NYT: İsrail’in İran’a saldırabilmesi için ‘havada yakıt ikmali yapan KC-46 uçaklarına’ ihtiyacı var… Mevcut tanker filosu 50 yıldan daha eski

İsrail’e ait bir F-35 savaş uçağı (Reuters)

İsrail, geçtiğimiz hafta İran nükleer tesislerinin hedef alınmasında belirleyici bir rol oynayabilecek, havada yakıt ikmali yapan tanker uçaklarının teslimatını hızlandırmak için ABD Başkanı Biden yönetimine bir talepte bulundu.
Ancak İsrail’e cevaben, bu uçaklar için çok sayıda ön sipariş olduğu ve ilk uçakların 2024 sonlarına kadar hazır olma ihtimalinin düşük olduğu söylendi.
İsrail Savunma Bakanı Benny Gantz, geçen hafta ABD’li mevkidaşı Lloyd Austin ve Washington’daki diğer üst düzey yetkililerle bir araya geldiğinde bu talebi iletti.
New York Times (NYT) gazetesinin haberine göre, ABD’li yetkililer Gantz’a üretim siparişlerinin yığılmasını azaltmak için çalışacaklarını söylese de, teslimat için zamanlama konusu odak noktası olmaya devam ediyor.
Biden yönetimi yetkilileri, İran ile diplomasinin başarısız olduğunu ve nükleer silah üretmenin eşiğine her zamankinden daha çok yaklaştığını söyleyen İsrail Başbakanı Naftali Bennett’in askeri saldırı tehdidini canlandırmaya çalışmasından endişe duyuyor.
Talep, Washington ile Tel Aviv arasında İran’ın nükleer programıyla nasıl başa çıkılacağına ilişkin yaşanan yeni gerilimlerin ortasında geldi.
ABD eski Başkanı Donald Trump’ın nükleer anlaşmadan 2018 yılında çekilmesinden bu yana, İsrail istihbarat servislerinin İran’daki uranyum zenginleştirme tesisleri ve bir nükleer santrifüj tesisine defalarca sabote etmek için yaptığı operasyonlara rağmen, Tahran nükleer yakıt üretiminde önemli kazanımlar elde etti. 
İsrailli yetkililer, Bennett’in bir hava saldırısına yönelik tatbikatlar için önemli bir bütçe oluşturduğunu bildirerek, nükleer anlaşmayı canlandırmak için herhangi bir çabanın, İran’ın nükleer silah yapımında hızla ilerlemesini sağlayacak kusurlu bir anlaşma olacağını savundu.
 İsrail Mart ayında bombardıman uçaklarına havada yakıt ikmali yapacak, İran’daki hedeflere ulaşmalarına ve geri dönmelerine izin verecek yeni Boeing KC-46 askeri uçağını sipariş etti.
Boeing’in, 2024 sonlarına doğru planlanan ilk teslimatla birlikte, 2,4 milyar dolarlık sekiz uçak tedarik etmesi bekleniyor.
Ancak ABD Hava Kuvvetleri, Hint-Pasifik bölgesindeki kuvvetlerini güçlendirmek ve bölgede Çin karşısında daha büyük bir askeri varlık yaratmak için gerekli olan bu uçakları satın alma konusunda istekli.
İsrail’in şu anki tanker filosu 50 yıldan daha eski ve Boeing 707’yi içeriyor.
Yeni KC-46 tanker uçağı filosunun İsrail’e çok daha fazla menzil ve kapasite vereceğine inanılıyor, çünkü savaş uçakları ve bombardıman uçaklarına yakıt ikmali yapma ve uçuş sırasında yakıt alma imkanı sağlıyor.
Boeing tanker uçaklarının masrafları ABD’nin İsrail’e yönelik yıllık askeri yardım paketinden ödeneceğinden, bu hava yakıt ikmal tankerlerinin finansmanı nihayetinde Amerikan vergi mükelleflerinin cebinden gidecek.
İsrail’e sağlanması gereken askeri kapasitenin türü ve ne kadar çabuk sağlanacağı konusundaki tartışma, Washington’da eskilere dayanıyor.
Eski Başkan George W. Bush, 2008’de dönemin İsrail Başbakanı Ehud Olmert’in özel sığınak delici bombalar ve B-2 bombardıman uçağı satın almanın yanı sıra İran’a yönelik herhangi bir saldırıda gerekli olacağını söylediği yaklaşık 10 tanker uçağı kiralama taleplerini geri çevirdi.
Dönemin ABD Başkan Yardımcısı Dick Cheney, o sırada ABD’nin İsrail’e tam olarak istediğini vermesi gerektiğini savundu, ancak bunda başarılı olamadı.
Bush ve Cheney anılarında bu olaya atıfta bulundu. Fakat her ikisi de, İsraillilere İran’ın çabalarını yeni nesil siber silahlarla sabote etmeyi amaçlayan gizli eylemler için izin verdiklerinden bahsetmedi.
Kod adı Olimpiyat Oyunları olan bu program, nihayetinde Stuxnet solucanını üreten ve İran’ın binden fazla santrifüjünü yok eden İsrail-ABD ortak çabası haline geldi.
İsrail ise daha sonra başka yetenekler geliştirdi ve kuvvetlerini bunlara göre eğitti.
İsrailli yetkililere ve New York Times’ın İsrail eski Başbakanı Binyamin Netanyahu ile 2019’da yaptığı bir röportaja göre, Netanyahu, Obama yönetimi sırasında birkaç kez İran’a bir saldırı emri vermenin eşiğine geldi. Ancak Washington ile onarılamaz bir çatlak yaratma endişesiyle bundan geri adım attı.
İsrail Hava Kuvvetleri, 2017’de yakıt ikmal uçaklarının değiştirilmesi gerektiğine karar verdiğinde, Netanyahu hükümeti hemen bir sipariş vermedi.
O zamanlar, Netanyahu’nun şiddetle karşı çıktığı nükleer anlaşma uyarınca Tahran’ın nükleer yakıtının yüzde 97’sini ülke dışına gönderdiği göz önüne alındığında, İran’ın nükleer programı büyük ölçüde kontrol altında görünüyordu. Buna bağlı olarak, İran’a yönelik askeri harekât tatbikatlarının hızı da yavaşladı.
Bugün ise bu planlar yeniden canlandırıldı. İsrailli yetkililer, bir saldırı düzenlemeleri halinde, bazı tesislerin, özellikle de İran askeri üssünde bir dağın derinliklerine gömülü yakıt zenginleştirme merkezi olan Fordo’nun birçok kez vurulması gerektiğine inanıyor. 
Ancak zamanlarının kısa olacağını, bu nedenle havada hızla yakıt ikmali yapmak zorunda kalacaklarını da biliyorlar.
ABD’li yetkililer, İsrail’in İran’a yönelik olası bir saldırısının yakın olduğunu düşünmüyor. Ancak askeri harekata alenen hazırlık yapan Bennett’in İran ile Batı arasındaki nihai bir anlaşmada daha sert şartlar arayabileceğine inanıyorlar.