Suriye ordusu Deyrizor kırsalında DEAŞ altınları ve silahlarının izini sürüyor

Rejimle uzlaşan örgütün eski üyeleri, güvenlik güçlerine DEAŞ’ın gizli tünellerinin yerlerini söylediler

Suriye'nin kuzeydoğusunda DEAŞ savaşçılarının ailelerinin de kaldığı El Hol Mülteci Kampı (AFP)
Suriye'nin kuzeydoğusunda DEAŞ savaşçılarının ailelerinin de kaldığı El Hol Mülteci Kampı (AFP)
TT

Suriye ordusu Deyrizor kırsalında DEAŞ altınları ve silahlarının izini sürüyor

Suriye'nin kuzeydoğusunda DEAŞ savaşçılarının ailelerinin de kaldığı El Hol Mülteci Kampı (AFP)
Suriye'nin kuzeydoğusunda DEAŞ savaşçılarının ailelerinin de kaldığı El Hol Mülteci Kampı (AFP)

Suriye ordusu ve güvenlik güçleri, son birkaç gündür, Deyrizor'un doğu kırsalındaki Muhasan, el-Meri’iye, Bakrus ve el-Bulel ilçelerine, 2013-2019 yılları arasında bölgeyi kontrol eden DEAŞ terör örgütü üyeleri tarafından saklanan silahlar ile bir miktar altın ve paranın saklanabileceği tünellerin bulunması amacıyla geniş çaplı baskınlar düzenledi.
Yerel haber sayfaları, bölgeden sosyal medya kullanıcıları ve Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), güvenlik güçlerinin, kısa bir süre önce Suriye rejimiyle uzlaşıya varan eski örgüt üyeleri ve liderlerinden alınan bilgiler doğrultusunda DEAŞ’a ait gizli tünellerin ortaya çıkarıldığını aktardılar. Haber siteleri, DEAŞ’ın sığınaklarının bulunması için belirlenen bölgelerde sokağa çıkma yasağı uygulandığını, geceleri tünel ve gizli geçitlerin aranması çerçevesinde kazıların yapıldığını ve bu çalışmaların sabaha kadar devam ettiğini aktardılar.
Öte yandan el-Cezire Çölü ve Deyrizor'un doğu kırsalında aşırılık yanlısı DEAŞ terör örgütünü ortadan kaldırmak için kara operasyonlarına liderlik eden Washington’ın ortağı Suriye Demokratik Güçleri’nden (SDG) üst düzey bir yetkili, aralarında binden fazla örgüt üyesinin de bulunduğunu çok sayıda yabancı uyruklu kişinin halen örgüt tarafından askeri amaçlarla kazılmış olan tünellerle tecrit edilmiş bir bölgede sivillerin arasında saklandıklarını açıkladı.
SOHR ve yerel haber sitelerine göre Deyrizor kentindeki Genel İstihbarat Dairesi'ne bağlı bir güvenlik devriyesi, Deyrizor'un doğu kırsalındaki el-Meyadin ilçesinde yıkılan üç katlı bir ticari banka binasında arama yaptı. Uluslararası Koalisyon’a ait savaş uçaklarınca 2017 yılında bombalanan bina tamamen yıkılmış ancak bodrum katı sağlam kalmıştı. Güvenlik devriyesi, yıkılan binanın kalıntılarının bir bölümünü kaldırdı ve bodrum katına erişmek için bir boşluk açtı. Bunun üzerine Ticaret Bankası binasını Muhasan Okulu'na bağlayan bir tünel buldu. Güvenlik güçleri, tünelde DEAŞ terör örgütünün yöneticilerine ait para, altın ve belgelerin yanı sıra çok sayıda silah buldu. Güvenlik güçleri tarafından el konulan eşyalar, Deyrizor'daki Genel İstihbarat Komutanlığı'na teslim edildi.
SOHR, tüneller ve yeraltı ağlarıyla ilgili bilgilerin Ebu Ahmed adlı DEAŞ’ın eski üyesi tarafından itiraf edildiğini aktardı. Deyrizor’un bir köyünden olan Ebu Ahmed, kısa bir süre önce Suriyeli yetkililerle anlaşmıştı.
DEAŞ’a bağlı uyuyan hücreler, el-Cezire Çölü’nde ve Fırat Nehri’nin kuzey havzasında engebeli arazilere sahip izole bölgelerde, şehirlere yakın noktalarda ve geniş kırsal alanlarda faaliyet gösteriyorlar. Söz konusu bu yerler, örgüt üyelerine saldırı düzenleme yahut misilleme yapmada ve bunları planlamada kolaylık sağlıyor. Örgüt üyelerinin, Fırat Nehri boyunca SDG ile hükümet güçleri arasındaki temas hatlarında konuşlu oldukları biliniyor.
Diğer taraftan Ulusal Savunma Güçleri (USG) ve Suriye hükümeti yanlısı aşiretler, Suriye Çölü'nde yer alan Cebel el-Bişri’de, Rakka'nın güneyinde ve Suhne ilçesinin kuzeyinde bulunan bir bölgede örgüte ait çöl sığınakları ve yeraltı tünelleri ağını ortaya çıkarmayı başardılar. Ortaya çıkan ağlarda bulunan çok sayıda silah ve teçhizata el konuldu.
Şarku'l Avsat'a SDG'den bir kaynağın aktardığına göre, DEAŞ üyeleri bu yer altı sığınaklarını ve tünel ağlarını başlarda silah ve patlayıcı depolamak için kullanıyordu sonradan askeri karargah ve meskenlere dönüştürdü. Kaynak, buralarda gizlenmiş silah, teçhizat, döviz cinsinden para ve altınların bulunduğunu da sözlerine ekledi. DEAŞ, Suriye ve Irak'ın büyük bir bölümünü kontrolü altında tuttuğu dönemde değeri milyonlarca doları bulan ticari faaliyetlerde bulunuyordu. Örgüt aynı zamanda 2014 yılında kurduğu Irak ve Şam İslam Devleti’nin armasını taşıyan ve 2019 yılına kadar kullanımda olan özel bir altın para basmıştı.



İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.


Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.