Ukrayna’daki savaş şiddetlenirken NATO Norveç’te tatbikat düzenliyor

NATO bayrağı taşıyan bir asker (Reuters)

Ukrayna’daki savaş şiddetlenirken, NATO ve ortakları 14 Mart tarihinde, üye ülkelerden herhangi birine yardım etme yeteneklerini test etmek için Norveç’te büyük bir tatbikata başlayacak.
Fransız haber ajansı AFP’nin haberine göre, “Soğuk Müdahale 2022” (Cold Response 2022) olarak adlandırılan tatbikata 27 ülkeden yaklaşık 30 bin asker, 200 uçak ve 50 gemi katılacak. Tatbikat, Batı ordularının Kuzey Kutbu da dahil olmak üzere acı soğuk hava koşulları altında karada, denizde ve havada savaşlarda daha dirençli hale gelmelerine yardımcı olacak.
Tatbikat uzun zaman önce planlanmış olsa da Rusya’nın Ukrayna’yı işgali tatbikata özel bir boyut kazandırdı.
Norveç Savunma Bakanı Odd Roger Enoksen AFP’ye verdiği demeçte, “Bu tatbikat Norveç ve müttefiklerinin güvenliği için son derece önemli” ifadelerini kullandı.
Norveçli Bakan, tatbikatın Rus yetkililerin Ukrayna’ya saldırısı nedeniyle düzenlenmediğini ancak savaşın tatbikatın önemini artırdığını belirtti.
NATO’nun Avrupa’daki kuzey sınırının koruyucusu Norveç, bu tatbikat ile tüm üye devletlerin saldırıya maruz kalan bir üye devlete yardım etmesini gerektiren NATO tüzüğünün 5. maddesi uyarınca, müttefiklerinden takviye alma yeteneğini test etmeyi amaçlıyor.
Norveç’in NATO’ya üyeliği olmayan ancak ilişkileri giderek yakınlaşan komşuları, İsveç ve Finlandiya da 1 Nisan'a kadar devam edecek olan Cold Response 2022 tatbikatına katılacak.
Norveç Operasyon Komutanlığı Başkanı ve tatbikatı yönetecek olan General Yngve Odlo, “Değerlerimizi, yaşam tarzımızı, savunma kapasitemizi ve kararlılığımızı göstermek için birlikte tatbikat yapmamızın gayet doğal olduğunu düşünüyorum, belki de şimdi her zamankinden daha fazla” ifadelerini kullandı.
Kuzey Kutbu’ndaki 196 kilometrelik Rusya-Norveç sınırının Rus tarafında, Kola Yarımadası bulunuyor. Bu yarımada, güçlü Kuzey Filosu karargahına ev sahipliği yaparken, büyük bir nükleer silah konsantrasyonunu ve birçok askeri tesisi de içerisinde barındırıyor.
Norveç Savunma Bakanı, “Şu anda NATO veya Norveç topraklarına karşı açık bir askeri tehdit yok. Ancak Avrupa’daki durum uzun zamandan beri bu derecede öngörülemez değildi” değerlendirmesinde bulundu.
Norveç, herhangi bir yanlış anlaşılmadan kaçınmak için ‘tamamen savunma amaçlı’ olarak tanımlanan Cold Response tatbikatı hakkında Rusya’yı bilgilendirdi ve tatbikatın Rusya’ya saygılı bir mesafede gerçekleştirileceği belirtildi.
General Odlo, Rusya’nın Kuzey Filosu komutanı General Aleksandr Moiseyev ile görüştü. Rusya, gözlemci göndermesine yönelik bir öneriyi reddetti.
Rusya’nın Oslo Büyükelçiliği, “NATO’nun Rusya sınırlarına yakın bölgelerde askeri yeteneklerini güçlendirilmesi, bölgenin güvenliğinin güçlendirilmesine katkıda bulunmuyor” dedi.
Geçmişteki benzer durumlarda Rusya’nın tepkisi sadece kınamakla kalmadı, tatbikatlara yönelik memnuniyetsizliğini bazı uluslararası deniz ve hava alanlarına erişimi engelleyecek şekilde GPS sinyallerini karıştırarak veya füze denemeleri yapacağını duyurarak ifade etmişti.
Ukrayna’ya yönelik işgal denemesi çoğu uzmanı şaşırttı. Bazıları Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Baltık ülkeleri gibi Sovyetler Birliği’nin kontrolü altında olan eski bölgelerine saldırmayı planladığını düşünüyor.
NATO Hızlı Tepki Gücü’nden (NRF) Fransız General Yvan Gouriou, bu tatbikat ile ilgili olarak, “Cold Response 2022, eğitimimizi geliştirmemizin yanı sıra doğuda meydana gelebilecek zorlu durumlarda birliğimizi ve birlikte çalışma arzumuzu göstermemize olanak sağlıyor” ifadelerini kullandı.
Gouriou mevcut durumda, tatbikatın büyük bir önem taşıdığını vurguladı.
Fransa, birlik ve teçhizat nakleden amfibi taşıyıcı Diksmuide ile kendi adına, aynı zamanda da NATO’nun bu yıl Paris liderliğinde olan Çok Yüksek Hazırlık Seviyeli Müşterek Görev Kuvveti (VJTF) ile olmak üzere, tatbikata iki başlık altında yaklaşık 3 bin 300 askerle katılıyor.
VJTF’nin başka bir bölümü, NATO'nun doğu kanadını güçlendirme kapsamında Romanya’ya gitti.
Başlangıçta 40 binden fazla askerin katılacağı duyurulan Cold Response 2022 tatbikatına katılacak asker sayısı Kovid-19 salgını ve jeopolitik acil durum nedeni ile azaltıldı.
Bu nedenle, ABD uçak gemisi Harry Truman ve beraberindeki gözetim gemileri, Ukrayna’dan çok uzak olmayan bir mesafede Ege Denizi’nde tutuluyor.