Ukrayna dün Rus saldırılarında artışa sahne oldu. Başkent Kiev’e doğru devasa bir askeri konvoyun yaklaştığı öğrenildi ve Moskova’nın Ukrayna’nın birçok bölgesindeki hedeflerine ulaşmak için hızlı bir şekilde hareket etme kararı aldığı anlaşıldı. Sahadaki askeri gelişmeler, bugün müzakerelerin ikinci turundan beklentilerini olumsuz yönde etkiledi.
Dün Kiev’deki televizyon kulesi ve resmi tesisler dahil olmak üzere çok sayıda yapıyı hedef alan ve beş kişinin ölümüne sebebiyet veren güçlü füze saldırılarına maruz kaldı. Rusya Savunma Bakanlığı, saldırılardan önce başkent sakinlerini uyararak ‘Rusya karşıtı enformasyon saldırılarının önünü kesmek adına, Ukrayna Güvenlik Servisi’nin teknoloji tesislerine yüksek hassasiyetli silahlarla saldırılar düzenleneceğini’ bildirdi.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Savunma Bakanlığı’nın açıklamasında, Ukrayna medyasının ülkedeki Rus vatandaşlarına ‘ölüm tehdidi’ mesajları gönderdiği, ana okulu, tren istasyonu gibi kamu binalarının Ruslar tarafından bombalandığı yönünde haberler yayınladığı belirtildi. Rusya karşıtı enformasyon saldırılarının, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı Kiev’deki 72. Psikolojik Harp Operasyonlar Merkezi tarafından, Ukrayna Güvenlik Servisi'nin siber saldırı ekipleriyle koordinasyon içinde gerçekleştirildiği kaydedildi. Ukrayna ordusunun 72. Psikolojik Harp Operasyonlar Merkezi’nin ve orduya başlı teknolojik tesislerin, Rusya karşıtı dezenformasyonun önüne geçmek amacıyla yüksek hassasiyetli silahlarla vurulacağı belirtildi. Rusya'ya karşı provokasyon yapmak için ‘ırkçılar tarafından’ istihdam edilen Ukrayna vatandaşları ile bu yayınların yapıldığı merkezlerin yakınında oturan vatandaşların evlerini terk etmeleri istendi.
Çatışmalar, ülkenin doğusundaki Harkov bölgesinde yoğunlaştı. En dikkat çekici gelişmeler ise Mariupol şehrinde yaşandı. Rus güçleri şehri kuşatarak Azak Denizi’nin kıyı şeridinin tümünde hakimiyet sağlamayı başardı. Askeri uzmanlar, yaklaşık 500 bin kişinin yaşadığı stratejik şehrin düşüşünün ‘öngörülen bir sonuç’ olduğu ve bunun ‘birkaç saat içinde’ gerçekleşebileceği görüşündeler. Rus güçleri daha önce sivil kayıplar meydana geleceği beklentisiyle kentin direniş olmadan teslim edilmesi için müzakereler yürüttüklerini açıklamıştı. Rus ordusu batıdaki yaklaşık 300 bin nüfuslu kıyı kenti Herson’u kuşatarak şehirde kontrolü sağladı ve giriş çıkışlarını bariyerlerle kapattı. Yerel halk tarafından sosyal medyada yayınlanan görüntülerde Rus askerlerinin şehrin içinde devriyeler gerçekleştirdiği görüldü.
Diğer yandan salı günü yayınlanan uydu görüntüleri, onlarca kilometrelik bir Rus askeri konvoyunun Kiev'e doğru ağır ağır ilerlediğini gözler önüne serdi. Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı Moskova'nın Ukrayna’nın başkentine ve diğer şehirlere yönelik nihai bir saldırıya hazırlanmak için güçlerini topladığını bildirdi.
Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Aleksey Danilov, Minsk’e ‘önleyici füze saldırısında’ bulunma tehdidinde bulundu. Kiev yönetimi Belarus’u Ukrayna’ya yapılan saldırıları ‘fiilen’ desteklemekle suçluyor. Danilov açıklamasında "Belarus'tan Ukrayna'ya aktif olarak füzeler fırlatılıyor. Belarus’un bu eylemlerini karşılık olarak önleyici füze saldırısında bulunabiliriz” dedi. Ukrayna Savunma Bakanlığı İstihbarat Dairesi dün yaptığı açıklamada, Rusya'nın Belarus güçlerinin çatışmaya girmesini haklı çıkarmak için bir provokasyon hazırlığında olduğunu iddia etti. İstihabarat Dairesi’nden yapılan yazılı açıklamada, Belarus’un Ukrayna sınırında yaklaşık 300 tankı hazır bulundurduğuna yönelik kanıtlar olduğu kaydedildi.
Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko, ülkesinin askeri güçlerinin devam eden askeri operasyonlara katıldığı yönündeki iddiaları reddetmişti. Lukaşenko dün gerçekleştirilen Ulusal Güvenlik Konseyi toplantısında Minsk'in ‘herhangi bir askeri faaliyete katılmadığını ve katılmayacağını’ vurguladı. Bununla birlikte Rusya’nın ‘sırtından bıçaklanmaması için’ hava savunma sistemlerinin aktif hale getirildiğini belirtti.
Tüm bu gelişmeler, savaşın kapsamının genişleme ihtimaline yönelik endişelere neden oldu. Lukaşenko daha önce Rus mevkidaşı Vladimir Putin'den Minsk'e S-400 hava savunma sistemini konuşlandırmasını talep etmişti. Belarus resmi haber ajansı Belta, S-400 Uzun Menzilli Füze Savunma Sistemi'nin ilk bataryalarının, ülkenin güneydoğusundaki Gomel bölgesinde konuşlandırıldığını aktardı. Başkent Minsk’e de yakın zamanda bazı bataryaların konuşlandırılacağı öğrenildi.
Rusya Savunma Bakanlığı, Donetsk kuvvetlerine ait cephe birliklerinin eyaletin idari sınırlarına ulaştığını ve burada deniz kıyısındaki bölgeleri kontrol eden Rus kuvvetlerine katıldıklarını duyurdu. Söz konusu gelişme, çatışmaların başladığı günden bu yana, Rus güçlerinin kaydettiği en büyük ilerlemeyi gösteriyor. ‘Luhansk Halk Cumhuriyeti" kuvvetleri de operasyonun başlangıcından bu yana, eyalet topraklarının derinliklerine doğru 61 kilometre ilerledi.
Rusya Savunma Bakanlığı'nın açıklamasında, ‘özel askeri operasyona’ başlamalarından bu yana Rus güçlerinin Ukrayna’nın askeri altyapısına ait bin 325 unsuru vurarak devre dışı bıraktığı kaydedildi. Bunların içinde 395 tank ve zırhlı araç, 59 roketatar silah, 179 havan topu, çok sayıda uçak ve insansız hava aracı olduğu belirtildi. Rus ordusunun dün üç havaalanını ve üç hava savunma radarını da hassas silahlarla hedef aldığı bilgisi paylaşıldı.
Müzakerelerin ikinci oturumu
Rus ve Ukraynalı taraflar arasında bugün yapılması planlanan ikinci tur müzakerelerin, Ukrayna liderliğinden gelen açıklamalar sonrasında sekteye uğrayabileceği, olumlu sonuç elde etme olasılığının azaldığı öngörülüyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodamir Zelenski, müzakereler konusunda “Henüz bizim istediğimiz bir sonuç ortada yok. Rusya kendi pozisyonunu açıkladı. Savaşı bitirmek için bizden karşı maddeler duydular. Bazı sinyaller aldık” dedi. Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba da ülkesinin ikinci tur müzakerelere katılmaya hazır olduğunu ancak Kiev’in ‘uyarılar altında Moskova’yla müzakere yapmayacağını’ belirtti. Müzakerelerin ilk turunu değerlendirdiklerini, Başkan Zelenski’ye en küçük ayrıntılara kadar bilgi verildiğini ve ikinci tur için pozisyonlarını açıklayacaklarını söyledi. Kuleba bugün yapılması planlanan müzakerelere katılıp katılmayacaklarını ise açıklamadı.
Kuleba, Ukrayna'nın Rusya ile olan çatışmasında NATO'dan destek istediğini ancak ‘kendileri yerine’ savaşmalarını istemediklerini söyledi. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg daha önce yaptığı açıklamada, NATO’nun Ukrayna-Rusya savaşında taraf olmadığını ve Ukrayna’ya asker göndermeyeceklerini vurgulamış, NATO üyesi ülkelerin Kiev’e çeşitli askeri destekler sağlayacağını, mali ve insani yardımda bulunacaklarını kaydetmişti.
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, Rusya'nın gerçekçi olmayan talepleri nedeniyle Ukrayna ve Rusya arasındaki müzakerelere yarın devam edilemeyebileceğini söyledi. CNN Türk televizyonuna Ukrayna savaşına ilişkin açıklamada bulunan İbrahim Kalın, Ukrayna ve Rusya'yı işaret ederek "Yarın büyük ihtimalle toplanamayacaklar. Aralarında görüştükleri teknik şeyler va. Büyük ihtimalle bir iki gün ertelenebilir. Müzakere heyetleriyle temas halindeyiz" dedi.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da Ukrayna krizine dair değerlendirmesinde ABD'ye eski Sovyet ülkelerinde askeri tesis kurmaktan vazgeçme çağrısı yaptı. Bazı Avrupa ülkelerinin topraklarında ABD'nin nükleer silahlarının bulunmasının Rusya için kabul edilemez olduğunu belirten Lavrov, "Bu silahların ABD'ye dönmesinin zamanı çoktan geldi" dedi. Rusya’nın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması taraf ülkelerinin katılımıyla bir konferans düzenlenmesini talep ettiğini belirtti. Lavrov ayrıca Avrupa’yı diyalogdan kaçmakla suçlayarak Kıta ülkelerinin ‘yüz yüze gerçek bir diyalog’ yerine ‘yaptırımları’ tercih ettiğini vurguladı.
