Suriye hükümetinden elektrik tasarrufu için bir haftalık kapanma kararı

Uzmanlara göre karar, ülkedeki krizin derinliğinin bir göstergesi

20 Ocak’ta Şam yakınlarındaki Dummar mahallesinde karın tadını çıkaran çocuklar (AFP)

Suriye hükümeti, vatandaşlara enerji ve ısınma araçları sağlamak amacıyla resmi kurumlarda tam bir haftalık tatil ilan etti. Tatil dün sona erdi. Tatil, Şamlıların büyük çoğunluğu arasında ‘hayat şartlarında ve temel hizmetlerin sağlanmasında bir iyileşme olmayacağına dair genel bir kanıyı’ güçlendirirken mevcut durum, Şamlılar arasında içinde bulundukları hayat şartlarından kurtulmak için göç etmeyle ilgili konuşmaların artmasına neden oldu.
Başkent Şam ve tüm Suriye genelinde mevcut kış şartları, şiddetli soğuk hava dalgası ve hükümetin ısınma ve elektrik hizmetleri sağlamadaki başarısızlığı çerçevesinde son iki hafta içinde iyice ağırlaştı. Bakanlar Kurulu’ndan 23 Ocak'ta yapılan açıklamada, “Hava koşulları ve haksız bir şekilde uygulanan ekonomik yaptırımlarla kısıtlamalar getirilen ısıtma tesislerinin içinde bulundukları durum çerçevesinde buna karşı alınabilecek tüm uygun önlemlerle mümkün olan en fazla miktarda enerji tasarrufu sağlanması ve bunun vatandaşların hizmetine tahsis edilmesi amacıyla 23 Ocak 2022 Pazar gününden 28 Ocak 2022 Perşembe gününe kadar kamu kurumları kapalı olacaktır. Kapanmanın niteliği ve koşulları, içinde çalışmanın devamını gerektiren kamu kuruluşlarıyla ilgili olarak Devlet Memurları Temel Kanununun 43. maddesinin C bendindeki hükümleri dikkate alır” denildi.
Tatilin başlamasından bu yana Şam'ın mahalleleri, ana yollarda geçen birkaç arabanın far ışıkları dışında gecenin büyük bir bölümünde zifiri bir karanlığa gömülürken, başkentin içindeki ve çevresindeki mahallelerde caddeler ve sokaklar, insanların evlerine çekilmesiyle neredeyse bomboş kaldı.
Şam’ın doğusundan bir kişi dün Şarku'l Avsat'a şunları söyledi:
“Duyuru yapıldığında kendimizi iyi hissettik, ama tatilin başlangıcından sonuna kadar durumda bir düzelme olmadı. Günde sadece bir saat elektrik sağlandı. Bazı yerlere iki günde bir 10-15 dakikalığına elektrik temin edildi. Bazı sokaklar beş gün boyunca elektriksiz kaldı. Hükümet artık hiçbir şeyi yok. İnsanların da dayanacak güçleri kalmadı. Ülke artık gelişmiyor. En iyi seçenek göç. Hiç değilse onurumuzla yaşar, açlıktan veya soğuktan ölmeyiz.”
Uzun süren elektrik kesintilerinin ailelerin sosyal ortamlarını olumsuz yönde etkilediğini belirten öğretmen R. M. “Bir şey çatırdıyor. Ruhu uyandıran bir şey. Allah kalplerimizi kararttı. Bizler ölüyüz. Hiçbir şey yapamadıktan sonra insan neden yaşar ki? Neden hiçbir şeyleri olmadığını ve durumun bir iki ay içinde veya bir iki yıl hatta beş yıl içinde düzelmeyeceği gerçeğini itiraf etmiyorlar. Eskiden bir saatliğine de olsa işe gidilirdi. Evde oturup çocukların soğuktan titrediğini görünce hiçbir şey yapamamak insanı sinirlendiriyor. Elektrik ve yakıt ihtiyacı karşılanmadı. Bu yüzden en iyi seçenek göç etmek” şeklinde konuştu.
Şarku’l Avsat’a konuşan bir üniversite öğrencisi ise okul sınavları döneminde elektriğin olmaması ve ısınamamalarının yarattığı sıkıntılardan bahsetti. Öğrenci, “Elektrik bir saatliğine geldiğinde bataryaları şarj eder ve onlarla çalışırdık. Ama şimdi bunu yapacak kadar da elektrik temin edilmiyor. Cep telefonları bile kapalı, biz nasıl ders çalışalım? Şartlı lambaların ve cep telefonlarının ışıkları olsa bile soğuk yüzünden derse çalışmaya konsantre olamıyoruz” diye konuştu.
Elektrik kesintisi ve elektrik jeneratörlerini çalıştırmak için gereken yakıtın bulunmaması nedeniyle dükkanların kapanmasına ve çalışanların işlerinin aksamasına neden olurken karaborsadaki emtia fiyatları önemli ölçüde arttı.
Şam'ın merkezinde bir erkek berberinde çalışan genç bir adam olan F.K., Şarku’l Avsat’a elektrik kesintisi nedeniyle işlerin neredeyse durma noktasına geldiğini söyledi. F.K. “Mesleğimiz, genel olarak elektrik kullanımına ihtiyaç duyuyor. Devam eden elektrik kesintileri yüzünden büyük zarar gördük. Bir sandviç, paket sigara (ortalama bir paket sigaranın fiyatı bin 500 ile 2 bin Suriye lirası arasında değişiyor) almak bile zorlaştı” dedi.
Ancak, çalışmak için bir Arap ülkesine gitmek üzere olduğu ve prosedürlerin sona yaklaştığı için mutlu olduğunu söyleyen genç adam, “Artık burada kalmak için bir sebep yok. Herkes gidiyor” şeklinde konuştu.
Şarku’l Avsat’a değerlendirmelerde bulunan uzmanlara göre bir haftalık tatil, hükümetin vatandaşlara enerji ve ısınma imkanları sağlama konusunda yaşadığı krizin derinliğini ve onlara asgari de olsa yaşamak için ihtiyaç duyduklarını temin etme konusundaki büyük yetersizliğini açıkça ortaya koyuyor.