Sisi: Nahda Barajı meselesini çözme yönünde siyasi iradeye sahibiz

Mısır Cumhurbaşkanı Sisi, Cibuti Cumhurbaşkanı dğn İsmail Ömer Gulle ile bir araya geldi. (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı Sisi, Cibuti Cumhurbaşkanı dğn İsmail Ömer Gulle ile bir araya geldi. (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
TT

Sisi: Nahda Barajı meselesini çözme yönünde siyasi iradeye sahibiz

Mısır Cumhurbaşkanı Sisi, Cibuti Cumhurbaşkanı dğn İsmail Ömer Gulle ile bir araya geldi. (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı Sisi, Cibuti Cumhurbaşkanı dğn İsmail Ömer Gulle ile bir araya geldi. (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi ülkesinin, Etiyopya’nın Nil'in ana kolu üzerine inşa ettiği ve Kahire ve Hartum ile arasındaki gerilimi artıran Nahda Barajı’nın dolum ve işletimi konusunda yasal açıdan bağlayıcı bir anlaşmaya varmayı amaçlayan ‘siyasi iradeye’ sahip olduğunu söyledi.
Mısır Cumhurbaşkanı Sisi, Cibuti Cumhurbaşkanı İsmail Ömer Gulle’yi dün Kahire’nin doğusundaki Federal Saray’da ağırladı. Cumhurbaşkanı Sisi’nin açıklamalarına göre toplantıda Kızıldeniz güvenliği ve Afrika Boynuzu'ndaki bölgesel gelişmeleri görüşen ikili, Mısır’ın Cibuti'de lojistik bölge kurmasına yönelik bir anlaşma imzaladı.
Cumhurbaşkanı Sisi, Gulle ile düzenlediği basın toplantısında şunları söyledi:
“Mısır ve Cibuti, her düzeyde güçlü ve karşılıklı siyasi irade ile desteklenen stratejik ilişkilere sahipler. İki ülke arasında çeşitli ikili ve bölgesel düzeylerde devam eden iletişim ve koordinasyonun devamı niteliğindeki bu ziyaret, geçen yıl mayıs ayında Cibuti'de gerçekleşen temaslar sırasındaki istişarelerin devamı niteliğinde.”
Son dönemde iki ülke arasında siyasi ve ekonomik alanlarda iş birliği yönünde önemli adımlar atılıyor.
Sisi, ‘samimi ve şeffaf’ olarak nitelendirdiği görüşmelerin iki ülkeyi ilgilendiren ve bölgesel düzeydeki birçok dosya ve meseleye ilişkin görüşlerde ağlanan yakınlaşmayı yansıttığını belirtti. Başta ekonomi, ticaret ve yatırım olmak üzere iki ülke arasındaki tüm mevcut iş birliği fırsatlarının gözden geçirildiğini, bunların seçkin siyasi ilişkiler düzeyine yükseltilmesi için neler yapılabileceğini görüştüklerini kaydetti.
Karşılıklı yatırımların artırılması ve Mısırlı şirketlerin Cibuti'deki ekonomik kalkınma çabalarına destek sağlaması hususlarında mutabık kalan taraflar iki ülke arasındaki ticaret alışverişi hacmini artırma yönünde adımlar atılması gerektiğini vurguladılar.
Görüşmede ayrıca eğitim, sağlık, ulaşım ve limanlar arası bağlantı alanlarındaki iş birliğinin artırılması ve Kahire ile Cibuti arasına doğrudan uçuş getirilmesi çabaları ele alındı. Bunun yanı sıra başta el-Ezher olmak üzere iki ülkedeki prestijli dini kurumlar aracılığıyla İslam'ın ılımlı değerlerini yayma yoluyla din görevlilerinin eğitimi ve radikal ideolojiyle mücadele alanlarında iş birliğinde bulunulmasının önemine dikkat çekti.
Sisi, Mısır'ın çeşitli makamlar ile iş birliği içinde, Mısır Kalkınma Ortaklık Ajansı (EAPD) aracılığıyla Cibuti'deki kardeşlerini desteklemeye ve eğitim alanında kadroları geliştirmeye devam edeceğini yineledi.
Görüşmede Nahda Barajı dosyasının da ele alındığını belirten Sisi konuya dair şunları söyledi:
“Mısır; Nahda Barajı'nın dolum ve işletimi konusunda uluslararası hukuk kuralları ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları doğrultusunda, bölgesel güvenlik ve istikrarı artırma amacıyla uygun bir zaman çerçevesinde yasal açıdan bağlayıcı bir anlaşmaya varmayı amaçlayan siyasi iradeye sahip. Görüşmelerde Afrika Boynuzu'ndaki bölgesel durum ve gerilim odaklarının yer aldığı Kızıldeniz'in yüksek öncelikli güvenliği ele alındı. Kızıldeniz'in güvenliği ile ilgili olarak Mısır ve Cibuti arasındaki yoğun işbirliği ve koordinasyonun yanı sıra Kıta’nın bu önemli bölgesinde güvenlik ve istikrarı pekiştirme yönündeki çalışmalar, Mısır ve Cibuti’nin Kızıldeniz'in güvenliği ile ilgili yoğun iş birliği ve koordinasyonu da gündeme geldi.”
Yapılan açıklamalar görüşmede söz konusu hayati su yoluna ilişkin tüm politikaların entegre bir perspektiften formüle edilmesi konusunda kıyı devletlere düşen sorumluluklar da tartışıldı.
Mısır ziyaretinin iki kardeş ülkeyi her düzeyde bir araya getiren kardeşlik bağlarını ve stratejik ilişkileri yansıttığını vurgulayan Cibuti Cumhurbaşkanı İsmail Ömer Gulle de ekonomi, ticaret, yatırım, endüstri, sağlık, turizm, güvenlik, kültür, enerji, ulaşım, altyapı ve kapasite geliştirme gibi çeşitli alanlardaki iş birliğini geliştirerek yeni ufuklara açılması konusunda Sisi ile anlaşmaya vardıklarını bildirdi.
Cibuti Cumhurbaşkanı’nın aktardığı bilgilere göre görüşmede ayrıca bölgesel güvenliği ve istikrarı tesis etme yönünde iş birliği için harekete geçmenin yanı sıra ortak çıkarları desteklemek ve Mısır ile Cibuti arasında entegrasyon sağlamak için çalışmanın önemi de vurgulandı.
İki cumhurbaşkanı, söz konusu görüşmeler kapsamında iki ülke arasında siyasi istişare, enerji, yenilenebilir kaynaklar ve Mısır’ın Cibuti'de lojistik bölge kurması konularında anlaşmalara imza attılar.



Suriye'nin güneyinde bir güvenlik görevlisi dört kişiyi öldürdü

Süveyda'da Suriye İç Güvenlik Güçlerine ait bir kontrol noktası (Arşiv-Reuters)
Süveyda'da Suriye İç Güvenlik Güçlerine ait bir kontrol noktası (Arşiv-Reuters)
TT

Suriye'nin güneyinde bir güvenlik görevlisi dört kişiyi öldürdü

Süveyda'da Suriye İç Güvenlik Güçlerine ait bir kontrol noktası (Arşiv-Reuters)
Süveyda'da Suriye İç Güvenlik Güçlerine ait bir kontrol noktası (Arşiv-Reuters)

Suriye yetkilileri, ağırlıklı olarak Dürzi nüfusun yaşadığı Süveyda vilayetinde dört sivilin ölümüne ve bir kişinin de ağır yaralanmasına neden olan silahlı saldırıyla ilgili şüpheyle bir İç Güvenlik Kuvvetleri mensubunu gözaltına aldı.

Resmi haber ajansı SANA, Süveyda İç Güvenlik Şefi Hüseyin el-Tahhan'ın şu sözlerini aktardı: "Süveyda kırsalındaki el-Matouna köyünde korkunç bir suç işlendi ve dört vatandaş öldü, bir kişi de ağır yaralandı."

El-Tahhan, “bir mağdurla iş birliği içinde yapılan ilk soruşturmalar, şüphelilerden birinin bölgedeki İç Güvenlik Müdürlüğü personeli olduğunu ortaya koydu” açıklamasını yaptı ve “memur derhal gözaltına alındı ve yasal işlemlerin tamamlanması için soruşturmaya sevk edildi” ifadelerini kullandı.

Güney Suriye'deki Dürzi azınlığın kalesi olan Süveyda Valiliği, 13 Temmuz'dan itibaren bir hafta boyunca Dürzi silahlı gruplar ile Bedevi savaşçılar arasında çatışmalara sahne oldu, hükümet güçlerinin ve ardından Bedevilerin yanında yer alan silahlı aşiret mensuplarının müdahalesiyle kanlı çatışmalar yaşandı.

20 Temmuz'da ateşkes sağlandı, ancak durum gerginliğini korudu ve Süveyda'ya erişim zorlaştı.

Bölge sakinleri, hükümeti eyaleti kuşatma altına almakla suçlarken, on binlerce insan yerinden edildi; Şam ise bu suçlamayı reddediyor. O zamandan beri birkaç yardım konvoyu bölgeye girdi.

Süveyda valiliğindeki iç güvenlik başkanı, "kurbanların ailelerine en içten taziyelerini" ileterek, "vatandaşlara karşı yapılan her türlü ihlalin kesinlikle kabul edilemez olduğunu ve halkın güvenliğini ve emniyetini tehdit eden hiçbir eyleme müsamaha gösterilmeyeceğini" vurguladı.


İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.