Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski'nin komedi kariyeri: Mizah yarışmasından Halkın Hizmetkarı'na

Zelenski'nin birçok romantik komedi filminde imzası var

Zelenski, 2019'da girdiği devlet başkanlığı yarışının ikinci turunda oyların yüzde 73'ünü almıştı (AP)
Zelenski, 2019'da girdiği devlet başkanlığı yarışının ikinci turunda oyların yüzde 73'ünü almıştı (AP)
TT

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski'nin komedi kariyeri: Mizah yarışmasından Halkın Hizmetkarı'na

Zelenski, 2019'da girdiği devlet başkanlığı yarışının ikinci turunda oyların yüzde 73'ünü almıştı (AP)
Zelenski, 2019'da girdiği devlet başkanlığı yarışının ikinci turunda oyların yüzde 73'ünü almıştı (AP)

Rusya'nın Ukrayna'ya askeri operasyon düzenlenmesinin ardından tüm dünyanın dikkatinin kilitlendiği Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenksi esasen ülkesinin en ünlü komedyeni ve 17 yaşından bu yana çeşitli şov ve yapımlarda boy gösteriyor.
2015 ve 2019 arasında 1+1 kanalında yayımlanan komedi dizisi Halkın Hizmetkarı'nda (Servant of the People) canlandırdığı karakter gibi beklenmedik bir şekilde devlet başkanı seçilen 44 yaşındaki Zelenski'nin kariyerinde birçok komedi ve romantik komedi yapımı var. 
Zelenski'nin en unutulmaz televizyon şovlarından birinde 5 dakika boyunca penisiyle "piyano çalarak" izleyenleri kırıp geçirdiği görüntülerse internette varlığını korumaya devam ediyor. Başarılı bir şovmenlik kariyerine sahip olan Zelenski bu nedenle zaman zaman "Ukraynalı Donald Trump" diye de anılıyor. 
Eski aktör henüz 17 yaşındayken Sovyetler Birliği coğrafyasının en meşhur komedi yarışması "Neşeli ve Yetenekliler Kulübü"nün (KVN) yerel yarışmasına katılmış ve daha sonra Ukrayna takımına dahil olmuştu. Ekip 1997'de KVN'nin ana yarışmasında birinci gelmişti. 

Komedyen aynı yıl ileride prodüksiyon şirketine dönüşecek Kvartal 95 adlı komedi ekibini kurmuştu. Kvartal 95, 1998'den 2003'e kadar birçok farklı ülkede gösteriler düzenlemişti.
Eski aktörün oyunculuk ve komedyenlik kariyerinde yer aldığı ses getiren yapımların bir kısmıysa şu şekilde:

Lyubov v bolshom gorode (2009)
Zelenski'nin Igor adlı dişçiyi canlandırdığı romantik komedi filmi New York'ta geçiyor. Amerika'da çalışan ve bir noktada cinsel güçlerini kaybeden üç arkadaş Artem, Oleg ve Igor umutsuzca çare aramaya koyuluyor ancak çabaları sonuçsuz kalıyor. Igor, Artem ve Oleg ancak aşık olurlarsa sorunlarını çözebileceklerini fark ediyor. 

Lyubov v bolshom gorode 2 (2010)
2018'de Ukrayna'da Sinema Kanunu'nun hükümlerine uymadığı gerekçesiyle yasaklanan film Igor'un babasının Tayland'daki çiftliğinde başlıyor ve Moskova'da devam ediyor. Üç arkadaş bu kez ilk cinsel ilişkide çocuk sahibi olmakla lanetleniyor. Korkuya kapılan arkadaşlar seks yapmaktan kaçınmaya karar veriyor ancak bu kez de sevgilileriyle araları bozuluyor. Üç arkadaş çözümü beklenmedik bir yerde buluyor. 

Sluzhebny roman. Nashe vremya (2011)
1977 yapımı Sovyet komedi filmi Sluzhebny roman'ın yeniden çevrimi olan filmde Zelenski, Anatoly Novoseltsev adlı bir finans uzmanını canlandırıyor. Anatoly arkadaşları aracılığıyla sert patronu Lyudmila Kalugina'nın aklına girmeye çalışıyor ve ekibin yolu Türkiye'den de geçiyor. Zorlu bir süreç yaşayan ikili nihayetinde evleniyor. 
 wikipedia.jpg
(Wikipedia)
 
Rzhevsky protiv Napoleona (2012) 
Rusya ve Ukrayna ortak yapımı komedi filminde Zelenski, Napolyon Bonaparte'ı canlandırıyor. Bonaparte'ın birlikleri Rusya topraklarında hızla ilerlerken Ruslar onu durdurmanın yollarını arıyor. Napolyon Avrupa'yı çoktan fethetmiş ve Moskova'yı ele geçirmiştir.
Şimdiki hedefiyse St. Petersburg'u ele geçirip savaşı nihai olarak kazanmaktır. Yalnızca gizemli bir Rus kadını Napolyon'u dünyayı fethetme planlarından uzaklaştırabilir.
Rusya'da cinsel devrimi desteklediği için ömür boyu hapse mahkum edilen bir adam kadın kılığına girerek Napolyon'u yolundan döndürmeye çalışacaktır. 

8 pershykh pobachen (2012)
Ukrayna ve Rusya ortak yapımı filmde Zelenski, başarılı veteriner Nikita Sokolov'u canlandırıyor. Başarılı televizyon sunucusu Vera Kazantseva'yla yolu kesişene kadar Nikita'nın hayatı son derece iyi gidiyordur. Ne olduğunu anlayamadan aynı yatakta uyanan ikilinin hayatı artık eskisi gibi olmayacaktır. 
wikipedia.jpg
(Wikipedia)
8 novykh pobachen (2015) 
Vera ve Nikita bu kez üç yıllık evli olarak izleyicinin karşısına çıkar. İkilinin aile hayatı o kadar da iyi gitmemektedir ve ayrılmaya karar verirler. Birbirleriyle tartıştıkları günün ertesinde her ikisi de hayalindeki ideal eşle aynı yatakta uyanır. Vera ve Nikita evliliklerini bu kez yeni bir açıdan değerlendirmek zorundadır. 

Halkın Hizmetkarı (Servant of the People) (2015-2019)
Zelenski, Ukrayna siyasetini eleştiren komedi dizisini hem yaratmış hem de başrolünde oynamıştı. Eski aktör dizide Vasyl Petrovych Holoborodko adındaki 30'lu yaşlarındaki lise tarih öğretmenini canlandırmıştı. 
1+1.jpeg
(Kvartal 95/1+1)
Holoborodko öğrencisinin çektiği bir videosunun viral olmasının ardından beklenmedik biçimde Ukrayna Devlet Başkanı olmuştu. Dizinin 28 Mart 2019'da sona ermesinin ardından Zelenski bu kez gerçek hayatta liderliğe adım atmış ve 21 Nisan 2019'da devlet başkanı seçilmişti. 
 
Independent Türkçe, The New York Post, Wikipedia, The Northern Echo



Stonehenge'i inşa edenlerin yerini alan göçmenlerin kökeni ortaya çıktı

Yaz gündönümü kutlamaları sırasında Stonehenge'de güneş batıyor (Reuters)
Yaz gündönümü kutlamaları sırasında Stonehenge'de güneş batıyor (Reuters)
TT

Stonehenge'i inşa edenlerin yerini alan göçmenlerin kökeni ortaya çıktı

Yaz gündönümü kutlamaları sırasında Stonehenge'de güneş batıyor (Reuters)
Yaz gündönümü kutlamaları sırasında Stonehenge'de güneş batıyor (Reuters)

Arkeologlar, Britanya'ya göç ederek Neolitik Stonehenge'i inşa edenlerin yerini 100 yıl içinde alan, çan biçimli çömlek kültürüne (Bell Beaker) sahip halkın kökenlerini ortaya çıkardı.

DNA çalışmaları, çan biçimli çömlek kültürüyle bağlantılı topluluğun Britanya'ya göç etmesinin ardından, MÖ 2400 civarında Britanya'da büyük bir demografik değişim yaşandığını göstermişti. 

İsimlerini, yaptıkları son derece özgün çömleklerden alan bu göçmenler, bu dönemde Avrupa'ya hızla yayılmıştı ancak tam olarak nereden geldikleri ve nüfuslarının nasıl şekillendiği bugüne kadar bilinmiyordu.

Araştırmacılar yeni çalışmada MÖ 8500 ila MÖ 1700'de Hollanda, Belçika ve Almanya'nın batısında yaşamış 112 bireyin DNA'sını analiz ederek çan biçimli çömlek nüfusunun kökenlerini gözler önüne serdi.

Bilim insanları Ren-Maas sulak alanlarında yaşayan, büyük ölçüde avcı-toplayıcı soyundan gelen, kendine özgü niteliklere sahip bir topluluğun, çan biçimli çömlek kültürüyle bağlantılı insanlarla karıştığını saptadı.

Hakemli dergi Nature'da yayımlanan yeni araştırmaya göre, MÖ 2500 civarında gerçekleşen bu olay sonucu ortaya çıkan nüfus daha sonra Avrupa'nın kuzeybatısına yayıldı.

Önceki araştırmalar, çan biçimli çömlek kültürünün tek bir yerden ve çoğunlukla da günümüzün İspanya ve Portekizi'ni içeren İberya'dan çıkarak her yere yayıldığını ima ediyordu.

Ancak son DNA analizleri, yerel avcı-toplayıcıların torunlarıyla Avrupa'ya yeni gelen, bozkırlarla bağlantılı atalara sahip grupların karışımı sonucu çan biçimli çömlek kültürü nüfusunun ortaya çıktığını gösteriyor.

Çoğunlukla modern Hollanda, Belçika ve Batı Almanya'yı içeren Ren-Maas'ın aşağısındaki bölgede, birden fazla atadan gelen grupların karışımından oluşmuşlar.

Araştırmacılar, bozkır göçmenlerinin de MÖ 3000 civarında bu grup karışımına katıldığını söylüyor.

Çan biçimli çömlek kültürüyle ilişkili bu gruplar Britanya'ya geldiklerinde, bölgede Stonehenge'i inşa eden mevcut Neolitik çiftçilerin yerini neredeyse tamamen aldılar; bu, arkeolojik zaman ölçeğinde çarpıcı bir değişimdi.

Bilim insanları araştırmada şöyle yazıyor:

Daha sonra bölgeye yayılmaları, Avrupa'nın kuzeybatısının çok daha geniş bir kısmında, özellikle de yerel Neolitik ataların yüzde 90-100'ünün yerine geçtikleri Büyük Britanya'da, yıkıcı bir etki yarattı.

Bilim insanları, bu dönüşümün muhtemelen veba gibi bir hastalık tarafından tetiklendiğini ve Avrupa kıtasındaki insanlar bu hastalığa karşı bağışıklık gösterirken, Britanya'dakilerin gösterememiş olabileceğini düşünüyor.

Ancak çan biçimli çömlek kültürüyle ilişkili topluluklar yayıldıkça, bu yapıları inşa eden gruplar gitmiş olsa da Stonehenge ve Avebury gibi mevcut anıtları kullanmaya başladılar.

Çan biçimli çömlek kültürüyle bağlantılı topluluk metal işçiliği, okçuluk ve kendilerine özgü çömlek tarzlarını da Britanya'ya götürdü.

Huddersfield Üniversitesi'nden çalışmanın yazarı Maria Pala, "Antik DNA çalışmaları genellikle geçmişimizin beklenmedik sayfalarını gün ışığına çıkarır... Bu tür bulguların bizi hâlâ şaşırtabilmesi, antik DNA çalışmalarının gücünü kanıtlıyor" diyor.

Independent Türkçe


Antik Roma'nın kayıp oyunu yapay zekayla ortaya çıkarıldı

Bilim insanları 1500 yıllık taş levhanın oyun tahtası olduğunu söylüyor (Antiquity)
Bilim insanları 1500 yıllık taş levhanın oyun tahtası olduğunu söylüyor (Antiquity)
TT

Antik Roma'nın kayıp oyunu yapay zekayla ortaya çıkarıldı

Bilim insanları 1500 yıllık taş levhanın oyun tahtası olduğunu söylüyor (Antiquity)
Bilim insanları 1500 yıllık taş levhanın oyun tahtası olduğunu söylüyor (Antiquity)

Bilim insanları Antik Roma'dan kalma bir oyunun kurallarını yapay zeka yardımıyla çözdü. 

Hollanda'nın Heerlen kentindeki bir arkeolojik kazı alanında keşfedilen beyaz kireçtaşı levhanın ne amaçla kullanıldığı yıllardır merak konusuydu.

Bölge, İmparator Augustus'un (MÖ 27-MS 14) hükümdarlığı döneminde kurulan ve Batı Roma İmparatorluğu'nun MS 476'da yıkılmasına kadar varlığını sürdüren Coriovallum kasabasına ev sahipliği yapıyordu. Arkeologlar bu nedenle levhanın yaklaşık 1500 yıllık olduğunu tahmin ediyor.

Bazı uzmanlar kireçtaşı parçasının dekorasyon veya kaldırım taşı olarak kullanıldığını düşünürken, yeni çalışma daha keyifli bir işleve işaret ediyor.

Leiden Üniversitesi'nden Walter Crist ve ekibi, üç boyutlu görüntüleme tekniğinden yararlanarak levhaya oyulmuş çapraz ve düz çizgilerin bazılarının diğerlerinden daha derin olduğunu saptadı.

Araştırmacılar tahta üzerinde hareket ettirilen taşların buna yol açtığını düşünüyor.

Ekip daha sonra yapay zeka sistemi Ludii'ye binlerce olası kural setini test ettirerek levhadaki izlere en uygun versiyonu anlamaya çalıştı.

Ludii, iki sanal oyuncuyu karşı karşıya getirdiği binlerce senaryoda daha sonraki oyunlara dair bilgisinden yararlandı.

Crist, "Birçok farklı kombinasyon denedik: üç parçaya karşı iki parça, dört parçaya karşı iki parça veya iki parçaya karşı iki parça... Tahtadaki aşınmayı hangisinin ortaya çıkardığını test etmek istedik" diye açıklıyor.

Bulguları hakemli dergi Antiquity'te dün (11 Şubat) yayımlanan çalışmaya göre biri iki, diğeri 4 taşa sahip iki oyuncu taşlarını tahta üzerinde hareket ettirerek karşı tarafın hareketini sınırlamaya çalışıyor ve bunu ilk başaran oyunu kazanıyordu.

Ludus Coriovalli (Coriovallum Oyunu) adlı oyun internetten oynanabiliyor.

Bilim insanları bu tür engelleme oyunlarına Avrupa'da Ortaçağ'a kadar rastlanmadığını söylüyor. Go ve Domino bu tür oyunların bugün bilinen örnekleri arasında sayılabilir; ancak Ludus Coriovalli doğrudan bunlara benzemiyor.

Öte yandan oyunun Antik Roma'da gerçekten bu şekilde oynandığı da kesin bir şekilde söylenemiyor.

Çalışmanın yazarlarından Dennis Soemers şu ifadeleri kullanıyor: 

Ludii'ye bu levha üzerindeki gibi bir çizgi deseni sunulunca, her zaman oyun kurallarını bulacaktır. Bu nedenle Romalıların bunu tam olarak bu şekilde oynadığından emin olamayız.

Yine de yeni çalışma özellikle yapay zekayı kullanma biçimiyle önemli bir adıma işaret ediyor. Araştırmacılar bu yöntemin başka alanlarda da uygulanabileceğini düşünüyor.

Crist, "Yapay zekayla simüle edilen oyunun, bir kutu oyununu tanımlamak için arkeolojik yöntemlerle birlikte kullanıldığı ilk örnek bu" diyerek ekliyor: 

Bu araştırma, eski kültürlerden kalma alışılmadık oyunları tanımlamak için gereken araçları sunuyor. Çünkü mevcut tanımlama yöntemlerinde oyun yüzeyini oluşturan geometrik desenler, metinlerdeki referanslara veya sanatsal temsillerine dayanarak günümüzde bilinen oyunlarla ilişkilendiriliyor.

Independent Türkçe, Science Alert, IFLScience, Science News, Antiquity


Amerika'nın eski uygarlığı, yükselişini kuş dışkısına borçluymuş

Chincha Krallığı, deniz kuşlarının dışkısını kullanarak daha çok ürün elde etmeyi başarmış (Unsplash)
Chincha Krallığı, deniz kuşlarının dışkısını kullanarak daha çok ürün elde etmeyi başarmış (Unsplash)
TT

Amerika'nın eski uygarlığı, yükselişini kuş dışkısına borçluymuş

Chincha Krallığı, deniz kuşlarının dışkısını kullanarak daha çok ürün elde etmeyi başarmış (Unsplash)
Chincha Krallığı, deniz kuşlarının dışkısını kullanarak daha çok ürün elde etmeyi başarmış (Unsplash)

Amerika kıtasındaki eski uygarlıklardan birinin, kuş dışkısı sayesinde güç kazandığı ortaya çıktı.

Bugünkü Peru'nun güneyinde MS 900 civarında kurulduğu düşünülen Chincha Krallığı, 1480'de İnka İmparatorluğu'nun hakimiyetine girmişti.

Chincha bu tarihten önce İnkalarla mısır ticareti yaparak "chicha" adlı içkilerini ürettikleri hammaddeyi sağlıyordu.

Sidney Üniversitesi'nden Dr. Jacob Bongers ve ekibinin yeni çalışmasına göre Chincha halkı, ekonomilerini büyütmelerini sağlayan mısırı deniz kuşlarının dışkısı veya "guano" sayesinde yetiştiriyordu.

Bilim insanları, Chincha uygarlığı döneminde 100 bin kişinin yaşadığı düşünülen Chincha Vadisi'ndeki mezarlarda bulunan 35 mısır koçanı kalıntısını analiz etti.

Bulguları hakemli dergi PLOS One'da dün (11 Şubat) yayımlanan çalışmaya göre mısırlar son derece yüksek seviyede azot içeriyordu.

Deniz kuşlarının beslenme biçimi, dışkılarını azot bakımından zengin kılıyor; bu da Chincha'nın toprağı guanoyla verimlendirdiğine işaret ediyor.

Seramik, çömlek, duvar oymaları ve resimleri de inceleyen ekip,  deniz kuşlarıyla mısırın yan yana betimlendiğini ve Chincha toplumunda kültürel önem taşıdığını belirtiyor.

Kuş dışkısı, Chincha Krallığı'nın daha fazla mısır üretip ekonomilerini büyütmelerini, nüfuslarını artırmalarını ve Güney Amerika'da İnka öncesi refah düzeyi en yüksek toplumlardan biri haline gelmelerini sağlamıştı.

Dr. Bongers, "Deniz kuşu gübresi önemsiz görünebilir ancak çalışmamız bu güçlü kaynağın, And Dağları'nın Peru bölgesindeki sosyopolitik ve ekonomik değişimine önemli katkı sağladığına işaret ediyor" diyerek ekliyor: 

Eski And kültürlerinde gübre, güç demekti.

Araştırmacılar halkın kuş dışkılarını yakınlardaki Chincha Adaları'ndan topladığını tahmin ediyor.

Teksas A&M Üniversitesi'nden Dr. Jo Osborn, Chincha halkının bu kaynağa ulaşmasının ötesinde ekolojik bilgisinin, çalışmanın en ilginç kısmı olduğunu düşünüyor.

Makalenin ortak yazarı Dr. Osborn "Sahip oldukları geleneksel bilgi, deniz ve kara yaşamı arasındaki bağlantıyı görmelerini sağladı ve bu bilgiyi, krallıklarını kuran tarımsal üretim fazlasına dönüştürdüler" ifadelerini kullanıyor:

Sanatları bu bağlantıyı kutluyor ve bize güçlerinin sadece altın veya gümüşten değil, ekolojik bilgelikten kaynaklandığını gösteriyor.

Independent Türkçe, BBC Science Focus, Popular Science, PLOS One