Sudan’da Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri (ÖDBG) ittifakı, Başbakan Abdullah Hamduk ve Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan arasında imzalanan siyasi anlaşmaya karşı tepkisini yineledi. ÖDBG, Halk Direnişleri Komiteleri’nin 25 Ekim’den bu yana devam eden protestoların sürdürülmesi çağrısı yaptığı milyonluk yürüyüşten birkaç saat önce yaptığı açıklamada anlaşmayı ‘darbe’ kararlarının devamı olarak nitelendirdi.
Hamduk, Burhan ve yardımcısı Muhammed Hamdan Daklu’nun (Hemedti) yer aldığı üçlü toplantıda anayasal belgede son sağlanan siyasi anlaşmaya uyacak şekilde değişiklikler yapılması konusunda uzlaşı sağlandı. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre ÖDBG ittifakının Merkezi Konseyi tarafından 5 Aralık’ta yayınlanan bildiride, Merkezi Konsey tarafından temsil edilen ÖDBG’nin 21 Kasım’daki ‘Hamduk- Burhan’ anlaşmasına dayalı bir uzlaşının önünü açan ‘yeni bir siyasi beyan’ sunduğuna dair basında çıkan haberlere yanıt verildi. Konsey,ittifakın tavrına bağlı olduğunu bildirdi.
İttifakın iki isim arasındaki siyasi beyanı darbeyi meşrulaştırma girişimi olarak gördüğü belirtilen bildiride şu ifadeler kullanıldı:
“Dr. Hamduk ile darbe lideri Korgeneral Burhan arasında imzalanan siyasi bildirgeyi, darbeyi meşrulaştırma girişimi olarak değerlendiriyoruz. Anlaşma, geçtiğimiz 25 Ekim’den bu yana peş peşe alınan darbe kararlarının uzantısından başka bir şey değildir.”
Bildiri, ittifakın liderliğini temsil eden ÖDBG Merkezi Konseyi’nin darbe sonlanana mücadele verilmesi ve ‘darbe karşıtı gururlu halk içerisinden geniş grupların’ konseyle birlikte çalışması gerektiğine dikkati çekti.
Aynı şekilde gençlik örgütleri ve aktivistleri, Halk Direniş Komiteleri tarafından çağrı yapılan milyonluk yürüyüşe hazırlık olarak darbeyi ve Başbakan ile Egemenlik Konseyi Başkanı arasındaki siyasi anlaşmaya karşı çıkmak için ‘Müzakere yok, ortaklık yok ve meşruiyet yok’ sloganı ile yürüyüş düzenleme kararı aldı.
‘Doğu Nil’deki direniş komiteleri, yaptıkları açıklamada 1 günlük oturma eylemi ile sona eren bugünkü yürüyüşün amaçlarına dikkat çekti. ‘Halkın ortaya koyduğu taleplere ulaşmak ve kapsamlı bir sivil yönetim ortaya koymak’ için ‘çağrılarını çeşitli şekillerde ve farklı yöntemlerle sürdürme’ taahhüdünde bulundu. Direniş komiteleri, ‘darbeci’ olarak adlandırdıkları isimleri ‘özgürlükleri bastırma ve devrimci bloğu dağıtma’ girişimlerine karşı uyardı. Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:
“Devrimin hezimete uğrayabileceği düşüncesiyle sokağı bastırarak ve devrimci bloğu dağıtarak kendilerini kandırıyorlar. Ancak askeri darbeler dönemi bitti.”
Diğer yandan ‘eş-Şark’ haber kanalı, hükümet kaynaklarından alıntı yaptığı haberinde Burhan, Daklu ve ve Hamduk’un katıldığı toplantıda tartışmalı meselelerin ele alındığını ve anayasal belgenin siyasi anlaşmaya uygun şekilde değiştirilmesi emri verildiğini belirtti. Kanal, değişikliğin anayasal belgenin 15’inci maddesinin 1 numaralı fıkrasını da etkileyeceğini belirterek ÖDBG ittifakı ve barış tarafları ile hükümeti kurma yolunda istişare etme zorunluluğuna dikkat çekti. Toplantıda, ‘beklenen hükümetin kurulması’, ‘bölge valilerinin atanması’, ‘gerekli anayasal belge değişikliklerini formüle etmek için askeri bileşen, Bakanlar Kurulu ve barış tarafları arasında ortak bir hukuk komitesi kurulması’ hususunda anlaşmaya varıldı.
Doğu Sudan’dan gerilim sürüyor
Doğu Sudan’da, özellikle bir yanda Doğu Sudan Yolu güçleri ile Beca Kabilesi Konseyi arasındaki kriz halen devam ediyor. Öyle ki Cuba Barış Anlaşması kapsamında yer alan Doğu Sudan Yol Anlaşması’nın iptal edilmesi talep ediliyor. Ancak anlaşmayı imzalayanlar, geçmiş dönemdeki sessizliklerinin ardından, 5 Aralık’ta yaptıkları açıklamada anlaşmanın feshedilmesine karşı olduklarını vurgulayarak Sudan hükümetini anlaşmayı derhal uygulamaya çağırdı.
Konseyin açıklamalarındaki gerilimin her türlü çözüm ve uzlaşı kapısını kapatmayı amaçladığı ve Egemenlik Konseyi’nin krizi çözme çabalarının da başarısız olduğu belirtilen açıklamada şu ifadeler yer aldı:
“Ülkenin doğusundaki çatışma, Doğu Sudan halkını birinci sınıf vatandaşlar, yabancılar ve mülteciler olarak bölen nefret dolu bir popülist söyleme karşı bir vatandaşlık mücadelesi olmaya yol açıyor. Bunlar iç savaşın habercileridir.”
Diğer yandan Doğu Sudan Yolu Güçleri, ‘herkesi memnun eden adil ve hakkaniyetli bir çözüme ulaşmak için’ Egemenlik Konseyi Birinci Başkan Yardımcısı Korgeneral Muhammed Hamdan Daklu başkanlığındaki Egemen Konsey Komitesi ile var olan sınırsız iş birliğine dikkati çekti. Limanların kapatılması ve yolların ne karşı çıkmaları nedeniyle Port Sudan’daki çıkar sahiplerinin tavrına övgüde bulunan güçler, devrimi yok etmenin eski rejimin araçlarından biri olduğunu vurguladı.
Güçler, Muhammed el-Emin Turk başkanlığındaki Beca Kabileler Yüksek Konseyi’nin Hadendava kabilesi liderini Doğu Sudan Yolu’nu yok etmek üzere baskı yapmaya ittiğini bildirdi. Turk’un yandaşları, yerel ve dış arabuluculuğa yanıt olarak, Doğu Sudan’da yaklaşık 3 hafta süren kapsamlı bir kapatma uyguladı. Hartum’daki yetkililere de talebi yerine getirmeleri için 1 ay mühlet verildi. Turk’un yandaşları, Beca Konseyi’nin hükümete taleplerini yerine getirmesi için verdiği 1 aylık sürenin dolmasının ardından geçen cumartesi gününden itibaren, bölgede uygulanması planlanan kapsamlı kapatmayı askıya aldı.
