Ukrayna’nın işgali ve stokçuluk Mısır ekonomisini vurdu

Mısır’da fiyatların önemli ölçüde arttığı mal ve sebzeleri satışı yapan bir dükkan (EPA)

Mısırlı Hibe Hamdi, Rusya’nın Ukrayna’yı işgal girişiminin yankılarının, Kahire’nin batısındaki 6 Ekim Şehri’nde oturduğu 10. mahalleye ulaşacağını düşünmemişti. Ancak 46 yaşındaki Hibe Hamdi, evinin yanında bulunan bir pazardaki fiyatların ‘delilik’ olduğunu söyledi. Kadın şaşırmış bir şekilde “Bir şişe yağ da dahil olmak üzere sınırlı sayıda ürün aldım. Yağın 5 lira (bir dolar yaklaşık 15,6 Mısır lirası eşittir), bir poşet şeker 4 lira, bir kilo pirinç 3 lira arttığını görünce çok şaşırdım. Bu büyük artış karşısında sadece benim değil, çevremdekilerin de şaşkına döndüğünü gördüm.” ifadelerini kullandı.
Mısır piyasasında somut bir ‘fiyat artışı dalgası’ karşısında, hükümetin söylemlerinin bir kısmı, önemli fiyat artışı ile küresel gerilimler arasındaki ilişkiye odaklanıyor.
Mısır Başbakanı Mustafa Medbuli düzenlediği basın toplantısında, “Rusya-Ukrayna krizi ve dünyanın her noktasını etkileyen enflasyon dalgaları nedeniyle, küresel emtia fiyatlarındaki tüm bu artışlardan Mısır’ın da etkilenmesi doğal bir durum. Mısır’daki enflasyonun yüzde 35’i söz konusu dalgalardan etkilenerek dışarıdan kaynaklanıyor” dedi.
Ancak bu küresel durumdan etkilenilmesi, Cumhuriyet Başsavcılığı’nın güncel bazı olayları suistimal etmek, gıda ürünlerini stoklamak, dolaşımdan alıkoymak ve satışlarını durdurmakla itham edilen farklı valiliklerde 39 vakada, 12 sanığın tutuklanmasına ilişkin kararı ve yargısal prosedürlerin uygulanmasına engel olmadı.
Yüksek fiyatlarda Rusya’nın Ukrayna’ya işgal saldırısının sorumlu tutulması ile satıcıların suistimalinin krizin bir kısmına neden olduğu ithamları arasında, farklı sosyal sınıflardan Mısırlılar, fiyat artışına ilişkin şikayetlerini ve bunun olumsuz etkilerini genellikle alayla karışık olarak dile getirmek için, sosyal medyayı kullandılar.
Bayan Hibe Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısı hakkında “Bu günlerde evlerimizde daha etkili hale geldi. İnsanların piyasadaki fiyat artışının savaşla ilgisi olup olmadığını soruyor” dedi. Hibe “En temel şey ekmek, bir somun ekmeğin fiyatı 1 liradan bir buçuk liraya yükselirken, küçük bir somunun fiyatı 50 kuruşken 1 liraya yani iki katına çıkınca şaşırdım.” ifadelerini de sözlerine ekledi.
Hibe bu durumun kocası ile ilkokula ve ortaokula giden iki çocuğundan oluşan ailesinin günlük hayatını etkilemeye başladığını belirterek, “Duyduklarımıza istinaden akaryakıt fiyatlarının artmasından korkuyoruz, ailecek büyük oranda ulaşım araçlarını kullanıyoruz ve akaryakıt fiyatları ulaşım maliyetinde artış anlamına gelecek. Aynı şekilde ekmekte de. Tüm bunlar, fiyatları yükselen temel gıda malzemelerinin satın alınması da dahil olmak üzere tüm hazırlıkların yapıldığı, Ramazan ayının başlangıcından önce geliyor” dedi.
Fiyat artışları konusundaki tartışmalar, sosyal medya platformlarına taşındı. Sosyal medyada yapılan paylaşımlarda emtia fiyatları ve başta yumurta olmak üzere fiyatlarının yükselmesine yönelik şakalar yapılırken, altın yumurtlayan tavuk hikayesi de alaylı bir şekilde anıldı. Ticaret Odası Kümes Hayvanları Bölümü Başkanı Dr. Abdulaziz es-Seyid bir karton yumurtanın 60 liradan 70’e yükseldiğini belirtti. Abdulaziz es-Seyid yerel bir kanala verdiği röportajda, kümes hayvanları fiyatlarındaki artışın “haksız” olduğu da söylerken, piyasada kümes hayvanı sıkıntısı olmadığını vurgulayarak, satıcıların açgözlülüğüne karşı koymak ve yem depolamalarını önlemek için sürekli kampanyalar düzenlenmesi çağrısında bulundu.
Çiftliklerde bir kilo kümes hayvanının fiyatı 30 liradan 33 liraya yükselirken, pazarlardaki fiyatı bir kilosu yaklaşık 40 liraya ulaştı.
Ain Shams Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nden Prof. Dr. İman el-Benna, fiyatlarda görülen önemli artışla aynı zamanda sosyal medya platformlarında tanık olunan durumunun, vatandaşın günlük hayatına etki eden ekonomik baskıya karşı bir tür rahatlama olduğuna inanıyor.
Benna Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamalarda, “Savaşların sebep olduğu baskılar, savaşların yaşandığı ülkelerin sınırlarını aşıyor. Etkileri sadece ekonomik düzeyde değil aynı zamanda psikolojik ve sosyal düzeylerde de görülüyor. Dolayısıyla, vatandaşların Rus-Ukrayna savaşıyla bağdaştırdığı, fiyatlardaki ani artış ve aynı zamanda bunun geleneksel olarak hazırlıkların yapıldığı Ramazan ayı ile aynı zamanda gelmesi sebebiyle bir panik hali var.” ifadelerini kullandı. Mübarek Ramazan ayı yaklaşırken, yüksek fiyatlara rağmen tüm etkinlikler hazır gibi görünüyor. Diğer yandan Mısır Başbakanı basın toplantısında hükümete, piyasadaki emtia fiyatlarındaki önemli artışla mücadele için acil bir hükümet planın duyurulması için çağrıda bulundu. Mustafa Medbuli planın gelecek haftadan itibaren başlatılacağını, tüm şehirlerde vatandaşların ihtiyaçlarının indirimli fiyatlarla satılacağı pazarların kurulacağını, bu pazarların Ramazan sonuna kadar satış yapmaya devam edeceğini belirtti.