Rusya, muhtemel müzakereler öncesinde Ukrayna’nın güneyindeki kontrolünü genişletiyor

Moskova, Rus kamuoyundaki savaş karşıtlığına yönelik tedbirlerini arttırdı

Rusya, muhtemel müzakereler öncesinde Ukrayna’nın güneyindeki kontrolünü genişletiyor
TT

Rusya, muhtemel müzakereler öncesinde Ukrayna’nın güneyindeki kontrolünü genişletiyor

Rusya, muhtemel müzakereler öncesinde Ukrayna’nın güneyindeki kontrolünü genişletiyor

Rusya’nın Ukrayna içlerinde gerçekleştirdiği ‘askeri operasyonlar’ hız kesmeden devam ediyor.  
Rus hükümeti, kendi kamuoyundaki savaş karşıtı tutum ve gösterileri, ‘gerçekleri çarpıtma girişimi’ olarak nitelendirerek, yeni tedbirlere başvurdu.  
Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'nın güneyindeki bölgelerde kontrolü genişlettiğini açıkladı.  
Rus güçlerinin, Ukrayna’nın doğusunda yer alan ülkenin en büyük ikinci kenti Harkov'a paraşütçü birliklerini indirmesiyle çatışmalar şiddetini artırdı. Rusya’nın müzakerelerin ikinci tur görüşmelerinden önce, Harkov’da tamamen hakimiyet sağlamaya çalıştığı öğrenildi.  

Ukrayna'nın Karadeniz ve Azak Denizi’ne açılan kapıları Rus hakimiyetine geçiyor
Başkent Kiev ve Harkov, dün gece, Rusya’nın operasyonunun başlamasından bu yana en şiddetli füze ve topçu saldırılarına maruz kaldı. Ukrayna’daki ayrılıkçı güçler, Rus ordusunun hava desteğiyle, Azak Denizi kıyısındaki stratejik öneme sahip Mariupol kentinin çevresinde önemli ilerlemeler kaydetti. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'nın güneyindeki Herson şehrinde tamamen kontrolü sağladığını açıkladı. Böylece kuşatma altındaki Odessa ve Mariupol hariç, Ukrayna'nın Karadeniz'deki tüm güney kıyıları ve Azak Denizi’ne açılan kapıları büyük ölçüde Rus hakimiyetine geçmiş oldu. Rus Savunma Bakanlığı, güçlerinin kontrolünü ele geçirdiği Herson kentinde, sivil altyapının, hayati tesislerin ve ulaşımın rutin olarak çalışmaya devam ettiğini açıkladı. Kentteki gıda tedarikinde ve vatandaşlara temel hizmetlerin verilmesi noktasında herhangi bir sıkıntının olmayacağı belirtildi. Açıklamaya göre, kentin ele geçirilmesinin ardından “Rus askeri komutanlığı ile şehir ve ilçe yönetimi arasında, sosyal altyapı tesislerinin işleyişinin sürdürülmesi, hukuk ve kamu düzeninin sağlanması ile ilgili konularda’’ görüşmeler yapıldığı kaydedildi.  

Basurin: Son 24 saatte Mariupol’da altı askeri noktada kontrolü sağladık
Donetsk güçlerinin temsilcisi Eduard Basurin, Azak Denizi kıyısında bulunan stratejik Mariupol kentini kuşatmaya devam ettiklerini belirterek, sivillerin can güvenliklerini sağlamak için şehri terk etmesini istedi.  Basurin, sivillerin kenti terk etmesi için, Zaporijya yolu ile Luhansk güçlerinin kontrolündeki Rusya sınırına giden otoyol olmak üzere iki ‘insani koridor’ açtıklarını söyledi. Rusya’nın Mariupol şehri sakinlerini barındırmaya hazır olduğunu vurgulayan Basurin,"Aşırı ırkçıların Vladimir Zelenskiy’in talimatıyla oluşturduğu milis güçleri, vatandaşların mülklerini yağmalıyor ve sivilleri öldürüyor. Son 24 saat içinde Mariupol civarında altı askeri noktada kontrolü sağladık. Artık Mariupul’un askeri olarak düşmesi an meselesidir’’ diye konuştu.  

İkinci tur müzakerelerle ilgili belirsizlik devam ediyor
Ruslar ve Ukraynalılar arasında dün akşam yapılması planlanan ikinci tur müzakerelerin ne zaman başlayacağı belirsizliğini koruyor. Ukrayna Cumhurbaşkanlığı sözcüsü, Kiev'in müzakerelere katılacağını ancak görüşmelerin başarılı olması hususunda beklentilerinin düşük olduğunu belirterek, ‘’Büyük ihtimalle iki tarafta birinci görüşmedeki pozisyonlarını tekrarlayacaktır. Ateşkes sağlanması ve askeri şantaj altında olmayan ciddi bir diyalog süreci başlatılması talebimizden geri atmayacağız.’’ dedi.  
  
Echo of Moscow ve Dozhd’un  yayınları engellendi
Bu arada, Rusya devleti, kendi kamuoyunda Ukrayna'daki savaşa karşı yükselen seslerin önüne geçmek için yeni hamlelerde bulundu. Rusya Başsavcılığı, dün gece, Echo of Moscow radyo istasyonu ile Dozhd televizyon kanalının yayın akışını, ‘Donbass özel operasyonu’ hakkında ‘yanlış ve iç karartıcı’ bilgiler yaydıkları gerekçesiyle engelleme kararı aldı.  
Rus makamları, "Ukrayna'da savaş" ifadesinin kullanılmasını yasaklama talimatı vermiş ve Rusya'nın resmi söyleminden farklı bir tanım kullanılması durumunda Moskova'da faaliyet gösteren Rus ve yabancı medya kuruluşlarına yasa kapsamında yaptırımlar koymuştu. Echo of Moscow radyosu ve Dozhd televizyonu bağımsız medya kuruluşları olarak biliniyor. Bu kuruluşlara yayın yasağı gelmesiyle birlikte, Rusya’da resmi söylem dışında yayın yapan tek medya kuruluşu Novaya Gazeta kaldı. Noveya Gazeta da Rus makamları tarafından ‘yabancı ajan’ olarak tasnif edilmektedir.  

Rusya savaş karşıtlarına ağır yaptırımlar getirmeye hazırlanıyor
Rusya Devlet Duması’nda, ‘özel askeri operasyonla’ ilgili gerçekleri tahrif eden tüzel ve özel kişilikler hakkındaki cezaları sertleştiren bir yasa tasarısı kabul edildi. Söz konusu tasarı kanunlaşırsa, Rus mahkemeleri ‘yanıltıcı bilgi yaymakla’ suçlananları 15 yıla kadar hapis cezasıyla yargılayabilecek. Bu hamle savaş karşıtı oturma eylemlerine ve gösterilere karşı alınan tedbirlerin arttırılmasıyla aynı zamana denk geldi. 



Ukrayna: Rusya'dan elektrik şebekesine büyük saldırı

Rus İHA’ları ve füze saldırıları Kiev'deki hayati öneme sahip sivil altyapıya ciddi hasar verdikten sonra, bir enerji şirketinin çalışanı bir elektrik trafosunu inceliyor, (Reuters)
Rus İHA’ları ve füze saldırıları Kiev'deki hayati öneme sahip sivil altyapıya ciddi hasar verdikten sonra, bir enerji şirketinin çalışanı bir elektrik trafosunu inceliyor, (Reuters)
TT

Ukrayna: Rusya'dan elektrik şebekesine büyük saldırı

Rus İHA’ları ve füze saldırıları Kiev'deki hayati öneme sahip sivil altyapıya ciddi hasar verdikten sonra, bir enerji şirketinin çalışanı bir elektrik trafosunu inceliyor, (Reuters)
Rus İHA’ları ve füze saldırıları Kiev'deki hayati öneme sahip sivil altyapıya ciddi hasar verdikten sonra, bir enerji şirketinin çalışanı bir elektrik trafosunu inceliyor, (Reuters)

Ukrayna elektrik şebekesi işletmecisi bugün yaptığı açıklamada, Rus güçlerinin Ukrayna'nın enerji altyapısına "geniş çaplı bir saldırı" başlattığını, bunun da ülke genelinde yaygın elektrik kesintilerine yol açtığını duyurdu.

Ukrinergo Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, "Düşmanın verdiği hasar nedeniyle çoğu bölgede acil elektrik kesintileri uygulanmıştır" ifadesini kullandı.

Bu arada, ABD Başkanı Donald Trump, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşıyla ilgili "çok iyi görüşmelerin" devam ettiğini söyledi ve ayrıntılara girmeden, bu görüşmelerin sonucunda "bir şeyler olabileceğini" ifade etti.


ABD ve Rusya nükleer müzakerelere başlıyor... Çin, Fransa ve Birleşik Krallık’ın da dahil edilmesi yönünde baskı var

(foto altı) ABD Başkanı Donald Trump ve Çinli mevkidaşı Şi Cinping (AFP)
(foto altı) ABD Başkanı Donald Trump ve Çinli mevkidaşı Şi Cinping (AFP)
TT

ABD ve Rusya nükleer müzakerelere başlıyor... Çin, Fransa ve Birleşik Krallık’ın da dahil edilmesi yönünde baskı var

(foto altı) ABD Başkanı Donald Trump ve Çinli mevkidaşı Şi Cinping (AFP)
(foto altı) ABD Başkanı Donald Trump ve Çinli mevkidaşı Şi Cinping (AFP)

ABD ile Rusya, Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması’nın (New START) süresinin dolmasının ardından görüşmeler yapmaya hazır olduklarını açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump, nükleer silahlanma yarışında tehlikeli bir aşamaya girilmesini önleyecek yeni kısıtlamalar getirilmesi için Çin’in de sürece dahil edilmesi konusunda ısrarcı olurken, Rusya’nın Fransa ve Birleşik Krallık’ın da kapsama alınmasına yönelik çağrıları karşılık bulmadı.

Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, “ABD açısından kötü müzakere edilmiş ve açıkça ihlal edilen New START Anlaşması’nı uzatmak yerine, nükleer uzmanlarımız gelecekte uzun süre geçerli olacak, yeni, daha iyi ve modern bir anlaşma üzerinde çalışmalı” ifadesini kullandı. Trump, herhangi bir görüşmeden söz etmezken, yeni bir anlaşmanın Çin’i de içermesi gerektiğini vurguladı.

Trump ayrıca, “ABD dünyanın en güçlü ülkesidir” değerlendirmesinde bulunarak, ilk başkanlık döneminde nükleer silahlar da dahil olmak üzere orduyu tamamen yeniden inşa ettiğini belirtti. Donanmanın yeni savaş gemileriyle güçlendirildiğini ve Uzay Kuvvetleri’nin kurulduğunu hatırlatan Trump, “Pakistan ile Hindistan, İran ile İsrail, Rusya ile Ukrayna arasında nükleer savaşların önüne geçtim” dedi.

ABD Başkanı Donald Trump (EPA)ABD Başkanı Donald Trump (EPA)

ABD ile Rusya arasında nükleer silahların sınırlandırılmasına yönelik son anlaşma olan New START’ın süresi, her iki ülkenin de yeni silah nesilleri geliştirdiği bir dönemde sona erdi. Bu süreçte Çin’in de nükleer başlıkların taşınmasına yönelik yeni yöntemler denediği biliniyor. Ukrayna’daki savaş nedeniyle yeni bir anlaşmaya ilişkin ABD-Rusya görüşmeleri askıya alınırken, 2010 tarihli New START Anlaşması, ABD ve Rusya’nın sahip olabileceği stratejik nükleer başlık sayısını taraf başına bin 550 ile, fırlatma platformu sayısını ise 700 ile sınırlamıştı.

Kusurları giderme

ABD Dışişleri Bakanlığı Silahların Kontrolü ve Uluslararası Güvenlik Müsteşarı Thomas G. DiNanno, Cenevre’de düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) Silahsızlanma Konferansı’nda yaptığı konuşmada, Başkan Donald Trump’ın yeni bir anlaşmaya yönelik tutumunu destekleyerek New START Anlaşması’nın ‘temel kusurlar’ barındırdığını söyledi. DiNanno, Rusya’nın tekrarlanan ihlalleri, küresel nükleer stokların artması ve New START Anlaşması’nın tasarım ve uygulanmasındaki eksikliklerin, ABD’ye ‘geçmiş bir dönemin değil, günümüz tehditlerinin ele alındığı yeni bir yapının oluşturulması için acil bir gereklilik’ yüklediğini ifade etti. Çin’in nükleer kapasitesine de dikkat çeken DiNanno, “Bugün geldiğimiz noktada Çin’in nükleer cephaneliği tamamen sınırsız, şeffaflıktan yoksun, bildirimsiz ve denetimsiz durumda” dedi. DiNanno, silahların kontrolünde yeni dönemin net bir odakla devam edebileceğini ancak bunun ‘müzakere masasında yalnızca Rusya’nın değil, daha fazla ülkenin yer almasını gerektirdiğini’ vurguladı.

Pentagon... ABD Savunma Bakanlığı (Reuters)Pentagon... ABD Savunma Bakanlığı (Reuters)

DiNanno, Pekin’i gizli nükleer denemeler yapmakla da suçladı. “ABD hükümetinin, Çin’in yüzlerce tonluk patlayıcı güce sahip denemelere yönelik hazırlıklar da dahil olmak üzere nükleer patlama testleri gerçekleştirdiğinden haberdar olduğunu açıklayabilirim” dedi. Çin ordusunun bu denemeleri, nükleer patlamaların üzerini örterek gizlemeye çalıştığını öne süren DiNanno, bunun söz konusu testlerin nükleer denemelerin yasaklanmasına ilişkin yükümlülükleri ihlal ettiğinin bilincinde olunduğunu gösterdiğini ifade etti.

Rusya'nın istekleri

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin (AP)Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin (AP)

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, geçen yıldan bu yana Washington’un da aynı yönde adım atması halinde anlaşmada öngörülen sınırlara bir yıl daha uymaya hazır olduğunu açıklamıştı. Ancak Trump bu Rus talebine yanıt vermedi. Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov, perşembe günü yaptığı açıklamada, Putin’in anlaşmanın süresinin dolmasını çarşamba günü Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirdiği görüşmelerde ele aldığını belirterek, Moskova’nın ‘güvenlik durumunun dikkatli bir analizine dayanarak dengeli ve sorumlu bir şekilde hareket edeceğini’ söyledi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı da yaptığı yazılı açıklamada, ‘mevcut koşullar altında New START Anlaşması taraflarının, anlaşma kapsamındaki temel hükümler de dahil olmak üzere, herhangi bir karşılıklı yükümlülük veya bildirimle bağlı olmadıklarının varsayıldığını ve atacakları bir sonraki adımları tamamen serbestçe belirleyebileceklerini’ bildirdi.

Yeni bir gelişme olarak Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rus ve ABD’li müzakerecilerin son Rusya-Ukrayna görüşmeleri kapsamında silahlanma konusunu da ele aldığını açıkladı. Peskov, “Tarafların sorumlu tutumlar benimsemesi ve bu meseleye ilişkin görüşmelere en kısa sürede başlanmasının gerekliliği konusunda bir anlayış var. Bu konu Abu Dabi’de de gündeme geldi” şeklinde konuştu.

Peskov, anlaşma sınırlarına en az altı ay süreyle uyulmasına yönelik gayriresmi bir mutabakat ihtimaline ilişkin raporun sorulması üzerine, “Bu tür hükümler yalnızca resmi olarak uzatılabilir. Bu alanda gayriresmi bir uzatmayı hayal etmek zor” yanıtını verdi. Peskov, Moskova’nın anlaşmanın perşembe günü sona ermesinden üzüntü duyduğunu ve bunu ‘olumsuz’ değerlendirdiğini de yineledi.

Çin’in reddi

Bu arada Çinli diplomat Chen Jian, ülkesinin silahsızlanma müzakerelerine katılması yönündeki ABD taleplerini açıkça reddetti. Çin’in nükleer cephaneliğinin hızlı büyümesine rağmen, ABD ve Rusya’ya kıyasla çok daha küçük olduğunu savunan Jian, konferansta yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullandı: “Çin’in nükleer kapasitesi hiçbir şekilde ABD ya da Rusya’nın seviyesine yaklaşmamakta. Çin bu aşamada nükleer silahsızlanma müzakerelerine katılmayacak.”

Rusya'nın BM Cenevre Ofisi Daimî Temsilcisi Gennady Gatilov ise yeni nükleer görüşmelerin Fransa ve Birleşik Krallık gibi nükleer silaha sahip diğer ülkeleri de kapsaması gerektiğinde ısrar etti. Gatilov, “Bir nükleer ittifak olduğunu ilan eden NATO’da ABD’nin askeri müttefikleri olan Birleşik Krallık ve Fransa’nın da sürece katılması halinde Rusya bu süreçte yer alacaktır” dedi.

Öte yandan Avrupalı liderler, uzun süredir müttefik ülkelere ABD tarafından sağlanan nükleer şemsiye yerine, Washington’dan bağımsız nükleer güçler oluşturulmasını tartışıyor. Japonya, Güney Kore ve Türkiye de nükleer silaha sahip olmayan ancak bu yönde politika değişikliğini gündemine alan diğer ülkeler arasında yer alıyor.

Ayrıca Hindistan, Pakistan ve Kuzey Kore resmi olarak nükleer silaha sahip ülkeler olarak bilinirken, İsrail’in de geniş bir nükleer cephaneliğe sahip olduğuna yaygın biçimde inanılıyor.


Trump, Hindistan’ın Rus petrolü alımını durdurma sözü vermesinin ardından Hindistan’a uyguladığı ‘cezai’ gümrük vergilerini iptal etti

Beyaz Saray’da düzenlenen ortak basın toplantısında ABD Başkanı Donald Trump ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi (Arşiv – Reuters)
Beyaz Saray’da düzenlenen ortak basın toplantısında ABD Başkanı Donald Trump ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi (Arşiv – Reuters)
TT

Trump, Hindistan’ın Rus petrolü alımını durdurma sözü vermesinin ardından Hindistan’a uyguladığı ‘cezai’ gümrük vergilerini iptal etti

Beyaz Saray’da düzenlenen ortak basın toplantısında ABD Başkanı Donald Trump ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi (Arşiv – Reuters)
Beyaz Saray’da düzenlenen ortak basın toplantısında ABD Başkanı Donald Trump ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi (Arşiv – Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump dün, Yeni Delhi’nin Rusya’dan petrol almaya devam etmesi nedeniyle daha önce Hindistan menşeli ürünlere uygulanan yüzde 25’lik ek gümrük vergilerini kaldırma kararı aldı. Karar, iki ülke arasında bu hafta varılan ticaret anlaşmasının yürürlüğe girmesiyle birlikte alındı.

Trump’ın imzaladığı başkanlık kararnamesine göre Hindistan, Rus petrolünü doğrudan ya da dolaylı yollarla ithal etmeyi durdurmayı taahhüt etti.

Kararnamede ayrıca, Yeni Delhi’nin ABD’den enerji ürünleri satın almayı ve ‘önümüzdeki on yıl boyunca savunma iş birliğinin genişletilmesine yönelik ABD ile bir çerçeveye bağlı kalmayı’ kabul ettiği belirtildi.

Yüzde 25 oranındaki ek ABD gümrük vergilerinin, bugün ABD doğu saatiyle sabah 12.01 itibarıyla kaldırılacağı bildirildi.

Karar, Trump’ın birkaç gün önce Hindistan ile bir ticaret anlaşmasına varıldığını açıklamasının ardından geldi. Anlaşma, Hindistan ürünlerine uygulanan gümrük vergilerinin düşürülmesini, buna karşılık Başbakan Narendra Modi’nin Ukrayna savaşı nedeniyle Rusya’dan petrol alımını durdurma taahhüdünü içeriyor.

Anlaşma kapsamında Washington, Hindistan ürünlerine uygulanan gümrük vergilerini yüzde 25’ten yüzde 18’e indirmeyi kabul etti.

Beyaz Saray tarafından yayımlanan ortak açıklamada, Hindistan’ın önümüzdeki beş yıl içinde ABD’den enerji ürünleri, uçaklar, değerli metaller, teknoloji ürünleri ve kömür olmak üzere toplam 500 milyar dolar tutarında alım yapmayı planladığı ifade edildi.

Söz konusu anlaşma, Trump’ın Rus petrolü alımlarının sona erdirilmesini Ukrayna’daki savaşı finanse eden bir unsur olarak görmesi nedeniyle, Washington ile Yeni Delhi arasında aylardır süren gerilimi de azaltıyor.

Anlaşmayla birlikte Trump ile Modi arasındaki yakın ilişkilerin yeniden canlandığına dikkat çekilirken, ABD Başkanı daha önce Modi’yi ‘en yakın dostlarından biri’ olarak nitelendirmişti.