurulmasının gerekliliğini vurguladılar; bu ihlaller gerilimi artırdığını ve gerilimi azaltma çabalarını baltaladığını belirttiler.

Prens Faysal bin Ferhan, dün Slovenya'nın başkenti Ljubljana'da düzenlenen genişletilmiş görüşmeler oturumunda (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)Prens Faysal bin Ferhan, dün Slovenya'nın başkenti Ljubljana'da düzenlenen genişletilmiş görüşmeler oturumunda (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Bakanlar ayrıca Slovenya'nın Filistin halkının meşru haklarına verdiği desteği ve iki devletli çözüm temelinde Filistin Devleti'ni tanımasını da takdir ettiler.

Görüşmelerde bölgedeki gelişmeler, müzakere ve diyalog yoluyla gerilimlerin azaltılması yolları ve Rusya-Ukrayna krizinin çözümüne yönelik çabalar da ele alındı.


Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
TT

Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği ziyaret, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde yeni bir ivme sağladı ve ticaret, enerji ile ortak yatırımlar alanlarında yeni iş birliği ufukları açtı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çarşamba günü Riyad’a yaptığı ziyaretin ardından yayımlanan ortak bildiride, iki ülkenin siyasi ve ekonomik ortaklıklarını ileriye taşıma konusundaki kararlılığı vurgulandı.

Bildiride, Riyad’ın Suudi Arabistan 2030 Vizyonu ile Ankara’nın Türkiye Yüzyılı Vizyonu’nun sunduğu fırsatlardan yararlanarak ekonomik ve yatırım ortaklığını derinleştirme konusunda mutabık kaldığı belirtildi. Bu çerçevede, petrol dışı ticaretin geliştirilmesi, özel sektörün rolünün güçlendirilmesi ve Suudi-Türk İş Konseyi’nin etkinleştirilmesi öncelikler arasında yer aldı.

Enerji alanında iş birliği

Enerji alanı, iki tarafın da özel önem verdiği başlıklar arasında öne çıktı. Ortak bildiride; petrol, petrokimya ve yenilenebilir enerji alanlarında iş birliğinin yanı sıra elektrik enterkoneksiyonu, temiz hidrojen ve enerji tedarik zincirleri konularının ele alındığı, bunun enerji güvenliği ve sürdürülebilirliğini güçlendireceği vurgulandı.

xdfvgthy
Erdoğan’ın ziyareti kapsamında Riyad’da yenilenebilir enerji alanında iş birliği anlaşmasının imzalanması sırasında Suudi Arabistan ve Türkiye enerji bakanları (Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı’nın X hesabından)

Taraflar ayrıca, küresel enerji dönüşümünü desteklemek amacıyla madencilik ve kritik mineraller alanında iş birliğini teyit etti. Ziyaret kapsamında toplanan Suudi-Türk Koordinasyon Konseyi toplantısında enerji, adalet, uzay ile araştırma-geliştirme alanlarını kapsayan çok sayıda anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandı.

Bu çerçevede, enerji alanındaki stratejik iş birliğini somutlaştırmak amacıyla Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman ile Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar arasında, 2 milyar dolarlık yenilenebilir enerji yatırımlarını kapsayan bir anlaşma imzalandı. Anlaşma, yenilenebilir enerji santrali projelerinde iş birliğini öngörüyor.

Anlaşmanın; yenilenebilir enerji, yeşil teknolojiler alanlarında iş birliğini güçlendirmeyi, yüksek kaliteli projelerin geliştirilmesi ve hayata geçirilmesini desteklemeyi, enerji arz güvenliğini artırmayı ve düşük karbonlu ekonomiye geçişi hızlandırmayı hedeflediği belirtildi.

dfgthy
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Riyad’da Suudi ve Türk heyetlerinin katılımıyla gerçekleştirilen geniş kapsamlı toplantıda (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Bu kapsamda, Türkiye’de toplam 5 bin megavat kurulu güce sahip güneş enerjisi santrali projelerinin iki aşamada geliştirilmesi planlanıyor. İlk aşamada Sivas ve Karaman illerinde toplam 2 bin megavat kapasiteli iki güneş enerjisi santrali kurulacak. İkinci aşamada ise taraflar arasında belirlenecek çerçeve doğrultusunda 3 bin megavat ilave kapasite hayata geçirilecek.

İlk aşama projelerinin, Türkiye’deki diğer yenilenebilir enerji santrallerine kıyasla son derece rekabetçi elektrik satış fiyatları sunacağı belirtilirken, yaklaşık 2 milyar dolarlık yatırımla hayata geçirilecek bu santrallerin 2 milyondan fazla Türk hanesine elektrik sağlayacağı ifade edildi. Üretilen elektriğin, devlete ait bir Türk şirketi tarafından 30 yıl süreyle satın alınacağı, projelerin uygulanması sırasında yerli ekipman ve hizmetlerden azami ölçüde yararlanılacağı kaydedildi.

Türkiye’ye doğrudan yatırımlar ivme kazandı

Türkiye Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, anlaşmanın imzalanmasına ilişkin değerlendirmesinde, bunun Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırım akışına önemli bir katkı olduğunu söyledi.

Şimşek, çarşamba günü X platformundaki paylaşımında, Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırımların hızlandığını ve bunun uygulanan ekonomik programa duyulan güveni yansıttığını belirtti. Suudi Arabistan ile imzalanan anlaşma kapsamında yenilenebilir enerji projelerine yönlendirilecek 2 milyar dolarlık yatırımın, yeşil dönüşümü hızlandıracağını, enerji güvenliğini güçlendireceğini ve enerji ithalatına olan yapısal bağımlılığı azaltacağını vurguladı.

Şimşek, 2025 yılının ilk 11 ayında Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırımların 12,4 milyar dolara ulaştığını, bunun 2024’ün aynı dönemine göre yüzde 28 artış anlamına geldiğini kaydetti.

Son iki yılda Suudi Arabistan-Türkiye ekonomik ilişkilerinde kaydedilen hızlı gelişme, ticaret hacmine de yansıdı. Türkiye’nin bu ilişkilere verdiği önemin bir göstergesi olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan, Riyad ziyaretine, Suudi Arabistan ile ticari ve ekonomik ilişkileri geliştirmekle ilgilenen yaklaşık 200 şirket temsilcisinden oluşan geniş bir iş heyetiyle katıldı.

Özel sektörün iki ülke arasındaki ortaklıkta kilit rol oynadığı vurgulanırken, Erdoğan’ın ziyareti kapsamında toplanan Suudi-Türk Ekonomi Forumu Konseyi’nde, ortak projelerin uygulanmasında yeni bir aşamaya geçilmesi hedefi dile getirildi.

Ticarette hızlanan büyüme

Türk şirketlerinin Suudi Arabistan’daki doğrudan yatırımları 2 milyar doları aşmış durumda. Bu yatırımlar; imalat, gayrimenkul, inşaat, tarım ve ticaret gibi çeşitli sektörlere yayılıyor.

Türkiye Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Suudi Arabistan ile ticaretin hızla büyüdüğünü belirterek, yurt dışında Türk müteahhitlik şirketlerinin faaliyetlerinde bir miktar yavaşlama görülmesine rağmen, Suudi Arabistan’da hâlen çok önemli projeler yürütüldüğünü söyledi.

Şarku'l Avsat'ın Suudi Arabistan’ın resmi kurumlarından aktardığı verilere göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında yaklaşık 8 milyar dolara ulaştı ve bir yıl içinde yüzde 14 büyüme kaydetti. Geçen yılın sonuna kadar Suudi Arabistan’da faaliyet gösteren Türk şirketleri için 1473 yatırım kaydı düzenlendi.

fgt
3 Şubat’ta Riyad’da gerçekleştirilen Suudi-Türk Yatırım İş Birliği Forumu’ndan bir kare (Türkiye Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın X hesabından)

Suudi Arabistan, Türkiye’ye ham petrol ve petrokimya ürünleri ihraç ederken; Türkiye’den halı, inşaat amaçlı işlenmiş taşlar, tütün ürünleri, gıda ve mobilya gibi çeşitli ürünler ithal ediyor.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2015’te 5,59 milyar dolar, 2016’da 5,007 milyar dolar, 2017’de 4,845 milyar dolar, 2018’de 4,954 milyar dolar ve 2019’da 5,107 milyar dolar oldu.

Kovid-19 salgını nedeniyle 2020 ve 2021’de yaşanan düşüşün ardından ticaret yeniden yükselişe geçti; 2022’de 6,493 milyar dolar, 2023’te 6,825 milyar dolar olan ticaret hacmi, 2024’te 7 milyar doların üzerine çıktı.

2025’te Türkiye’nin Suudi Arabistan’a ihracatı 3 milyar 149,6 milyon dolara ulaştı; toplam ticaret hacmi ise yaklaşık 8 milyar dolar olarak kaydedildi.