Şam, ‘Ukrayna'nın yansımaları’ ile yüzleşebilmek için özel sektöre yöneldi

Şam, ‘Ukrayna'nın yansımaları’ ile yüzleşebilmek için yıllarca yürüttüğü ‘haksız’ mali ve ekonomik politikayla tükettiği özel sektöre yöneldi

Şam'da ülkeye buğdayın gelmemesi nedeniyle üretiminin etkilenebileceği düşünülen ekmeği almak için bir fırının önünde uzayan bir kuyruk (Reuters)
Şam'da ülkeye buğdayın gelmemesi nedeniyle üretiminin etkilenebileceği düşünülen ekmeği almak için bir fırının önünde uzayan bir kuyruk (Reuters)
TT

Şam, ‘Ukrayna'nın yansımaları’ ile yüzleşebilmek için özel sektöre yöneldi

Şam'da ülkeye buğdayın gelmemesi nedeniyle üretiminin etkilenebileceği düşünülen ekmeği almak için bir fırının önünde uzayan bir kuyruk (Reuters)
Şam'da ülkeye buğdayın gelmemesi nedeniyle üretiminin etkilenebileceği düşünülen ekmeği almak için bir fırının önünde uzayan bir kuyruk (Reuters)

Suriye hükümeti, Ukrayna'daki savaşın olumsuz ekonomik yansımalarıyla yüzleşebilmek için yıllarca haksız olarak yürüttüğü mali ve ekonomik politikayla tükettiği özel sektöre yöneldi.
Şam, Ukrayna'daki savaşın ekonomik yansımalarını kontrol altına almaya yönelik alınabilecek önlemleri görüşmek üzere onlarca sanayici ve tüccar ile geniş katılımlı bir toplantı gerçekleştirdi. Toplantıda, Sanayi Odaları ve Ticaret Odaları’nın ilgili makamlarla koordinasyonun takibini yapacak, piyasadaki gelişmelere uygun adımlar atabilmek ve sanayi ve ticaret sektörlerine gerektiği şekilde hizmet edebilmek amacıyla pratik öneriler sunacak bir komite oluşturmaları kararlaştırıldı.
Ülkede geçtiğimiz yıl akaryakıt, enerji ve ham madde fiyatlarındaki artış nedeniyle birçok fabrikanın ve küçük üretim atölyesinin kapandı. Yüksek vergilerin getirilmesinin yanı sıra geçtiğimiz yaz 47 bini aşkın iş insanı, sanayici ve zanaatkar ülkeden göç etti.
Geçtiğimiz Cumartesi günü Şam'da gerçekleştirilen ve beş saat süren toplantıya, Başbakan Hüseyin Arnus’un yanı sıra Yerel İdareler Bakanı, Ekonomi ve Maliye Bakanı, Sanayi ve İç Ticaret Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Konseyi Genel Sekreteri, Merkez Bankası Başkanı ve Planlama ve Uluslararası İşbirliği Kurumu Başkanı katıldı.
Suriye resmi haber ajansı SANA’nın aktardığı bilgilere göre katılımcılar, Ukrayna savaşının uluslararası ekonomik yansımalarının nasıl kontrol altına alınacağını, mevcut kaynakları yönetme prosedürlerini, ihracat ve ithalattaki öncelikleri, üretim araçlarının nasıl etkinleştirileceğini, yerel para biriminin değerinin nasıl korunacağını ve tüketimi rasyonelleştirilmesine yönelik önerileri tartıştılar.
Ayrıca, likidite ve finansman ile yerel piyasanın çeşitli temel mal ve malzeme ihtiyacının güvence altına alınması ve harap haldeki Suriye ekonomisini tüketen diğer sorunları ele aldılar.
Toplantı aracılığıyla özel sektörü ekonomik çözümlere dahil etmeye çalışan hükümet, Bakanlar Kurulu’nun geçtiğimiz Çarşamba günü küresel ekonomik gelişmelere yanıt vermek amacıyla düzenlediği olağanüstü toplantıda daha önce tartışılan tedbirlere değindi. Katılımcılar, Başbakan Arnus’un ‘önleyici’ olarak tanımladığı bu tedbirleri, etkinliklerini ve yerel pazar için koruma derecelerini tartıştılar ve değerlendirdiler. Üretim çarkının dönmesi ve iç ve dış pazara açılan kapıların açık kalmasının ve iç pazarın çeşitli emtia ve temel malzemelere ihtiyaç duymaya devam etmesinin sağlanması gerektiğine işaret edildi.
Döviz kaynaklarının sınırlı olduğu belirtilen toplantıda, tüketim malları ve üretim sürecinin gereksinimleri için önceliklerin ve temel ihtiyaçların belirlenmesi ve döviz kurlarında istikrarın ve üretim sürecinin devamlılığının sağlanmasının ‘hükümetin ve sektörün ortak sorumluluğu olduğunu’ vurgulandı. Merkez Bankası'nın aldığı tedbirlerin, para piyasasının yerel para birimi ve dövizin daha iyi yönetilmesini amaçladığı kaydedildi.
Suriye’de yerel para birimi lira, Ukrayna'daki savaşın başlarında düşüş kaydetti. Birkaç aydır 1 ABD doları karşısında 3 bin 600 bandında seyreden lira, Pazar günü değer kaybetti. Dolar, alış 3 bin 635 liradan satış 3 bin 670 liradan işlem gördü. Suriye rejiminin emniyet güçleri, döviz kuru manipülasyonunu engellemek amacıyla döviz simsarlarına yönelik uygulamaları sıkılaştırırken kara borsada döviz alım-satımı yapan bazı kişiler tutuklandı.
Öte yandan sanayi ve ticaret sektörlerinin temsilcileri, hükümetle yaptıkları görüşmede, maliyetlerin düşürülmesinin ve çeşitli finansman kaynaklarına erişimin kolaylaştırılmasının yanı sıra iş insanları ve sanayicilerin dış pazarlarla çalışmalarına izin verecek şekilde gümrük ve dış ticaret prosedürleri konusunda daha fazla esneklik sağlanmasına katkıda bulunacak kolaylaştırıcı mali tedbirlerin alınmasını talep ettiler. Sanayi ve ticaret sektörlerinin temsilcileri, aynı zamanda sanayi şehirlerinin altyapısının desteklenmesini istediler. SANA’nın haberine göre toplantıda daha faydalı ekonomik sonuçlar elde etmek için sanayi sektörünün ihtiyaçları ile ticaret sektörünün ihtiyaçları arasında denge kurulmasında fikir birliğine varıldı.
İş insanları için ithalat lisansı süresinin üç ay yerine altı ay, sanayicilerin lisans süresinin ise 6 ay yerine 12 ay olması kararlaştırılan toplantıda, Sanayi Odaları ve Ticaret Odaları’nın, ilgili makamlarla koordinasyonu takip etmek, pazardaki gelişmelere uygun yanıt vermek, sanayi ve ticaret sektörlerine uygun şekilde hizmet etmek için pratik çözümler ve öneriler sunmaktan sorumlu bir komite oluşturmaları kararı alındı.



Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
TT

Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)

Hamas liderlerinden Halid Meşal bugün yaptığı açıklamada, Hamas’ın silahlarını bırakmayacağını ve Gazze Şeridi’nde ‘yabancı bir yönetimi’ kabul etmeyeceğini söyledi. Açıklama, ateşkes anlaşmasının, Hamas’ın silahsızlandırılmasını ve Gazze Şeridi’nin yönetimi için uluslararası bir komite kurulmasını öngören ikinci aşamasının başlamasının ardından geldi.

Hamas’ın yurt dışı sorumlusu ve eski Siyasi Büro Başkanı Meşal, 17. El Cezire Forumu’nda yaptığı konuşmada, “Direnişi, direnişin silahını ve direnişi gerçekleştirenleri suç saymak kabul edilemez” dedi.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Meşal, “İşgal olduğu sürece direniş vardır. Direniş, işgal altındaki halkların bir hakkıdır; uluslararası hukukun, semavi dinlerin ve milletlerin hafızasının bir parçasıdır ve onunla gurur duyulur” ifadelerini kullandı.

İsrail ile Hamas arasında varılan ateşkes anlaşması, yıkıcı bir savaşın ardından, 10 Ekim’de yürürlüğe girdi. Anlaşma, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi tarafından da desteklenen bir ABD planına dayanıyor.

Anlaşmanın ilk aşaması, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’nde tutulan rehineler ile İsrail hapishanelerindeki Filistinli mahkûmların takasını, çatışmaların durdurulmasını, İsrail’in Filistin topraklarındaki yerleşim alanlarından çekilmesini ve Gazze Şeridi’ne insani yardımların girişini öngörüyordu.

İkinci aşama ise 26 Ocak’ta Gazze Şeridi’nde son İsrailli rehinenin cansız bedeninin bulunmasının ardından başladı. Bu aşama, Hamas’ın silahsızlandırılmasını, Gazze Şeridi’nin yaklaşık yarısını kontrol eden İsrail ordusunun kademeli olarak çekilmesini ve Gazze’nin güvenliğinin sağlanmasına ve Filistinli polis birimlerinin eğitilmesine yardımcı olmayı amaçlayan uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılmasını içeriyor.

Plan kapsamında, Gazze Şeridi’nin yönetimini denetlemek üzere ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlığında, çeşitli ülkelerden isimlerin yer aldığı Barış Konseyi oluşturuldu. Ayrıca, Gazze Şeridi’nin günlük işlerini yürütmek üzere Filistinli teknokratlardan oluşan bir komitenin kurulması öngörüldü.

Meşal, Barış Konseyi’ne Gazze Şeridi’nin yeniden inşasını ve yaklaşık 2 milyon 200 bin nüfuslu bölgeye insani yardımların akışını mümkün kılacak ‘dengeli bir yaklaşım’ benimseme çağrısında bulundu. Meşal, aynı zamanda Hamas’ın Filistin topraklarında herhangi bir yabancı yönetimi kabul etmeyeceğini yineledi.

Meşal sözlerini şöyle sürdürdü: “Ulusal sabitelerimize bağlıyız; vesayet mantığını, dış müdahaleyi ve manda yönetimini kabul etmiyoruz… Filistinlileri Filistinliler yönetir. Gazze, Gazze halkınındır; Filistin, Filistinlilerindir. Yabancı bir yönetimi kabul etmeyeceğiz.”

Meşal’e göre bu sorumluluk yalnızca Hamas’a değil, ‘tüm canlı unsurlarıyla Filistin halkının liderliğine’ aittir.

İsrail ve ABD, Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze Şeridi’nin askerden arındırılmış bir bölge haline getirilmesi talebini sürdürüyor. Hamas ise silahlarını gelecekte kurulabilecek bir Filistin yönetimine devretme ihtimalinden söz ediyor.

İsrailli yetkililer, Hamas’ın Gazze Şeridi’nde yaklaşık 20 bin savaşçıya sahip olduğunu ve hareketin elinde yaklaşık 60 bin kalaşnikof tüfek bulunduğunu öne sürüyor.

Ateşkes anlaşmasında öngörülen uluslararası gücü hangi ülkelerin oluşturacağı ise henüz netlik kazanmış değil.


Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
TT

Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)

Libya Yüksek Yargı Konseyi, Trablus'taki Yüksek Mahkeme Anayasa Dairesi'nin kararlarına karşı tavrını katılaştırarak, ‘yargıyı siyasallaştırma girişimlerine’ karşı sert bir uyarıda bulundu. Konsey, ‘bu hassas aşamada yargıya müdahale etme’ konusunda sert bir uyarıda bulundu. Ülke, yargıya da neredeyse ulaşan kronik siyasi ve askeri bölünmelerden mustarip durumda.

Yüksek Yargı Konseyi’nin bu tutumu, Anayasa Mahkemesi'nin Temsilciler Meclisi tarafından çıkarılan ve Yargı Sistemi Kanunu'nda değişiklikler içeren iki kanunu geçersiz kılma kararının ardından daha da belirginleşti. Bu durum, mevcut Yargı Yüksek Konseyi’nin kurulduğu anayasal dayanağın ortadan kalktığı ve bu kanundan kaynaklanan statüsünü kaybettiği anlamına geliyor. Dolayısıyla, önceki hükümlere uygun olarak yeniden oluşturulması gerekiyor.

Yüksek Yargı Konseyi tarafından cuma akşamı yapılan açıklamada ‘anayasal çevreden’ doğrudan bahsedilmeden yargı alanında yaşananlara, özellikle de bazılarının, kurumu zararlı bir kurum ile değiştirmek için anayasal olarak ilgili olduğunu düşündükleri araçları kullanarak yargının birliğini ve bağımsızlığını zayıflatma girişimlerine ilişkin duyulan üzüntü ifade edildi.

Konsey, bu kişilerin amacının, diğer tüm yetkileri elinden almak suretiyle, yalnızca siyasi ve dar bir kişisel çıkar olarak nitelendirilebilecek hedefleri gerçekleştirmek olduğunu değerlendirdi.

Yargının birliğini korumak, sorumlu davranmak ve ülkenin yararına hizmet etmek için, sonuçsuz kalacak bir fiili durum dayatmaya çalışanların devam eden uzlaşmaz tavırları karşısında bir süre en yüksek disiplin seviyesini uyguladığını da ekleyen Konsey, ülkenin tarihinde hassas ve tehlikeli bir dönemde, birliğin her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğu bir zamanda yargıya müdahale etme girişimlerine işaret etti.

fdbfb
Libya Temsilciler Meclisi'nin önceki bir oturumundan bir kare (Libya Temsilciler Meclisi)

Bu gerginlik, Temsilciler Meclisi ile (yargı otoritesini oluşturan üç sütundan biri olan) Devlet Konseyi arasındaki hukuki ve siyasi çatışmanın bir parçası olarak görülüyor. Bu çatışma, siyaset koridorlarından yargının kalbine taşınırken Temsilciler Meclisi, bazı yasal değişikliklerle Yüksek Yargı Konseyi'ni yeniden yapılandırarak yargı üzerinde daha fazla etki sahibi olmaya çalışıyor. Devlet Konseyi bu hamleyi yargının ‘siyasileştirilmesi’ olarak değerlendirdi.

Bu turda, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Libya Özel Temsilcisi ve Libya'daki BM Destek Misyonu (UNSMIL) Başkanı Hanna Serwaa Tetteh, bu diyaloğun yeni bir hükümet seçmek için bir organ olmaktan ziyade, Libyalıların kendi ülkelerinin geleceği için kendileri tarafından formüle edilen pratik çözümler geliştirmek amacıyla yürütülen bir ‘Libyalılar arası’ süreç olduğunu teyit etti.

Seçim çerçevesine ilişkin görüşmeler de “6+6” komitesinin kuralları ve danışma komitesinin tavsiyeleri temelinde, mevcut farklılıkların altında yatan garantileri ve siyasi endişeleri anlamaya odaklanarak yürütüldü.

Katılımcı üyeler ise, görüşmelerin genel ilkelerden usul ayrıntılarına doğru ilerlediğini belirttiler. Komisyon Yönetim Kurulu'ndaki boş koltuk krizinin çözülmesinin, gelecekteki seçimlere olan güveni güçlendirmek ve seçimlerin itiraz edilmesini veya kesintiye uğramasını önlemek için temel bir unsur olduğunu vurguladılar.

ert6y
Önceki belediye seçim kampanyasından (Komisyon Yönetim Kurulu)

Turun sonunda üyeler, Berlin Süreci Siyasi Çalışma Grubu'nun büyükelçilerine ve temsilcilerine ana önerilerini sundular. Büyükelçiler ve temsilciler, sürecin mart ayında yeniden başlaması ve uzun vadeli istikrarı sağlayacak ulusal bir vizyon etrafında uzlaşma sağlanmaya devam edilmesi koşuluyla, UNSMIL tarafından kolaylaştırılan yol haritasına destek verdiklerini teyit ettiler.

Yapılandırılmış diyalogun yeni hükümetin seçimi konusunda kararlar alan bir organ olmadığını yineleyen USNMIL, devlet kurumlarını güçlendirmek amacıyla, seçimlere elverişli bir ortam yaratmak ve yönetişim, ekonomi ve güvenlik alanlarındaki en acil sorunları ele almak için pratik önerileri incelemekle ilgilendiğini belirtti. UNSMIL, bunun uzun vadeli çatışmanın nedenlerini ele almak için politika ve yasama önerilerini inceleyerek ve geliştirerek başarılacağının altını çizdi. Ayrıca, yapılandırılmış diyalogun istikrarın önünü açacak ulusal bir vizyon üzerinde uzlaşma sağlamayı amaçlayacağına da dikkati çekti.

Bu gelişme, cumartesi günü Tacura, Sayad ve el-Hashan belediyelerinde ve Tobruk'taki bir oy verme merkezinde, düzenli ve sakin bir atmosferde belediye meclisi seçimleri için oy kullanma işleminin başlamasıyla eş zamanlı gerçekleşti. Komisyon Yönetim Kurulu’nun ana operasyon odası, oy verme sürecinin disiplinli ve organize bir ortamda, önemli bir engel olmadan plana göre ilerlediğini belirtti.

Komisyon, 93 sandık merkezinden oluşan 43 merkezin tamamının açık olduğunu doğruladı. Bu tur, şeffaflığı artırmak ve her türlü sahtekarlık girişimini önlemek amacıyla Tacura belediyesinde elektronik doğrulama teknolojisi (parmak izi) kullanıldı.

u78ı9o
Huri, cumartesi günü belediye seçimlerinde bir oy verme merkezini ziyaret ederken (UNSMIL)

Öte yandan UNSMIL, sorumlu yerel yönetimin kurulmasına katkıda bulunmak için tüm kayıtlı seçmenleri oy kullanmaya çağırırken, misyonun başkan yardımcısı Stephanie Huri, Tacura'daki oy verme merkezlerini ziyaret ederek oy verme sürecini ve elektronik seçmen doğrulama sisteminin kullanımını yerinde gözlemledi.

Bu seçimler, oy vermeyi geciktiren bazı teknik ve hukuki engellerin aşılmasının ardından, Komisyonun ülke çapında belediye meclislerini seçme planını çerçevesinde gerçekleşirken söz konusu plan, son iki yılda uygulanan ve nihai sonuçların kabul edilmesi ve seçilmiş meclislerin oluşturulmasıyla sonuçlanan önceki aşamaların başarısının bir uzantısı olarak değerlendiriliyor.


Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
TT

Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)

Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, örgütün idari kurumları üzerindeki kontrolünü sıkılaştırmaya çalışıyor. Bu yüzden söz konusu kurumlara, eski Genel Sekreter Hasan Nasrallah'ın liderliği döneminde marjinalleştirilen yakın arkadaşları ve din adamı olmayan politikacıları getirdi.

Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklara göre yapılan en önemli değişiklikler arasında, eski bakan ve milletvekili Muhammed Fneyş’in Hizbullah’ın ‘hükümeti’ olarak kabul edilen yürütme organının başına geçmesi, milletvekili ve parlamento grubu başkanı Muhammed Raad'ın ise genel sekreter yardımcılığına atanmasının bekleniyor.

Kaynaklar, Kasım'ın, daha önce partinin yürütme organının sorumluluğunda olan ayrıntılara girmeden liderliği elinde tutan genel sekreterlik ile örgütün tüm kurumlarını birbirine bağlayarak Hizbullah’ı kontrol etmeye çalıştığına işaret etti.

Öte yandan, Başbakan Nevaf Selam, çok sayıda kişinin İsrail'in tekrarlanan saldırılarının ardından halen yeniden inşa edilmesini beklediği güney bölgesine tarihi bir ziyaret başlattı. Başbakan Selam'ın, Hizbullah tarafından kendisine karşı başlatılan ihanet kampanyasına rağmen tüm köylerde sıcak bir şekilde karşılanması dikkati çekti.