Çin'in Facebook ve Twitter'dan nasıl veri topladığı ifşa oldu

Araştırmada devlete bağlı medya kuruluşlarının, ordunun, polisin ve siber denetimcilerin, veri toplamak amacıyla daha gelişmiş cihaz ve sistemler satın aldığı da bildirildi (Reuters)

ABD'nin önde gelen gazetelerinden Washington Post'un araştırmasında, Çin'in Facebook ve Twitter gibi sosyal medya devlerinden de bilgi topladığı ortaya çıktı.
Yüzlerce teklif belgesi, sözleşme ve şirket dosyasının incelendiği araştırmada, Çin'in son 10 yılda geliştirdiği, "kamuoyu görüşü" adı verilen ve yetkilileri yurtiçindeki siyasi açıdan hassas çevrimiçi içeriklere karşı uyaran bir ağ sistemi üzerinden bilgi topladığı bildirildi.
Araştırmaya göre söz konusu ağ sistemi içinde yabancı gazeteci ve akademisyenlerle ilgili veritabanı oluşturmak için Twitter'dan veri toplayan, devlete ait 320 bin dolarlık bir medya yazılımı yer alıyor. 
Sistemde ayrıca başkent Pekin'de polisin kullandığı, Hong Kong'la Tayvan'da Batı merkezli sosyal medya platformlarında konuşulanların analiz edildiği, 216 bin dolarlık bir istihbarat programı da bulunuyor. 
Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde faaliyet gösteren bir sibermerkezdeyse yurtdışında Uygurca hazırlanmış içerikler kataloglanıyor ve veritabanına kaydediliyor. 
Çin Komünist Partisi Propaganda Bölümü'ne rapor veren bir birimde çalışan ve kimliğini açıklamayan bir analist, Washington Post'a "Şimdi Çin karşıtı çalışanların yeraltı ağını daha iyi anlayabiliriz" dedi.
Analist, Twitter'da Çin yönetimine karşı "olumsuz" içeriklerin yakından takip edildiğini ve veri raporları hazırlandığını söyledi.
ABD merkezli düşünce kuruluşu Alman Marshall Vakfı'ndan Mareike Ohlberg, Çin'in veri toplama ve takip sistemlerini yurtdışında da kullandığını ifade etti.
Çin'in yurtiçinde veri toplamak için kullandığı kamuoyu görüşü sistemi hakkında detaylı araştırmalar yapan Ohlberg, "Şimdi bu çabaların bir kısmını yurtdışında gösteriyorlar. Açıkçası, ülkede bu sistemin geldiği son noktadaki kapsamına bakarsak, bence bu ürkütücü bir şey" dedi.
Bu ağ sistemi, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in internet denetimi politikasının önemli bir parçası.
2014'te devlete bağlı China Daily gazetesinde yayımlanan bir haberde, 2 milyondan fazla kişinin kamuoyu görüşü analisti olarak çalıştığı bildirilmişti.
2018'de yine devlete bağlı People's Daily'de yayımlanan bir haberde de söz konusu ağ sisteminin "on milyarlarca Çin yuanı" değerinde olduğu ve yılda yüzde 50 oranında büyüdüğü savunulmuştu.
Independent Türkçe, Washington Post