Moskova, Ankara ile Washington arasındaki gerilimi artıran gelişmiş hava savunma sistemi S-400’lerin yeni sevkiyatı konusundaki söylemlerini yinelerken, Donbass’taki çatışmalarda Ukrayna'nın kullandığı Türk silahlı insansız hava araçlarının (SİHA) bölgeye gönderilmesini bir kez daha eleştirdi. Öte yandan Ankara, Güney Kafkasya'da Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki gerilimi görüşmek üzere Moskova'nın ev sahipliğinde düzenlenecek toplantıya katılacağını duyurdu.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Yunan kanalı ‘Atina’ya yaptığı bir açıklamada, ülkesinin Türkiye'ye yeni bir ‘S-400’ uçaksavar füze sistemi tedarik etmeyi planladığını söyledi. Peskov, “Türk ortaklarımızla bazı anlaşmalarımız var ve bunu umuyoruz” dedi. ABD'nin yaptırım oyununu sevdiğini, hedeflerine asla ulaşamadığını ve hiçbir ülkeyi pozisyonunu değiştirmeye zorlamaya yardımcı olmadığının farkında olduğunu vurgulayan Rus Sözcü ayrıca “Politikalarımız, başta ortaklarımız olmak üzere çeşitli ülkelerle iş birliğine açık olmamız ve Rusya ile Türkiye arasındaki bu iş birliğinin Yunanistan için bir tehdit oluşturmamasına dayanıyor. Çünkü bu sistemler saldırgan değil, yüzde 100 defansif” ifadelerini kullandı.
Türkiye ‘alternatifleri’ değerlendiriyor
Türkiye geçtiğimiz ay, Ankara'nın 100 savaş uçağı satın alma anlaşmasının bir parçası olarak 1,4 milyar dolar ödemesinin ardından üretim programından çıkardığı F-35 savaş uçaklarına alternatif olarak ABD'nin kendisine F-16 savaş uçakları tedarik etmeyi reddetmesi halinde ‘alternatifler’ için çalışacağını ima etmişti. Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Türkiye'nin şu ana kadar aktif bir şekilde kullanamadığı S-400 sisteminin, bir savunma silahı olduğunu söyledi. Birçok NATO ülkesinin sahip olduğu S-300 sistemi gibi NATO bünyesinde kullanılacağının altını çizen Akar, "Türkiye'nin F-35 ve F-16 savaş uçağı talebi konusunda ABD'nin tutumunun olumsuz olması durumunda alternatifleri değerlendireceğiz" dedi.
Ukrayna-Rusya krizi
Rusya Genelkurmay Başkanı Valeriy Gerasimov, Ukrayna makamlarının Donbass'taki krizi yönelik her türlü provokasyonunun engelleneceğini söyledi. Gerasimov, dün yaptığı açıklamada, Ukrayna'ya uçak, insansız hava aracı ve helikopter sağlanmasının Kiev'i tehlikeli adımlar atmaya iteceğine dikkati çekti. Ukrayna hükümetinin, Minsk anlaşmalarının yükümlülüklerini yerine getirmediğini vurgulayan Gerasimov, Ukrayna kuvvetlerinin Donbass'ta ABD'nin tedarik ettiği Javelin tanksavar füze sistemlerinin yanı sıra Türk SİHA’ları kullanmaya başladığını belirtti. Türkiye geçtiğimiz günlerde Rusya ile Ukrayna arasında arabuluculuk rolü oynamak istemiş ancak Moskova bunu reddetmişti. Kremlin, Türkiye’nin Kiev ile Donbass'taki Rus destekli ayrılıkçılar arasındaki çatışmadaki pozisyonuna işaret etmişti. Erdoğan, geçtiğimiz Cuma günü, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirerek, Ukrayna ile aralarında arabuluculuk yapmayı teklif etti. Erdoğan, önceki gün yaptığı açıklamalarda, ülkesinin gerilimi azaltmak için arabulucu rolü oynamaya hazır olduğunu yinelemişti. Rusya ile Ukrayna arasındaki ilişkiler, Rusya'nın Ukrayna'nın Kırım Yarımadası’nı ilhak etmesi ve Donbass'taki ayrılıkçılara verdiği destek nedeniyle yaklaşık yedi yıldır gergin durumda. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu geçtiğimiz Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Ankara'nın iki ülke arasındaki gerilimi azaltmak için Rusya ve Ukrayna ile temas halinde olduğunu söyledi.
Çavuşoğlu, Moskova'ya yaptırım uygulanmasının krizi çözmeyeceğine dikkati çekti. Ukraynalı ve Batılı yetkililer, Rusya'nın, ülkenin doğusunu kontrol eden Moskova destekli ayrılıkçılarla savaşan Ukrayna sınırına asker yığdığını söylüyor. Kiev, NATO'yu Rusya'ya uygulanacak yaptırımları hazırlamaya çağırdı. Savunma Bakanı Hulusi Akar, ülkesinin Rusya ile Ukrayna arasındaki ilişkilerin geliştirilmesine şimdiden çok önemli bulunduğunu vurguladı. Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, Erdoğan'ın Ukrayna'nın güneydoğusundaki ihtilafı çözmek için Rusya ve Ukrayna devlet başkanlarının katılımıyla bir zirve düzenleme önerisi hakkında yorum yapmayı reddetti.
Öte yandan Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, , Erdoğan'ın arabuluculuk teklifini Donbass'taki çatışmadan bahsetmediğini söyleyerek reddetti. Moskova daha önce, Türkiye'nin Ukrayna'ya Donbass'ta kullanılan SİHA’ları tedarik etmesinden duyduğu rahatsızlığı dile getirmişti. Ancak Çavuşoğlu, Ukrayna'nın Donbass bölgesinde Rusya'nın desteklediği gruplara karşı kullandığı İHA'ların Kiev'in malı haline geldiğini, bir ülkenin Türkiye'den veya başkalarından satın aldığı hiçbir silahın Türk, Rus veya Ukrayna silahı olarak konuşulamayacağını söyledi. Çavuşoğlu, droneların ‘Ukrayna silahı’ haline geldiği için Ankara'ya herhangi bir suçlamada bulunulmaması gerektiğini vurguladı. Türkiye'nin savaştığı teröristlerin Rusya dahil birçok ülkeden silah kullandığına dikkati çeken Çavuşoğlu, “Ama Rusya'yı hiçbir şekilde suçlamıyoruz ve Ukrayna da bizim ismimizi kullanmayı bırakmalı” şeklinde konuştu.
Azerbaycan-Ermenistan görüşmeleri
Türkiye, bugün Moskova'da gerçekleştirilecek olan Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış görüşmelerine katılma niyetini de açıkladı.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı'ndan dün yapılan açıklamada, Güney Kafkasya'da kalıcı barışın sağlanmasını amaçlayan toplantının Azerbaycan, Ermenistan, Rusya, Türkiye ve İran'ın katılımıyla dışişleri bakan yardımcıları düzeyinde gerçekleştirileceği belirtildi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, geçen ay, Dağlık Karabağ'da iki taraf arasında son zamanlarda artan gerilimin ardından Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile bir görüşmeye ev sahipliği yapmıştı.
