Reuters: Anketler, Türkiye'deki ekonomik sıkıntılar nedeniyle Erdoğan'a desteğin azaldığını gösteriyor

Londra merkezli haber ajansı, kamuoyu şirketlerinin açıklanan anketlerini derledi, değerlendirdi

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Reuters: Anketler, Türkiye'deki ekonomik sıkıntılar nedeniyle Erdoğan'a desteğin azaldığını gösteriyor

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Türkiye'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti ve MHP’ye destek azalmaya devam ederken, muhalefet ittifakının ekonomik krizi ortadan kaldırma konusunda başarılı olacağını söyleyenlerin oranı az farkla önde bulunuyor.
Metropoll Araştırma şirketi tarafından son dönemde yapılan anketler, Türkiye'yi 19 yıldır yöneten Erdoğan'a verilen desteğin 2015'ten bu yana en düşük seviyeye gerilediğini ve beğeni oranının olası üç cumhurbaşkanı rakibinin gerisinde kaldığını gösteriyor.
Diğer anketler, AK Parti ve MHP arasında kurulan ittifaka verilen desteğin, oyların yaklaşık yüzde 54'ünü aldıkları 2018 parlamento seçimlerinden bu yana sürekli azaldığını gösteriyor.
Anketler, geçen ayki TL krizinin ardından yapıldı. Dolar/TL'nin geçen ay 18.4'e yükselmesi ve enflasyonun 19 yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 36'ya çıkmasının ardından oynaklığı düşürmek için birçok mali adım atıldı.
Sosyo Politik Saha Araştırmaları Merkezi'nin yaptığı ankete göre, AKP'ye verilen destek yüzde 27, MHP'ye verilen destek ise yüzde 6.3 seviyesinde. 2018'de AKP'yi desteklediklerini söyleyenlerin oranı yüzde 37 seviyesindeyken, MHP'ye dört yıl önce oy verdiğini söyleyenlerin oranı yüzde 7.3'tü.
İki hafta önce yapılan ankete göre ana muhalefetteki CHP yüzde 22.9, İYİ Parti yüzde 10.3, HDP yüzde 9.4 seviyesinde bulunuyor.
Sosyo Politik'e göre katılımcıların yüzde 11'den fazlası kararsız, daha küçük partilere verilen destek ise arttı.
Geçen hafta yapılan ORC Araştırması anketi, AK Parti-MHP ittifakına verilen desteğin toplamda yüzde 38.7'ye ulaştığını, CHP-İYİ Parti'ye verilen desteğin ise yüzde 39.5 olduğunu gösterdi. AK Parti'nin İstanbul ve Ankara'daki kontrolünü kaybettiği 2019 belediye seçimlerinde muhalefet koalisyonunu gayri resmi olarak destekleyen HDP'nin oy oranı yüzde 8.4 oldu.
Erdoğan, 2018'deki seçimlerden bu yana 600 sandalyeli TBMM'de çoğunluğu sağlamak için MHP ile ittifak kurdu.
Türkiye ekonomisi 2010-2018 döneminde ise küresel düşük borçlanma maliyetlerinden güç bulan inşaat yatırımlarının desteğiyle her yıl ortalama yüzde 5'in üzerinde büyüdü.Ancak ABD ile ilişkilerdeki gerilim ve Merkez Bankası'nın bağımsızlığının azaldığı endişeleriyle de tetiklenen 2018 kur krizi sonrasında art arda üç çevrek daralma kaydetti.
Erdoğan, ihracat ve krediye odaklanan "yeni ekonomik programı"nın bir parçası olarak Merkez Bankası'na (TCMB) Eylül ayından bu yana faizleri düşürmesi için baskı yaptı.
Erdoğan'ın düşük faiz isteği ile TCMB'nin Eylül ayında başladığı faiz indirimleri, TL'de tarihi değer kayıplarına neden olurken dolar/TL 20 Aralık'ta 18'in üzerine kadar yükselmişti.
Ankete katılanların yaklaşık üçte ikisi Sosyo Politik'e Türkiye'nin en büyük sorununun ekonomi olduğunu söyledi. Ankete göre, katılımcıların yalnızca yüzde 26'sı Erdoğan hükümetinin son adımlarının ekonomiyi iyileştirebileceğini söylerken, yüzde 54'ü iyileştiremeceğini ifade etti.
Metropoll anketine göre, katılımcıların yüzde 36.7'si muhalefetin ekonomiyi daha iyi yönetebileceğini söylerken, yüzde 35.4'ü iktidar partilerinin daha iyi yönetebileceğini dile getirdi.
Erdoğan 2018 seçimlerinde oyların yüzde 52'sinden fazlasını almışken, Metropoll anketinde görev onayı oranı Aralık ayında yüzde 39'un altına düştü.
Bir başka ankette ise Erdoğan'ın beğeni oranı yaklaşık yüzde 38'le üç muhtemel cumhurbaşkanı adayının gerisinde kaldı.
Metropoll anketi, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'na verilen desteğin yüzde 60 ve yüzde 51 olduğunu gösterirken, bunları üçüncü sırada yüzde 38.5 ile İYİ Parti lideri Meral Akşener'in izledi.
Ankete göre CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nun ise yüzde 28.5 ile yedinci sırada bulunuyor.
Sosyo Politik anket sonuçları ise Erdoğan'ın olası bir Cumhurbaşkanlığı seçiminde bütün muhtemel rakipleri geride bıraktığını gösterdi.
 
Reuters, Independent Türkçe



Rusya, Ukrayna'yı Moskova'nın üst düzey bir subayına suikast girişiminde bulunmakla suçladı

Putin, Dışişleri Bakanı Lavrov ile birlikte (EPA)
Putin, Dışişleri Bakanı Lavrov ile birlikte (EPA)
TT

Rusya, Ukrayna'yı Moskova'nın üst düzey bir subayına suikast girişiminde bulunmakla suçladı

Putin, Dışişleri Bakanı Lavrov ile birlikte (EPA)
Putin, Dışişleri Bakanı Lavrov ile birlikte (EPA)

Moskova'daki bir apartmanda dün yüksek rütbeli bir Rus subayı vurularak hastaneye kaldırıldı. Yetkililer, iki ülke arasındaki devam eden barış görüşmelerini baltalamak amacıyla Ukrayna'nın suikast girişimini organize ettiğini iddia etti.

Rus soruşturmacılar, Rus askeri istihbaratının başkan yardımcısı Vladimir Aleksiyev'in kimliği belirsiz bir saldırgan tarafından vurulduğunu ve şüphelinin olay yerinden kaçtığını söyledi.

Aleksiyev, siber saldırılardaki iddia edilen rolü ve İngiltere'deki bir Rus ilticacısına yönelik sinir gazı saldırısını organize ettiği suçlamaları nedeniyle Batı yaptırımlarına tabi idi. Ayrıca, Ukrayna ve Amerika Birleşik Devletleri ile yapılan üçlü görüşmelerde Rus müzakere ekibinin bir üyesinin yardımcısıdır; bu görüşmelerin ikinci turu perşembe günü Abu Dabi'de sona erdi.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Ukrayna'yı "terör eyleminin" arkasında olmakla suçlayarak, Kiev'i dört yıldır süren savaşı sona erdirmeyi amaçlayan "müzakerelerin seyrini bozmaya" çalışmakla itham etti.


Trump, İran'la iş yapan tüm ülkelere gümrük vergisi uygulanmasını öngören emri imzaladı

ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
TT

Trump, İran'la iş yapan tüm ülkelere gümrük vergisi uygulanmasını öngören emri imzaladı

ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump (AFP)

Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump'ın dün, İran'la iş yapan ülkelere yüzde 25 oranında gümrük vergisi uygulanmasını öngören bir başkanlık kararnamesi imzaladığını açıkladı.

Bu durum, iki ülke bu hafta görüşmeler yapmış olmasına rağmen, İran ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki gerginliğin arttığı bir dönemde ortaya çıkıyor.


Trump, İran ile yapılan görüşmeleri övdü ve görüşmelerin önümüzdeki haftanın başlarında yeniden başlayacağını doğruladı

İran Yüksek Lideri Ali Hamaney ve ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
İran Yüksek Lideri Ali Hamaney ve ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
TT

Trump, İran ile yapılan görüşmeleri övdü ve görüşmelerin önümüzdeki haftanın başlarında yeniden başlayacağını doğruladı

İran Yüksek Lideri Ali Hamaney ve ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
İran Yüksek Lideri Ali Hamaney ve ABD Başkanı Donald Trump (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump, ABD ve İran arasında Umman'da yapılan dolaylı görüşmelerin ardından Washington'un İran konusunda "çok iyi görüşmeler" gerçekleştirdiğini söyledi ve iki tarafın "önümüzdeki haftanın başlarında" tekrar bir araya geleceğini doğruladı.

Trump, hafta sonu için Florida'daki Mar-a-Lago'ya giderken Air Force One uçağında gazetecilere şunları söyledi: "İran hakkında çok iyi görüşmeler yaptık ve İran'ın bir anlaşma yapmak istediği anlaşılıyor."

"Önümüzdeki haftanın başlarında tekrar görüşeceğiz" dedi.

Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, görüşmelerin başlamasından önce ABD elçisi Steve Wittkoff ve Jared Kushner'ı kabul etti (AP)Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, görüşmelerin başlamasından önce ABD elçisi Steve Wittkoff ve Jared Kushner'ı kabul etti (AP)

Görüşmelere katılan İran heyetine başkanlık eden İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada "çok olumlu bir atmosfer" olduğunu belirterek, "Müzakerelerde bulunduk ve karşı tarafa görüşlerimizi ilettik" dedi ve iki tarafın "müzakerelere devam etme konusunda anlaştığını" ifade etti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi (EPA)İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi (EPA)

Arakçi, görüşmelerin yalnızca nükleer meseleye odaklandığını ve Amerikalılarla başka hiçbir konuyu görüşmediklerini vurguladı. ABD ise İran'ın balistik füze programının ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteğin de ele alınması gerektiğinde ısrar ediyor.

İran Dışişleri Bakanı, görüşmelerin devam etmesi için Washington'dan ülkesine yönelik "tehditlerini" durdurmasını istedi ve müzakerecilerde izlenecek yolu her iki başkentle de istişarede bulunduktan sonra belirleyeceklerini açıkladı.

Müzakerelerin sona ermesinden kısa bir süre sonra Washington, İran'ın petrol sektörüne yönelik yeni yaptırımlar açıkladı; bu yaptırımlar 15 kuruluşu, iki şahsı ve 14 gemiyi hedef alıyordu.

Bunlar, ABD'nin haziran ayında İsrail'in İran'a karşı başlattığı 12 günlük savaş sırasında İran'ın nükleer programının kilit noktalarına yönelik saldırılarından beri yapılan ilk görüşmelerdi.

 Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, müzakerelerin başlamasından önce İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile yaptığı görüşmede (AP)Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, müzakerelerin başlamasından önce İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile yaptığı görüşmede (AP)

İran devlet televizyonu görüşmelerin dolaylı olarak yapıldığını bildirirken, Umman Dışişleri Bakanlığı Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamad el-Busaidi'nin her heyetle ayrı ayrı görüştüğünü gösteren fotoğraflar yayınladı.

Ancak ABD haber sitesi Axios, iki kaynağa dayanarak, Umman'da Arakçi, Witkoff ve Kushner arasında doğrudan görüşmelerin gerçekleştiğini bildirdi.

Umman Dışişleri Bakanı “X” platformunda yaptığı açıklamada, “Bugün Maskat'ta İran ve Amerika Birleşik Devletleri arasında çok ciddi görüşmeler yapıldı” ifadelerini kullandı. Bakanlık görüşmelerin “İran ve Amerika'nın pozisyonlarını netleştirmek ve olası ilerleme alanlarını belirlemek açısından faydalı olduğunu” vurguladı.

Arakçi daha önce de ülkesinin “herhangi bir aşırı talep veya Amerikan provokasyonuna karşı egemenliğini ve ulusal güvenliğini savunmaya hazır olduğunu” teyit etmişti.

X platformunda şunları yazdı: “İran, açık gözlerle ve geçen yılın acı hatırasıyla diplomasiye giriyor… İyi niyetle görüşmeler yürütüyoruz ve haklarımızı kararlılıkla savunuyoruz.”

Sıfır nükleer kapasite

Washington'da, Beyaz Saray sözcüsü Caroline Leavitt perşembe günü yaptığı açıklamada, ABD heyetinin İran ile "sıfır nükleer yetenek" konusunu görüşeceğini söyledi. Leavitt, Trump'ın "diplomasi dışında birçok seçeneği bulunduğunu" belirterek, "tarihin en güçlü ordusunun başkomutanı" olduğunu vurguladı.

Görüşmeler, Washington'un Ortadoğu'daki askeri varlığını güçlendirdiği, USS Abraham Lincoln uçak gemisini ve saldırı grubunu bölgeye konuşlandırdığı bir dönemde gerçekleşiyor; İran ise saldırıya uğraması halinde bölgedeki ABD üslerini hedef alacağını belirtmişti.

Umman'ın resmi haber ajansı tarafından yayınlanan bir videoda, Ortadoğu'daki operasyonları denetleyen ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) komutanı Amiral Brad Cooper'ın ülkesinin heyetine katıldığı görüldü.

Görüşmeler, İran'da binlerce kişinin ölümüne yol açan protestoların yaygın bir şekilde bastırılmasından haftalar sonra yapıldı.

İranlı yetkililer, protestolara katılan "isyancılar"ın yanı sıra çoğunluğu güvenlik personeli ve sivillerden oluşan yaklaşık 3 bin kişinin öldürüldüğünü kabul etti.

İnsan hakları örgütleri ise daha yüksek rakamlar bildirdi. ABD merkezli insan hakları örgütü HRANA, çoğunluğu protestocu olmak üzere 6 bin 941 kişinin ölümünü belgelediğini ve 51 bin gözaltı kaydettiğini belirtti.

Perşembe günü Trump, "Müzakere ediyorlar...saldırmamızı istemiyorlar" dedi ve ABD'nin bölgede "büyük bir filo" konuşlandırdığını söyledi.

Protestocuları desteklemek amacıyla İran'a saldırmakla tehdit ettikten sonra, ABD Başkanı odağını nükleer programa çevirdi.

Batı ülkeleri ve İsrail, İran'ı nükleer bomba edinmeye çalışmakla suçluyor; Tahran ise bu iddiayı reddederek sivil nükleer program hakkını savunuyor.

Görüşmeler başlamadan önce, Çin Dışişleri Bakanlığı, İran'ın egemenliğini, güvenliğini, ulusal onurunu, meşru haklarını ve çıkarlarını koruma konusunda İran'a desteğini teyit ederek, tek taraflı zorbalığa karşı olduğunu belirtti.

Gerginliğin artma riskleri

İran, yaptırımların kaldırılması için yalnızca nükleer meseleyi görüşmek istediğini ısrarla belirtiyor ve füze programı veya bölgedeki silahlı gruplara, özellikle Lübnan Hizbullahı'na, Filistin Hamas hareketine ve Yemen'deki Husilere verdiği destekle ilgili herhangi bir müzakereyi reddediyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio (Reuters) ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio (Reuters)

Ancak ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, “Görüşmelerin somut sonuçlar vermesi için, balistik füzelerinin menzili, bölgedeki terör örgütlerine verdikleri destek, nükleer programları ve kendi halklarına karşı tutumları gibi belirli noktaları içermesi gerektiğini” kesin bir dille ifade etti.

 ABD merkezli Savaş Çalışmaları Enstitüsü ise “Tahran'ın ABD taleplerini karşılamada uzlaşmaz tavrını sürdürmesi, İran ve ABD'nin diplomatik bir çözüme ulaşma olasılığını azaltıyor” değerlendirmesinde bulundu.