Irak'ta bölünen Kürt partiler cumhurbaşkanı adaylarının kazanması için ortaklarına güveniyorlar

Cumhurbaşkanı adaylarının özgeçmişlerini inceleyen Meclis bugün aday listesini ilan edecek.

Mevcut Cumhurbaşkanı Dr. Berhem Salih ve Kürdistan Demokrat Parti (KDP) yöneticisi, eski Dışişleri ve Maliye Bakanı Hoşyar Zebari cumhurbaşkanı adayları arasında öne çıkıyor. (Reuters)

Irak Meclis Başkanı Birinci Yardımcısı Hakim ez-Zamili, dün yaptığı açıklamada, özgeçmişleri incelendikten sonra bugün (pazar) cumhurbaşkanı adaylarının isimlerinin ilan edileceğini bildirdi. Irak Meclisi cumhurbaşkanı seçiminin 7 Şubat’ta yapılmasına karar vermişti.
Zamili’nin Basın Ofisi’nden yapılan açıklamada, “Cumhurbaşkanı adaylarının özgeçmişlerinin görüşülmesi için Yüksek Öğretim Bakanı, Şeffaflık Kurumu Başkanı, İçişleri Bakanlığı Kıdemli Müsteşarı ve Hesap Verebilirlik ve Adalet Komisyonu Başkan Yardımcısı’nın da katılımıyla Bakanlar ve komisyonlarla bir toplantı yapıldı” denildi.
Irak’ta önceki dört seçim döneminin hepsinde çok sayıda cumhurbaşkanı adayı olsa da bu makam ülkede hâkim olan teamüle göre Kürtlerin kotasında yer alıyor. Meclis Başkanlığı Sünnilerin, Başbakanlık da Şiilerin kotasında bulunuyor.
Mevcut Cumhurbaşkanı Dr. Berhem Salih ve Kürdistan Demokrat Parti (KDP) yöneticilerinden eski Dışişleri ve Maliye Bakanı Hoşyar Zebari cumhurbaşkanı adayları arasında öne çıkıyor. Adaylık başvurusu yapanlar arasında Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) yöneticilerinden Eski Su Kaynakları Bakanı Abdullatif Reşid ve Saddam Hüseyin’i yargılayan Kürt Başyargıç Rızgar Muhammed Emin bulunuyor. Hakim Emin iki büyük Kürt partinin, KDP ve KYB’nin arasında bir bölünme meydana gelmesi ve sahip olduğu saygınlık sayesinde cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanmayı bekliyor. Abdullatif Reşid ise KDP ve KYB arasında uzlaşı sağlanması halinde her iki adayın da (Salih ve Zebari) yarıştan çekilmesini ve bu durumun cumhurbaşkanı seçim oylamasını kazanması için bir kapı açmasını beklediğini ifade ediyor.
İki büyük Kürt parti, Mesud Barzani liderliğindeki KDP ile Bafel Talabani liderliğindeki KYB’nin Bağdat’taki cumhurbaşkanlığı savaşında dönülmez bir noktaya geldikleri görülüyor. Bu sebeple iki taraf, kendi adaylarına oy toplamak için Şii ve Sünni partileri yanlarına çekme arayışında. Barzani’nin partisi bu hususta Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr ve Meclis Başkanı Muhammed el-Halbusi ile olan ittifakına güvenirken, Talabani’nin partisi ise, bağımsız milletvekilleri ile Şii Koordinasyon Grubu çatısı altındaki parti ve gruplara, azınlık milletvekillerine ve diğer Sünni ve Şii vekillere güveniyor.
KDP ve KYB yöneticilerinin Sünni ve Şii partilerin etkili isimlerini ikna etmek için yaptıkları siyasi hamlelere paralel olarak, basın yayın organlarında ve sosyal medyada iki taraf arasında alevlenen bir savaş var. Farklı siyasi ve medya çevreleri, halihazırda Bağdat’ta en kötü durumda olan Kürt-Kürt bölünmesini derinleştirmek için bu savaşı körüklüyorlar.
KDP yöneticisi Robin Selam Bağdat’ta bazı tarafların Kürt-Kürt anlaşmazlığını istismar ettiğini belirterek, KYB yöneticilerine “aralarındaki görüş ayrılıklarını Bağdat’ta ileterek kartları karıştırmama ve mantık ve hikmetle hareket etme” çağrısında bulundu. Selam, açıklamasında, “Irak genelinin ve Kürdistan halkının iyiliğini istemeyen ve özellikle Kürtlerin konumuna zarar verecek özel kazanımlar elde etmek için Kürt evinin içindeki anlaşmazlıkları istismar etmeye çalışan taraflar var” dedi.
KDP, cumhurbaşkanlığına aday gösterdiği Eski Dışişleri ve Maliye Bakanı Hoşyar Zebari’nin 2016’da verilen gensoru ile görevden alınmasının arkasında siyasi nedenler olduğunu birçok kez tekrarlasa da Nuri el-Maliki liderliğindeki Kanun Devleti Koalisyonu Milletvekili Aliye Nasif, Şeffaflık Kurumu’na Zebari’yi ‘yolsuzlukla’ suçlayan belgeler sunmuştu.
Kürt araştırmacı ve Irak İstişare Konseyi Başkanı Ferhad Alaaddin, Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte şu ifadeleri kullandı:
“Cumhurbaşkanlığı koltuğu üzerindeki rekabet, yeni cumhurbaşkanını seçme ve belirleme tarihi yaklaştıkça daha da şiddetlenecek. Her iki taraf da kazanacakları yönündeki kanaati güçlendiren etmenlere sahip. Üçlü ittifakın KDP’ye dayanıklı bir zemin ve daha fazla şans sağladığı görülürken, Bağdat’taki siyasi atmosferin KYB’nin lehine olduğunu düşünenler de var. Cumhurbaşkanlığı pozisyonu konusunda iki ana Kürt parti arasında meydana gelen bölünme, her iki tarafın da Bağdat’taki siyasi güçleri kazanma çabaları nedeniyle gün geçtikçe derinleşiyor. Bu bölünme iki taraf arasında kemik kırma aşamasına ulaşabilir. Zira taraflardan hiçbiri kaybetmeye hazır değil. Kaybeden tarafın, Bağdat’ta ve Kürdistan Bölgesi’nde nasıl davranacağı ve pozisyonun ne olacağı belli değil. Aksine iki parti arasındaki çatlağın husumete ve Bölge’nin iki yönetime bölünmesine kadar varmasından endişe ediliyor.”