Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmeyi planlamadığını ve son günlerde Ukrayna sınırlarından bazı güçlerini geri çektiğini açıklamasına rağmen, Batı, Rusya’nın hala Kiev’e her an saldırmasını bekliyor.
Şarku’l Avsat’ın The Guardian gazetesinden aktardığı habere göre, politikacılar, analistler ve uzmanların görüşlerine yer verilerek, olası bir Rus işgalinin nasıl gerçekleşeceği ve bunun doğuracağı sonuçlar tartışıldı.
Rusya geniş çaplı bir işgali nasıl gerçekleştirebilir?
Kara, deniz ve hava kuvvetlerindeki ezici üstünlüğünü kullanan Rusya’nın, aynı anda birkaç cephede Ukrayna’ya saldırması bekleniyor.
Ukrayna’nın doğusundaki Donbass bölgesinden, kuzeyde Belarus’tan ve güneyde Kırım’dan kuşatılan Ukrayna ordusu teslim olmaya zorlanacak.
Uzmanlar, Belarus’ta konuşlu Rus kara kuvvetlerinin başkent Kiev’i ele geçirme çabalarına öncülük etmesini bekliyor.
Rusya’nın Ukrayna’da kontrol etmek istediği temel hedefler nelerdir?
Uzmanlara göre ilk hedef, Kievdeki Ukrayna hükümetinin hızla teslim olması ve seçilmiş liderlerin ‘etkisizleştirilmesi’ olacak.
Rusya’nın kontrol etmeye çalışacağı ana hedefler arasında Devlet Başkanlığı Sarayı, parlamento, bakanlıklar, medya kuruluşları ve Ukrayna’daki demokrasi yanlısı devrimlerin sembolik yeri olan Bağımsızlık Meydanı (Maidan Nezalezhnosti) yer alıyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in işgalden sonra uygulamaya çalıştığı plan nedir?
Putin, Ukrayna’yı Belarus gibi kurumsal olarak zayıf, Rusya’ya bağımlı ve Batı’dan ayrılmış bir devlete dönüştürmek istiyor.
Uzmanlar, Rusya’nın kendisine muhalif olanları ortadan kaldırırken, Kiev’de Moskova yanlısı politikacıları görevlendireceğini tahmin ediyor.
ABD’li yetkililer, Kremlin’in tutuklanacak veya suikaste uğrayacak üst düzey isimlerin bir listesini hazırladığına inanıyor.
Putin’in Ukrayna’yı işgal etmek için alternatif bir planı var mı?
Analistler, Rusya’nın 2008’de Gürcistan’da olduğu gibi, Ukrayna’nın doğusu ve Donbass’ta daha fazla toprak ele geçirmeyi amaçlayan sınırlı ve daha az riskli bir saldırıyı tercih edebileceğini ve oradaki Moskova yanlısı ayrılıkçı cumhuriyetlerin Ukrayna'dan bağımsızlığını savunabileceğini söylüyor.
Moskova ayrıca Azak Denizi’ndeki Mariupol ve Karadeniz’deki Odessa limanlarını ele geçirmeye ve Kırım’a bir ‘kara köprüsü’ kurmaya çalışabilir.
Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etme planları başarısız olabilir mi?
Evet. Ukrayna Silahlı Kuvvetleri kolay kolay yenilmeyecek. Siviller savaşa katılabilir ve ardından Sovyetlerin Afganistan’ı işgali sırasında olduğu gibi ABD ve İngiltere onları silahlandırabilir.
İngiliz bakanlar, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin Moskova için bir ‘batak’ olmasını bekliyor.
Bu durum Rus ekonomisi için feci sonuçlara yol açabilir ve Rus askerleri arasında çok kan dökülmesine neden olabilir.
Bu ayrıca Rusya’ya ağır yaptırımların uygulanmasına yol açacak. Böyle bir senaryoda Rus kamuoyu Putin aleyhine dönebilir.
Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin insan kaybı ne olur?
ABD, Rus topçu saldırıları, füzeleri, bombaları ve kara saldırılarının 50 bin sivili öldürebileceğini tahmin ediyor. Bu sayı, savaşın uzaması durumunda önemli ölçüde artabilir.
Yüz binlerce insan Ukrayna’dan kaçabilir ve Avrupa’yı büyük bir mülteci göçüyle karşı karşıya bırakabilir.
Suriye’de olduğu gibi, Rus işgalinden sonra ağır insan hakları ihlalleri ve kimyasal silah vahşeti de göz ardı edilemez.
Batı bir işgal durumunda ne yapacak?
Bazı NATO ülkeleri tarafından hızlı bir şekilde askeri yardım sağlanacak. Buna istihbarat ve taşınabilir füzeler gibi silahların paylaşımı da dahil olacak.
Çatışma devam ederse ve sivil kayıplar artarsa, Batı’nın Ukrayna’ya asker göndererek doğrudan müdahale etmesi yönündeki baskı da hızla artacak.
Buna ek olarak, dünyadaki binlerce bankayı ve finansal kurumu birbirine bağlayan küresel bir bankacılık iletişim ağı olan uluslararası finansal sistemi SWIFT’den izolasyonu da dahil olmak üzere Rusya’ya önemli ekonomik yaptırımlar uygulanacak.
Rusya eski Maliye Bakanı Alexei Kudrin, “Rusya’yı SWIFT siteminden çıkarmak, ekonomisinin yüzde 5 oranında küçülmesine neden olacaktır” dedi.
Rusya gerçekten SWIFT sisteminden çıkarılırsa, finans kurumlarının ülke içine veya dışına para göndermesini neredeyse imkansız hale getirecek. Bu, Rus şirketleri ve yabancı müşterileri, özellikle de petrol ve gaz ihracatı alıcıları için büyük bir krize yol açacak.
Netanyahu’nun Washington’a yapacağı ziyaretin ardında ne yatıyor?
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Eylül’de Beyaz Saray’da düzenlenen basın toplantısı sırasında (Arşiv – AFP)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisinin cumartesi gecesi yaptığı ve çarşamba günü Washington’da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelmesinin beklendiğini duyurduğu çarpıcı açıklama, İran’la müzakerelerin ele alınacağı ve İsrail’in taleplerinin gündeme getirileceği iddiasına rağmen, bu dosyada gerçekte yeni bir gelişmeye işaret etmiyor. Aksine, söz konusu açıklamanın esas olarak Netanyahu’nun başta iç siyasi hesapları olmak üzere gerçek hedeflerini örtmeyi amaçladığı, bunların da büyük ölçüde İsrail’de fiilen başlamış olan seçim süreciyle bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.
Bu değerlendirmeyi güçlendiren bir diğer unsur da Netanyahu’nun Washington ziyaretinin tarihini değiştirmesini gerekçelendirirken, ‘İran dosyasının aciliyeti’ olarak nitelediği unsuru öne sürmesi oldu.
Bilindiği üzere Netanyahu, bir hafta önce Washington’a ziyaret talebinde bulunmuş, ABD yönetimi de bu talebi kabul etmişti. Ziyaretin, başta İran dosyası olmak üzere, Başkan Donald Trump’ın Filistin meselesine ilişkin planı ve Netanyahu’nun karşı karşıya olduğu yolsuzluk davalarında olası bir af konusu gibi bir dizi başlığın ele alınması amacıyla ayın 18’inde gerçekleştirilmesi planlanıyordu. Trump’ın ertesi gün, yani ayın 19’unda Washington’da Barış Konseyi’ni toplantıya çağırması üzerine, Netanyahu’nun da konsey üyesi olması nedeniyle bu toplantıya katılacağı yönünde bir beklenti oluşmuştu.
ABD Başkanı Donald Trump, İran Dini Lideri Ali Hamaney ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (AFP)
Ancak Netanyahu daha sonra, toplantıya katılma ihtimali konusunda tereddütlerini dile getirdi ve gündemdeki planın ilerlemesi önünde koyduğu engelleri kaldırmasının istenmesinden çekindiğini ima etti. İsrail’in Kanal 12 televizyonu, ziyaret tarihinin öne çekilmesinin Netanyahu’nun 18’inde planlandığı gibi Washington’a gitmemesine ve dolayısıyla Barış Konseyi liderler toplantısına katılmamasına yol açabileceğini bildirdi. Fiiliyatta Netanyahu’nun, konsey üyelerinin Gazze konusunda yerine getirmesini talep edeceği yükümlülüklerden kaçınmak için toplantıya katılmaktan geri durduğu izlenimi oluştu.
Bu değerlendirme, Netanyahu’nun anlaşmanın ikinci aşamasının, hatta ilk aşamasının uygulanması önüne ciddi engeller koyduğuna dair uluslararası alanda giderek güçlenen kanaate dayanıyor. Tahminlere göre İsrail, anlaşmayı günde üç ila dört kez ihlal ediyor. Refah Sınır Kapısı, sahada yaşananların niteliğine dair bu bağlamdaki örneklerden yalnızca biri olarak öne çıkıyor.
Netanyahu’nun tutumundaki bu değişiklik neden oldu?
Merkezi iddia, İran dosyası etrafında şekilleniyor. İsrail Kan 11 televizyonuna göre Netanyahu, cumartesi sabahı ABD Başkanı Donald Trump’ın ‘Umman müzakerelerinde olumlu ilerleme’ sağlandığı ve İran’ın gerçekten bir anlaşmaya varmak istediği yönünde bir hissiyat oluştuğuna dair açıklamalarını takip etmesinin ardından, Washington ziyaretini ayın 18’inden öne çekme kararı aldı.
Netanyahu’nun ofisinden yapılan açıklamada, ziyaret tarihinin öne alınmasının gerekçesi olarak İran’ın ‘aldatıcı’ olduğu ve kendisine herhangi bir taviz verilmemesi gerektiği görüşü öne çıkarıldı. Açıklamada, bu tutumu pekiştirmek amacıyla, ‘Tahran’la yürütülecek her türlü müzakerenin, balistik füze programının sınırlandırılmasını ve İran ekseni olarak tanımlanan yapıya verdiği desteğin durdurulmasını içermesi gerektiği’ vurgulandı. Netanyahu’ya yakın kaynaklar ise İsrail Başbakanı’nın, Trump’tan İran’ın İsrail’i tanımasını ‘gerçek barış niyetinin kanıtı’ olarak dayatmasını talep etmeyi planladığını aktardı.
Kan 11, Tel Aviv’in, Başkan Trump’ın İran’la müzakerelere başlanmadan önce ‘İsrail’le önceden üzerinde uzlaşılan bazı noktalardan geri adım atmasından’ endişe duyduğunu bildirdi. Bu çerçevede İsrail basınında yer alan değerlendirmelerde, Netanyahu’nun ofisinin açıklaması bir güç gösterisi olarak yorumlandı; İsrail’in süreci pasif biçimde izlemediğini göstermek ve karar alma sürecinde geç kalınmadan önce ABD yönetimi üzerinde etki oluşturmak amacı taşıdığı belirtildi.
İsrail’in altı talebi
Siyasi dramanın unsurlarını tamamlamak istercesine Netanyahu, İsrail Hava Kuvvetleri Komutanı’nın da kendisine Washington ziyaretinde eşlik edeceğini açıkladı. Netanyahu, bu adımın amacının, İran’a yönelik bir saldırının gerekliliğini anlatmak olduğunu belirterek, böyle bir darbenin İran’ın kapasitesini felç edeceğini ve özgüvenini sarsacağını savundu. Netanyahu ayrıca dün hükümet koalisyonunu oluşturan parti liderleriyle bir toplantı ve bunun yanı sıra Bakanlar Kurulu’nun ayrı bir oturumunu toplama çağrısı yaptı.
Netanyahu’nun çarşamba ve perşembe günleri bir dizi görüşme gerçekleştirmesi, cuma günü ise İsrail’e dönmesi planlanıyor. Program kapsamında ABD Başkanı ile görüşmenin yanı sıra, Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı General Brad Cooper ve müzakere dosyasından sorumlu özel temsilciler Steve Witkoff ile Jared Kushner’la da bir araya gelmesi öngörülüyor.
İsrail'in Demir Kubbe füze savunma sistemi, İran’dan Tel Aviv’e fırlatılan balistik füzeleri önlüyor. (EPA)
Sağcı İsrail gazetesi Israel Hayom, bu çarpıcı ziyareti, Netanyahu’nun İran dosyası konusunda Trump’ı altı İsrail talebini benimsemeye ikna etme girişimi olarak yorumladı. Buna göre ilk iki talep, balistik füze dosyasının müzakerelere dahil edilmesi ve bu füzelerin menzilinin 300 kilometreyle sınırlandırılması ile İsrail’in bölgede ‘vekil güçler’ olarak tanımladığı yapılara verilen İran desteğinin sona erdirilmesini kapsıyor.
Nükleer başlık altında ise İsrail’in dört ek talep ileri sürdüğü belirtiliyor. Bu talepler; İran’ın nükleer programının tamamen ortadan kaldırılmasının garanti altına alınması, tüm zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ülke dışına çıkarılması, oranı ne olursa olsun her türlü uranyum zenginleştirme faaliyetinden vazgeçilmesi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerinin İran’a geri dönerek nükleer tesislere ani denetimler yapma yetkisine sahip olmalarını içeriyor.
Beyaz Saray’ın içindeki lobi
Gazete, Netanyahu’nun bu yaklaşımı Witkoff ve Kushner’a kabul ettirmeye çalıştığını, ancak müzakereler sürecinde bu iki ismin kendi tezlerine ne ölçüde bağlı kalacağından kuşku duyduğunu aktardı. Bu nedenle Netanyahu’nun, doğrudan Trump’la görüşmenin belirleyici seçenek olduğu kanaatini taşıdığı ve ABD Başkanı’nı ikna edebilecek tek kişinin kendisi olduğuna inandığı belirtildi.
Netanyahu’nun, ABD ekibinin diğer üyelerine kıyasla daha sert bir çizgide gördüğü Başkan Yardımcısı JD Vance ile Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun desteğini arkasına almayı hedeflediği, bu yolla İran’la anlaşmaya varılmasından yana olan eğilime karşı Beyaz Saray içinde bir baskı grubu oluşturmayı amaçladığı ifade ediliyor.
Buna karşılık İsrailli uzmanlar, füze dosyasının nükleer programla ilgili her türlü müzakerenin zaten doğal bir parçası olduğunu vurguluyor. Uzmanlara göre, nükleer başlık taşıyabilecek gelişmiş balistik füzeler olmadan bir nükleer silah üretmenin herhangi bir anlamı bulunmuyor ve ABD’li müzakereciler de bu gerçeğin farkında. Bu nedenle söz konusu çevreler, İsrail’in bu bağlamda sergilediği paniğin büyük ölçüde yapay olduğu görüşünde.
Nitekim daha önce Netanyahu hükümetinde bakan olarak görev yapan ve halen savunma sanayii şirketi Rafael’in Yönetim Kurulu Başkanlığı’nı yürüten Yuval Steinitz’in de dile getirdiği üzere, İsrail’in esasen bir nükleer anlaşmaya varılmasını istemediği belirtiliyor. Bu bakış açısına göre, koşulları ne olursa olsun her türlü anlaşma kötü kabul ediliyor ve yaptırımların kaldırılması ile mali kaynak akışının yeniden başlaması nedeniyle Tahran’daki rejimin gücünü artıracağı savunuluyor. İsrail tarafı, söz konusu kaynakların Hizbullah’tan Iraklı gruplara, Hamas ve İslami Cihad Hareketi’nden Yemen’deki Husilere kadar İran’ın bölgedeki müttefiklerine aktarılacağını öne sürüyor.
İran’ın başkenti Tahran’da ABD ve İsrail’i kınayan bir duvar resmi (AFP)
Netanyahu’ya yakın isimlerden Steinitz’e göre masadaki alternatifler ya askerî bir saldırı düzenlenmesi ya da mevcut durumun dondurulması. Steinitz, askerî seçeneği en ideal çözüm olarak görürken, böyle bir adımın İran’daki yönetimi zayıflatacağını ve çöküşe giden süreci hızlandıracağını savundu. Mevcut durumun dondurulması ise ikinci en önemli seçenek olarak değerlendiriliyor; zira bu yol, bir anlaşmaya varılmasını engelliyor, yaptırımların yürürlükte kalmasını sağlıyor ve rejimi ekonomik ve toplumsal açıdan zayıflatmayı hedefliyor.
Steinitz, bu bağlamda Netanyahu’nun elinde haziran ayındaki savaşla ilgili önemli bir koz bulunduğunu da vurguladı. O dönemde ağır darbeler indirildiğini, buna karşın tek bir Amerikan askerinin dahi zarar görmediğini hatırlattı.
Steinitz’e göre Netanyahu, her hâlükârda Trump’tan, İsrail’in geleneksel tutumuna destek vermesini sağlamaya çalışıyor. Bu tutum, İsrail’in İran’la yapılabilecek herhangi bir anlaşmanın tarafı olmadığı ve böyle bir anlaşmanın kendisini bağlamadığı anlayışına dayanıyor. Steinitz, bu yaklaşımın ardında, İran üzerinde savaş tehdidi kılıcını sürekli olarak sallandırma gerekliliğine dair güçlü bir inancın yattığını belirtiyor.
Bu durum, Netanyahu’nun söz konusu tutumu Trump’ın otoritesine zarar vermeden nasıl dile getireceği ve Witkoff ile Kushner’a karşı Beyaz Saray içinde bir lobi oluşturup oluşturamayacağı sorularını gündeme getiriyor. Aynı zamanda Netanyahu’nun, İran liderliğini provoke edecek ve müzakerelerden çekilmeye zorlayacak adımlar atmayı mı hedeflediği, yoksa İranlı yetkililerin yeterli siyasi olgunluk göstererek Netanyahu’nun hamlelerini boşa çıkarıp Trump’la bir anlaşmaya doğru ilerleyip ilerlemeyeceği de tartışma konusu oluyor.
Netanyahu’nun bu aşamada asıl odağının, fiilen başlamış olan seçim süreciyle birlikte derinleşen iç siyasi krizi ve kamuoyu yoklamalarında gerileyen konumu olduğu dikkate alındığında, şu anki temel hedefinin iç kamuoyundaki yerini güçlendirecek bir Amerikan tutumunun ortaya çıkması olduğu değerlendiriliyor. Netanyahu’nun, İran’a karşı duran lider, hatta Trump’ın ifadesiyle bir ‘savaşçı’ ya da ‘kahraman’ olarak sunulmasının, mevcut koşullarda kendisi açısından özel bir önem taşıdığı ifade ediliyor.
Machado: Dün serbest bırakılan Venezuelalı muhalif Guanipa, ağır silahlı adamlar tarafından kaçırıldıhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5238736-machado-d%C3%BCn-serbest-b%C4%B1rak%C4%B1lan-venezuelal%C4%B1-muhalif-guanipa-a%C4%9F%C4%B1r-silahl%C4%B1-adamlar
Machado: Dün serbest bırakılan Venezuelalı muhalif Guanipa, ağır silahlı adamlar tarafından kaçırıldı
Muhalefet lideri Juan Pablo Guanipa, cezaevinden tahliye edildikten kısa bir süre sonra (AFP)
Venezuela muhalefet lideri ve Nobel Barış Ödülü sahibi Maria Corina Machado, muhalefet üyesi Juan Pablo Guanipa'nın dün hapisten çıktıktan kısa bir süre sonra Karakas'ta "ağır silahlı adamlar" tarafından kaçırıldığını duyurdu.
Machado, X platformunda yaptığı paylaşımda, "Dakikalar önce Juan Pablo Guanipa, Karakas'ın Los Choros mahallesinde kaçırıldı. Sivil kıyafetli, ağır silahlı dört araç geldi ve onu zorla götürdü. Derhal serbest bırakılmasını talep ediyoruz" ifadelerini kullandı.
Güney Kore: Eğitim tatbikatı sırasında askeri helikopter kazasında iki kişi hayatını kaybettihttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5238734-g%C3%BCney-kore-e%C4%9Fitim-tatbikat%C4%B1-s%C4%B1ras%C4%B1nda-askeri-helikopter-kazas%C4%B1nda-iki-ki%C5%9Fi-hayat%C4%B1n%C4%B1
Güney Kore: Eğitim tatbikatı sırasında askeri helikopter kazasında iki kişi hayatını kaybetti
Askeri helikopterin düştüğü yer, (Reuters)
Güney Kore ordusu, bugün Kuzey Gapyeong eyaletinde rutin bir eğitim görevi sırasında bir AH-1S Cobra askeri helikopterinin düştüğünü ve iki kişilik mürettebatının hayatını kaybettiğini açıkladı.
Ordu yaptığı açıklamada, helikopterin saat 11:00 civarında, nedeni henüz netleşmeyen bir şekilde düştüğünü belirtti. İki mürettebat yakındaki bir hastaneye kaldırıldı ancak yaralanmaları nedeniyle hayatlarını kaybetti.
Kaza sonrasında, ordu bu modeldeki tüm helikopterlerin uçuşlarını durdurdu ve kaza nedenini araştırmak üzere bir acil müdahale ekibi oluşturdu. Ordu, eğitim görevinin motor çalışır haldeyken acil iniş prosedürlerinin uygulanmasını içerdiğini belirtti.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة