Libya Başbakanı Dibeybe: Tarafların uzlaşmaktan başka seçeneği yok

Libya Temsilciler Meclisi, üyelerine ömür boyu diplomatik pasaport verecek

Libya Başbakanı Dibeybe’nin 20 Ocak’ta Temsilciler Meclisi’nin Tavergalı iki üyesiyle gerçekleştirdiği toplantıya dair Birlik Hükümeti tarafından dağıtılan bir fotoğraf
Libya Başbakanı Dibeybe’nin 20 Ocak’ta Temsilciler Meclisi’nin Tavergalı iki üyesiyle gerçekleştirdiği toplantıya dair Birlik Hükümeti tarafından dağıtılan bir fotoğraf
TT

Libya Başbakanı Dibeybe: Tarafların uzlaşmaktan başka seçeneği yok

Libya Başbakanı Dibeybe’nin 20 Ocak’ta Temsilciler Meclisi’nin Tavergalı iki üyesiyle gerçekleştirdiği toplantıya dair Birlik Hükümeti tarafından dağıtılan bir fotoğraf
Libya Başbakanı Dibeybe’nin 20 Ocak’ta Temsilciler Meclisi’nin Tavergalı iki üyesiyle gerçekleştirdiği toplantıya dair Birlik Hükümeti tarafından dağıtılan bir fotoğraf

Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, “Savaşlar ve güç mücadeleleri sonucu ülkede ortaya çıkan sorunlar, ancak herkesin dahil olduğu gerçek ve kapsamlı bir ulusal uzlaşı ile çözülebilir” dedi.
Medya sessizliğini savunan Menfi, Twitter üzerinden yaptığı açıklamada “Bazen susmakta ısrar ederiz. Çünkü çok konuşmanın tedavi etmediği şeyler vardır” dedi.
Muhammed el-Menfi, geçen çarşamba günü İtalya'nın Trablus Büyükelçisi Giuseppe Buccino Grimaldi ile Trablus’ta bir araya geldi. Grimaldi, Başkanlık Konseyi’nin ‘şu anda tüm taraflar arasındaki bir uzlaşı vizyonuna göre sonuçları herkes tarafından kabul edilen seçimler yaparak, ülkenin birliğini ve tüm Libyalıları temsil ettiğini’ belirtti. İtalyan yetkili ayrıca, seçim ivmesini sürdürmenin ve kapsamlı bir ulusal uzlaşı sağlamak için uyumlu çabaları devam ettirmenin önemli olduğuna dikkati çekti.
Aynı şekilde Menfi, doğu bölgesinden bazı ileri gelenleri, bilgeleri ve Siyasi Diyalog Komisyonu üyelerini de içeren bir heyet ile uzlaşma dosyasını görüştü.
Ofisi tarafından dağıtılan bir açıklamaya göre Menfi, ‘siyasi süreçte taraflar arasındaki bölünmeyi sona erdirmek ve 5+5 Ortak Askeri Komite’nin çalışmalarına desteğini teyit etmek üzere’ toplantıda, seçimlerin bir an önce yapılmasına yönelik çabalara değinildiğini söyledi. Almanya’nın Trablus Büyükelçisi Michael Ohnmacht ile yaptığı görüşmede ise Menfi, Almanya’nın Libya siyasi diyaloğunun başarısındaki olumlu rolüne övgüde bulundu. Muhammed el-Menfi, Başkanlık Konseyi’nin ülkede istikrarı yeniden sağlamak için uzlaşı meselesi üzerinde çalışmalarının devam ettiğini söylerken, özgür ve adil seçimlere ulaşma yolunda siyasi sürece desteğini yineledi.
Öte yandan Birlik Hükümeti Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, 20 Ocak’ta Temsilciler Meclisi’nin iki üyesiyle birlikte bu aşamada siyasi gelişmelere daha yakından bakma yollarının yanı sıra Taverga şehrinin acil ihtiyaçlarını görüştü.
Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih ise geçen Çarşamba günü Türkiye’nin Trablus Büyükelçisi Kenan Yılmaz ile ‘Libya’daki siyasi durumla ilgili gelişmeleri ve Libya- Türkiye halklarına hizmet etmek de dahil, iki ülke arasındaki ikili ilişkileri ele aldığını belirtti. Yılmaz, ülkesinin Bingazi kentindeki konsolosluğu yeniden açmaya ve uygun koşullar sağlandığında Türk Hava Yolları’nın uçuşlarını yeniden başlatmaya hazır olduğunu açıkladı.
Diğer taraftan Temsilciler Meclisi üyeleri, kendilerine ömür boyu diplomatik pasaport verilmesi yönündeki sürpriz bir kararı savunmaya yöneldi. Karar, Libya sokaklarından tartışmalara neden oldu. Meclisin bazı üyeleri, ülkenin doğusundaki Tobruk kentindeki genel merkezinde düzenlenen son oturumunda, görev süreleri sona erdikten sonra dahi bu pasaportların alınması yönünde oybirliği ile oy kullandıklarını söyledi.
Meclis üyesi İbrahim ez-Zağid, kararın, Yasama Komitesi’nin tavsiyesi ve Birlik hükümeti Dışişleri Bakanı Necla el-Mankuş’un onayı ile alındığını belirtirken, televizyon üzerinden yapılan açıklamalar ise kararın pazarlık konusu olmadığına dikkat çekildi. Meclis, kararı resmi olarak açıklamadı, ancak aktivistler ve yerel medya, karara ilişkin bazı açıklamalarda bulundu.
Temsilciler Meclisi tarafından oluşturulan Yol Haritası Komitesi, Medeni Durum Kurumu Başkanı Muhammed Biltemr’in medeni durum sicilini iyileştirmeye yönelik ‘Atılım’ projesi hakkındaki brifingini dinledi. Meclis Sözcüsü Abdullah Bileyhik, komiteye proje hakkında yazılı ve ayrıntılı bir rapor sunulması konusunda mutabık kalındığını söyledi. Ayrıca komitenin, Libya Merkez Bankası Başkanı ve Maliye Bakanı’na projenin mümkün olan en kısa sürede başlatılması için gerekli tüm mali işlemlerin tamamlanması çağrısı yaptı.
Komite ayrıca, Birleşmiş Milletler (BM) Libya Misyonu’ndan bir heyetle yasal ve anayasal süreç için ihtiyaç duyulabilecek teknik desteği görüştü.
Yüksek Seçim Komisyonu, cumhurbaşkanlığı seçimi adayları tarafından sunulan onay listelerini incelemek ve mahkemeler tarafından verilen temyiz kararlarının seçim yasasıyla ne derece uyumlu olduğunu ele almak için bir uzmanlar komitesi kurulduğunu duyurdu.
Öte yandan 5+5 Ortak Askeri Komite üyesi Tümgeneral Amraci el-Amami, 20 Ocak’ta yerel medya organlarına yaptığı açıklamada Başkanlık Konseyi’nin ‘paralı askerlerin ülkeden tahliyesini resmi olarak başlamak için’ bir girişim ilan etmek üzere olduğunu söyledi. Amami, doğu bölgesinden 300 kişinin tahliyesi dışında yakın zamanda paralı askerlerin tahliye edilmediğini açıkladı.
Türkiye ve Rusya paralı askerlerini çekiyor
Rusya ve Türkiye’nin, paralı askerlerin aynı anda ve aynı sayıda ayrılmasını şart koştuğunu açıklayan Amami, 150’den fazla paralı askerin komitenin gözetimi altında Libya’dan tahliye edileceği söylentisini de yalanladı. Komite, Libya’nın güneyindeki ülkelerden paralı asker tahliye edileceğini duyurmuştu. Ayrıca Tümgeneral Amraci el-Amami, geri dönüşler başlamadan önce muhalif gruplar ve ülkeleri arasında mutabakatların sağlanması için BM ile koordinasyonun varlığına dikkati çekti. Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’nin (SOHR) kaynaklardan aktardığına göre Türkiye’ye sadık Hamza, Süleyman Şah ve Sultan Murad gruplarının liderliği, ‘Türkiye hükümetinin Suriye’de dinlenme izni vermesi sonrasında’ yaklaşık 150 üyesine eşyalarını toplamaları talimatını verdi. Kaynaklar, geçen çarşamba günü Suriye’den yeni bir grup paralı askerin Türkiye’ye gitmek üzere yola çıktığına dikkat çekerken, askerlerin nihai varış yerleri ise hala bilinmiyor. Gelişme, haftalardır yaşanan durgunluğun ardından paralı asker takasının yeniden başladığının bir göstergesi niteliğinde.
Libya Merkez Bankası toplantı düzenledi
Öte yandan Libya Merkez Bankası Sıddık el-Kebir ve yardımcısı Ali el-Hibri, 20 Ocak’ta Tunus’ta bir toplantı düzenledi. İki yetkili, toplantının ardından bankanın yeniden birleştirilmesi sürecini başlatırken, yeniden birleşme haritasının uygulanmasını desteklemek için önde gelen bir profesyonel hizmet şirketi ile danışmanlık hizmetleri sağlamak üzere bir sözleşme imzaladı. Harita, banka için küresel uygulamaları simüle eden gelişmiş bir işletim modeli ile sonuçlanacak dört aşamadan oluşuyor.
Aynı şekilde Başsavcılık, Sosyal Dayanışma Fonu Genel Otoritesi Yönetim Kurulu Başkanı’nın ‘ülkede yürürlükte olan yasalara aykırı olarak fon çalışanlarının maaşlarında kesintiye gidilmesi’ suçlamasıyla ihtiyaten tutuklanmasına karar verdi.
Savcılık ayrıca, eski Belediye Muhafızları Başkanı hakkında da aleyhindeki suçlamalara ilişkin soruşturmaların tamamlanması sonrasında, ‘kamu fonlarına kasten ciddi zararlar verme’ suçlamasıyla tutuklanması kararı aldı. Yöneltilen suçlamalar arasında ayrıca, ‘yasadışı menfaatler elde etmek amacıyla başkalarıyla gizli şekilde anlaşma, bazı üyelerin kuruma atanmasına ilişkin kararların tahrif edilmesi ve usullere aykırı olarak kuruma ateşli silah tedarik edilmesi’ meseleleri de yer alıyor.



Gazze'nin iç kesimlerindeki baskınlar "demirci atölyelerini" hedef aldı

Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta, İsrail hava saldırısıyla yıkılan beş katlı bir binanın enkazının üzerinde yürüyen bir Filistinli adam, (AFP)
Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta, İsrail hava saldırısıyla yıkılan beş katlı bir binanın enkazının üzerinde yürüyen bir Filistinli adam, (AFP)
TT

Gazze'nin iç kesimlerindeki baskınlar "demirci atölyelerini" hedef aldı

Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta, İsrail hava saldırısıyla yıkılan beş katlı bir binanın enkazının üzerinde yürüyen bir Filistinli adam, (AFP)
Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta, İsrail hava saldırısıyla yıkılan beş katlı bir binanın enkazının üzerinde yürüyen bir Filistinli adam, (AFP)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi'nin derinliklerindeki metal atölyelerine (tornalama tezgahlarına) yönelik baskınlarını yoğunlaştırdı; bu gelişmeyi, Hamas ve diğer Filistinli grupların Gazze Şeridi'nde silahlanmasını durdurma çabalarıyla ilişkilendiriyor. Bir haftadan kısa bir süre içinde, İsrail uçakları üç metal atölyesini hedef aldı. Atölyelerden ikisi Gazze Şehrinde, biri ise Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta bulunuyordu.

İsrail ordusu, saldırılarının silah üretim tesislerini ve Hamas altyapısını hedef aldığını belirtti.

İsrail ordusunun sadece demirci atölyesini bombalamakla kalmayıp, bulunduğu binanın tamamını yıktığı ve sakinlerine tahliye emri verdiği, bu durumun Lübnan'da verilen tahliye emirlerini hatırlattığı kaydedildi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre İsrail'in bu yeni hamleleri, Gazze Şeridi'nde yeni bir operasyonel planı işaret ediyor ve gelecekteki saldırıların sadece suikastları değil, Filistinli grupları silahsızlandırma bahanesiyle yapılacak operasyonları da içerebileceğini gösteriyor.

Altı gün önce onlarca Filistinlinin ölümüne yol açan İsrail'in tırmanışında, roket üretimi gibi askeri sanayilerde çalışan aktivistler hedef alınmıştı.


Vefik Safa yetkilerinin azaltılmasının ardından Hizbullah'tan istifa etti

Vefik Safa (AP)
Vefik Safa (AP)
TT

Vefik Safa yetkilerinin azaltılmasının ardından Hizbullah'tan istifa etti

Vefik Safa (AP)
Vefik Safa (AP)

Hizbullah'ın "Koordinasyon ve İrtibat Birimi" başkanı Vefik Safa istifasını sundu. Bu, partinin iki genel sekreterinin ve üst düzey askeri liderlerinin öldürüldüğü İsrail'in sert saldırılarının ardından yapısını yeniden kurmaya çalışan parti liderliği için bir ilk oldu.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre konuyla ilgili bilgili kaynaklar, Hizbullah liderliğinin bugün üst düzey güvenlik yetkilisi Vefik Safa'nın istifasını kabul ettiğini bildirdi.

Lübnan güvenlik kurumlarıyla irtibattan sorumlu olan Safa, Ekim 2014'te İsrail'in düzenlediği bir suikast girişiminden sağ kurtulmuştu.

Vefik Safa, Hizbullah'ın siyasi danışmanı Hüseyin Halil ile birlikte (Reuters)Vefik Safa, Hizbullah'ın siyasi danışmanı Hüseyin Halil ile birlikte (Reuters)

İstifa, partinin Safa'nın yetkilerini azaltmasının ardından geldi. Bu durum, geçen yılın sonlarında başlayan ve bazı isimlerin görevden alınması ve yerlerine yeni isimlerin atanmasıyla sonuçlanan yapısal değişiklikle eş zamanlı olarak gerçekleşti.

Safa'nın halefinin kimliği konusunda çelişkili haberler ortaya çıktı, ancak kaynaklar partinin bazı gruplar için daha az kışkırtıcı ve devlet ve yabancı güçlerle ilişkilerinde farklı bir üslup benimseyecek bir isim aradığı konusunda hemfikirdi. Potansiyel halefler olarak adı geçen en öne çıkan isimler arasında Hüseyin Barada, Hüseyin Abdullah ve Muhammed Muhanna yer alıyordu.

Geçtiğimiz eylül ayında Beyrut sahil şeridindeki Raouche bölgesinde Hizbullah destekçileri, Nasrallah ve Safiyuddin'in suikastlarını anmak için bir araya geldi (AP)Geçtiğimiz eylül ayında Beyrut sahil şeridindeki Raouche bölgesinde Hizbullah destekçileri, Nasrallah ve Safiyuddin'in suikastlarını anmak için bir araya geldi (AP)

Safa'nın son görünümü, Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah'ın suikastının yıldönümü olan 25 Eylül'de Raouche Kayası'nda, Başbakan Nevvaf Selam'a hakaretler yağdıran parti destekçilerinden bazılarıyla birlikte gerçekleşti.


Gazze anlaşması: Arabulucuların Hamas’ın silah sorununu çözmek için sınırlı seçenekleri

Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)
Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)
TT

Gazze anlaşması: Arabulucuların Hamas’ın silah sorununu çözmek için sınırlı seçenekleri

Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)
Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)

Gazze anlaşmasının ikinci aşamasının 10 gün önce başlamasının ardından İsrail’in taleplerinin başında ‘Hamas’ın silahsızlandırılması’ yer alıyor. Ancak bu talebin nasıl hayata geçirileceğine dair belirsizlik sürerken, Hamas’ın Filistin devleti kurulmadan silahlarını teslim etmeye sıcak bakmaması süreci çıkmaza sokuyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, bu düğümün arabulucuları son derece sınırlı seçeneklerle karşı karşıya bıraktığını belirtiyor. Buna göre, ya silahların tamamen tasfiyesi ya da dondurulması yönünde bir formül bulunması ve Hamas’ın buna ikna edilmesi ya da harekete baskı uygulanması gerekiyor. Uzmanlar, bu başlığın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu başta olmak üzere İsrail iç siyasetinde seçim amaçlı bir baskı aracı olarak giderek daha fazla kullanılacağına dikkat çekiyor.

İsrailli muhalif lider Benny Gantz dün X platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, ‘Hamas’ın silahsızlandırılması’ çağrısında bulundu.

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz ise çarşamba günü yaptığı açıklamada, “Hamas silah bırakmayı kabul etmezse İsrail bu yapıyı tasfiye edecek” dedi. Netanyahu da salı günü ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile yaptığı görüşmenin ardından, ‘Gazze Şeridi’nin yeniden imarına yönelik herhangi bir adımdan önce Hamas’ın silahsızlandırılmasının vazgeçilmez bir şart olduğu’ konusunda ısrarcı olduğunu vurguladı.

Strateji uzmanı Tuğgeneral Semir Ragıb, arabulucuların seçeneklerinin sınırlı olduğunu ve önlerinde ya uzlaşı sağlamak ya da baskı uygulamak dışında bir yol kalmadığını ifade etti. Ragıb, silahsızlandırma talebinin İsrail, Washington, Avrupa Birliği (AB) ve bağışçı ülkeler tarafından defalarca dile getirildiğini ve artık savaşın durdurulması ile yeniden imarın önüne konulan temel engellerden biri haline geldiğini söyledi.

Ragıb’a göre Netanyahu ve benzer siyasi aktörler silahsızlandırma dosyasını seçimlerde kullanacak ve anlaşmayı her an sabote edebilecekler. Özellikle ikinci aşama çok sayıda mayın barındırıyor ve Netanyahu, özellikle çekilmeyle ilgili başlıklara yaklaşmak istemiyor.

 Gazze şehrinin Şeyh Rıdvan mahallesinde yıkılmış binaların enkazı arasında ilerleyen Filistinliler (AFP)Gazze şehrinin Şeyh Rıdvan mahallesinde yıkılmış binaların enkazı arasında ilerleyen Filistinliler (AFP)

Askeri strateji uzmanı Tümgeneral Semir Ferec, mevcut seçeneklerin giderek daraldığını belirterek, silahların tamamen tasfiye edilmesinden ziyade dondurulması yönündeki bir seçeneğin daha olası olduğunu ifade etti. Ferec, Hamas’ın elindeki silahların füze ya da insansız hava aracı (İHA) niteliğinde olmadığını ve bu nedenle teslim edilebileceğini söyledi. ABD ve İsrail’in silah maddesinin uygulanmasında ısrarcı olduğunu kaydeden Ferec, bunun İsrail’in geri çekilmesiyle eş zamanlı gerçekleşmesi ve yeni bir savaşın önüne geçecek garantilerin sunulması gerektiğini vurguladı.

Öte yandan Reuters’a konuşan Hamas kaynakları, çarşamba günü yaptıkları açıklamada, hareketin silahsızlanma konusunu diğer Filistinli gruplarla görüşmeyi kabul ettiğini, ancak Washington ya da bölgesel arabulucuların kendilerine silahsızlandırmaya dair ayrıntılı ve somut bir teklif sunmadığını belirtti.

İsrail’in Kanal 13 televizyonu, geçtiğimiz ocak ayının sonunda, ABD’nin Hamas’a silahlarını çok uluslu bir güce teslim etmesi için birkaç haftalık süre tanıyan bir belge hazırladığını bildirmişti. Habere göre, bu sürede uyum sağlanmaması halinde İsrail’e ‘dilediği gibi hareket etme’ konusunda yeşil ışık yakılacak.

Ferec, Hamas’ın manevra alanının son derece sınırlı olduğuna dikkat çekerek, özellikle Mısır, Katar ve Türkiye başta olmak üzere arabulucularla hızlı bir uzlaşıya varması gerektiğini, zira İsrail’in şu aşamada en büyük engeli bu dosya üzerinden yarattığını ifade etti.

Ragıb ise Hamas’ın önünde, Trump planı ve silahsızlanma maddesini uygulamaktan başka bir seçenek bulunmadığını savundu. Ragıb, bu sürecin uzatılmaması ya da dolaylı yollardan aşılmaya çalışılmaması gerektiğini, ‘çünkü kaybedilen her günün ateşkes anlaşması için bir tehdit anlamına geldiğini’ dile getirdi.

Ragıb, Gazze’de polis güçlerinin önümüzdeki günler ya da haftalar içinde konuşlandırılacağını, istikrar gücünün de devreye girebileceğini belirterek, bu aşamadan sonra manevra alanının daha da daralacağına dikkat çekti.