Ürdün Meclisi’nde sert tartışmalar

Hukuk komisyonu başkanının çalışma arkadaşlarını yönlendirme yöntemine itiraz eden milletvekilleri (Ürdün Meclisi)

Ürdün Meclisi’nde 30’a yakın anayasa maddesinin değiştirilmesinin gündeminin konuşulduğu oturumda, çok sayıda milletvekili 3 ayı aşkın bir süredir yaşanan öfkenin sonucuna bağlı olarak sert tartışmalar yaşadı.
Meclis’teki tartışmalar, bir dizi milletvekili arasında hakaret, dayak ve yumrukların yaşandığı kavgaya dönüşmesiyle anayasa değişikliği gündeminin konuşulacağı oturumun yönetimi kontrolden çıktı.
Tartışmaların kıvılcımı Meclisi Başkanı Abdulkerim ed-Dağmi’nin, Hukuk Komitesi Başkanı Abdulmunim el Avdat’a (bir önceki meclis oturumunda Meclis Başkanıydı) Ürdünlülerin hakları ve görevlerini okumak için anayasa'nın ikinci başlığına “Ürdün kadınları” kelimesinin eklenmesinin gerekçelerini açıklığa kavuşturmak için konuşma fırsatı vermesiyle başladı. Avdat’ın, milletvekili arkadaşlarında ‘susmaların’ı talep etmesi, milletvekillerin tartışma haklarına el konulması ve hakaret olarak değerlendirildi.
Oturumun, sakinlik hakim oluncaya kadar ertelenmesi çağrıları sürerken, tartışmalarda hızlandı. Milletvekili Süleyman Ebu Yahya, Dağmi’yi ‘hiçbir şey bilmemekle’ suçlarken, Meclis Başkanı’nın durumu kontrol altına almak için uzun sürmeyen girişimlerine rağmen diğer milletvekilleri sözlü taciz ve hakaretleriyle ortamı kışkırttı.
Yerel ve uluslararası kanalların yanı sıra televizyon kanalları ve akıllı telefonlar tarafından belgelenen meclis kavgalarında, Akabe Valiliği milletvekili Hasan el Riyati,  Maan Valiliği milletvekili Şadi Feric ve Amman milletvekili Andrei el Havari ve el Balka Valiliği milletvekili Fadi el Advan’ın yumruklaştığı görülüyor. Krize neden olan milletvekili Yahya, Dağmi’ye ‘kapa çeneni, kapa çeneni’ diye bağırırken, Dağmi’de  aynı cevabı verdi.
Mecliste koltuklara çıkan milletvekillerinden birinin “Vallahi kafana basacağım” diye tehdit etmesi kameralara da yansıdı.
Dün yaşanan tartışma, meclisteki milletvekillerinin ülkenin demografik haritasını etkileyecek ve anayasal kurumların temelinin değişeceğinden endişe duydukları anaya değişikliği konusunda yaşadığı bölünmeleri gösterdi.
Çok sayıda milletvekilinin müdahalesine rağmen oturum ertelenirken, bu durum anayasa değişikliklerinin tartışılması ve onaylanmasının kaderini tehdit edecek. Siyasi seçkinler tarafından ele alınan anaysa değişikliği aynı zamanda aktivistler tarafından da oturma eylemiyle gündeme gelmişti.
Anayasa değişikliği taslağı şimdiye kadar 3 aşamadan geçti. Siyasi Sistemin Modernizasyonu için Kraliyet Komitesi, kadınların ve gençlerin güçlendirilmesinin yanı sıra seçimlerle ve partilerle ilgili yasa tasarısı hazırlarken, Beşir Hani el-Hasavne hükümetinde Ulusal Güvenlik Konseyi’nin eklenmesi dahil başka değişiklikler de yapıldı.
Ürdünlü kadınlar ifadesinin eklenmesine gelince, hükümetin,  ikinci bölümün başlığını değiştirmekle kalmayıp anayasanın 6.maddesine,  “Kanun önünde Ürdünlü kadınlar eşittir ve hiçbir ayrım” yoktur ifadesinin eklenmesini talep etmesi,  bazı milletvekilleri tarafından vatandaşlığa kabul yoluyla genişlemeye açılan kapıların ulusal kimliğin özünden kopacağına dair endişeler yaratıyor.
Oturumun ilk dakikalarında milletvekilleri,  anayasada kadının güçlendirilmesine ilişkin karşısında “milli kimlik” ile sosyal ve dini sistemden taviz verme endişelerini dile getirirken, anayasayla kadınların güçlendirilmesine ilişkin hükümlerin arka planında Ürdünlü kadınların çocuklarına vatandaşlık verilmesi ve eşcinselliğin yasallaştırılması gibi bazı görüşler de mevcut.