Bilim dünyası tartışıyor: İki doz sonrası Kovid-19 aşıları gerekli mi?

Koronavirüsün güçlendirici dozun faydaları konusundaki tartışmalar yeniden gündemde

Arşiv_AA

Yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı geliştirilen aşıların güçlendirici (rapel) dozlarının faydaları, tüm bireyler için gerekli olup olmadığı ve ne zaman verilmesi gerektiği hakkındaki tartışmalar yeniden gündemde.
Çeşitli araştırma enstitüleri ve üniversiteler tarafından yapılan araştırmalar, sağlıklı bir insan vücudunun Kovid-19'a karşı geliştirilen aşılardan tam doz yaptırması sonrasında, virüse enfekte olsa bile enfeksiyondan birkaç hafta sonra salgını ortadan kaldırmak için gerekil tüm araçlarla donatılmış bir makine haline geldiğini vurguluyor.
Viral hastalık ve immünoloji uzmanlarına göre, söz konusu bu vakaların büyük çoğunluğu çok fazla antikor üretmeye yardımcı olan rapel doza benzer bir şey üretiyor. Bazı devletlerin enfeksiyondan bir ay sonra ve ikinci dozdan altı ay sonra ek aşı dozunu almayı benimsemeye başladıkları ve önerdikleri yeni aşılama stratejilerine de şaşırdıklarını ifade eden uzmanlar, enfeksiyondan kısa bir süre sonra yapılan bu dozun immünolojik bir fayda yaratmadığını düşünüyorlar.
Diğer yandan, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) uzmanları gerçek göz önüne alındığında, şu anda bu hareketi haklı çıkaracak hiçbir bilimsel kanıt bulunmadığına dikkati çekiyor. Çünkü koronavirüsün mutasyona uğramış yeni türü Omikron varyantı çok kısa bir süre önce ortaya çıktı. Aşılar ve antibiyotiklerle etkileşimi konusunda gerekli çalışmaları yapmak için henüz vakit olmadı. Uzmanlar ayrıca tüm aşı stratejilerinin her zaman kanıtlanmış bilimsel kanıtlara dayandığını da belirtiyor.
Uzmanların, tam doz aşı olunması durumunda ölüm ve ciddi semptomların görülmesi gibi muhtemel riskler nedeniyle 60 yaş ve altındakilere rapel dozu tavsiye ederken yine de acele edilmemesi gerektiğini belirtiyorlar. Harvard Üniversitesi Epidemiyoloji Bölüm Başkanı Miguel Hunan gibi bazı bilim insanları ise güçlendirici dozun verilmesinin 40 yaş ve üzeri için geciktiğini, oysa bu dozların ilgili kişilere daha önce verilmesi durumunda yeni varyantın ve onu yaratan dalganın yayılmasını azaltacağını düşünüyor.
Bununla birlikte, diğer uzmanlar, bilimsel kanıtlar bunu garanti etmeden önce rapel dozu vermek için acele etmenin, tam döngüyü aldıktan birkaç hafta sonra bağışıklık sorunlarına neden olabileceğine ve bazı durumlarda ciddi solunum komplikasyonlarına yol açabileceğine inanıyor.
Avrupa Epidemiyoloji Derneği Başkanı López Hoyos yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Aşı yapıldıktan sonra Omikron varyantına enfekte olmanın rapel doz gibi, hatta daha güçlü olduğunu ve nitekim aşı olduktan sonra Omikron'a yakalanmak, vücudun sadece virüslere karşı koymasını sağlamakla kalmaz, diğer tüm saldırgan unsulara karşı da güçlendirir. Böylece enfekte olduktan haftalar sonra vücut bolca antagonistler üretir”.
Hoyos açıklamasının devamında "Aşı dozlarını yeterli aralık olmadan sonsuz bir şekilde tekrarlamak, virüse karşı daha iyi koruma sağlamaz" diye ekledi.
Öte yandan sağlık yetkilileri tarafından verilen kararlar ve tavsiyeler, bazı durumlarda diğer ülkelerde benimsenen stratejilerden ve karşılıklılık ilkesi temelinde birleştirilme gereksinimlerinden etkileniyor. Rapel doz almayan bir kişinin, virüsün bulaştığı enfeksiyondan bağımsız olarak, onu uygulayan diğer ülkelere girmesi engellenebiliyor.
New York'taki Mount Sinai Hastanesi'nde Küresel Sağlık ve Gelişen Patojenler Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Adolfo García yaptığı açıklamada, virüse yakalandıktan kısa bir süre sonra rapel dozu vermek için hiçbir neden görmediğini söylüyor.
García açıklamasının devamında şunları söyledi; “Virüse enfekte olduktan 4 hafta sonra, aşı yaptırmanın bir anlamı yok. Virüse maruz kalma rapel aşı dozuna eşdeğer olduğundan, yeni varyantlara karşı özel olarak tasarlanmış aşılar ortaya çıkana kadar birkaç ay bekletmek en iyisi. Ancak henüz koronavirüse enfekte olmamış kişilere rapel doz verilmesi tavsiye edilebilir. "
WHO aşı danışmanı Frederic Martinon ise yaptığı açıklamada, “Şu anda mevcut olan bilgiler ışığında tam doz aşı iki değil üç doz gerektiriyor. Şimdi aşı kampanyalarına başlarsak, iki doz aşı yeterli koruma sağlamadığı için insanlara üç doz vermeliyiz" ifadelerini kullandı.
Martinon, virüsle doğal enfeksiyonun aşı gibi kesin bir koruma sağlamadığını düşünüyor.