İstikrar Hükümeti’nin önündeki en önemli zorluklar: Uluslararası tanınırlık ve Trablus’a giriş

İstikrar Hükümeti Başbakanı Fethi Başağa ve Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdulhamid Dibeybe. (AFP)

Libya’da yeni İstikrar Hükümeti’nin Başbakanı Fethi Başağa’nın, Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdulhamid Dibeybe’yi tecrit etme girişimi, ülkedeki siyasi krizi daha da karmaşık hale getirdi. Temsilciler Meclisi tarafından bu ayın ortalarında hükümeti kurmakla görevlendirilen Fethi Başağa Trablus’a girmek ve uluslararası tanınırlığa kavuşmak gibi ciddi zorluklarla karşı karşıya kaldı.  
Başağa ve Dibeybe arasındaki görüş ayrılıklarını azaltmak için ABD’nin arabuluculuk girişimi de şu ana kadar herhangi bir olumlu sonuç doğurmadı. Uluslararası ve bölgesel taraflar, ülkede yeniden çatışmalar yaşanabileceği yönünde endişelerini dile getirirken, siyaset sahnesindeki belirsizlik yerini koruyor.  
Doğu ve Batı kampları arasında bölünmüş olan Libya’da, Başağa hükümetinin ciddi zorlukların üstesinden gelmesi gerekiyor. Siyasi analistler, Başağa’nın Trablus’a girerek iktidarı resmen devralmasının zorunlu olduğuna işaret ediyor. Ayrıca Başağa’nın şu ana kadar Temsilciler Meclisi’ne herhangi bir bütçe taslağı sunmadığı düşünülürse, yeni hükümetin programlarını uygulayabilmek için nereden kaynak bulacağı da belirsizliğini koruyor. Başağa’nın, hükümet karargahını koruduklarını açıklayan silahlı milis güçlere rağmen Trablus’a nasıl gireceği bilinmiyor. Öte yandan uluslararası tanınırlık meselesi de İstikrar Hükümeti’nin önündeki en önemli zorluklardan biri olarak gösteriliyor. Başağa’nın hükümet programını uygulayabilmesi için bütçeye ihtiyacı var. Libya Merkez Bankası’nın Dibeybe hükümetini mi yoksa Başağa hükümetini mi dinleyeceği henüz netleşmiş değil.  
Uluslararası Kriz Grubu, Libya'daki mevcut siyasi sahneye iki kampın hakim olduğunu söylüyor, bunlardan ilki; Temsilciler Meclisi tarafından kabul edilen yeni hükümeti destekleyen grup, diğeri ise; seçimler yapılana kadar Dibeybe hükümetinin devam etmesini isteyen grup. Uluslararası Kriz Grubu’nun, ‘Libya'nın Tehlikeli Yol Ayrımını Aşmasına Yardım Etme’ başlıklı son raporunda, Libya içindeki ve dışındaki güçlerin önünde iki seçenek bulunduğuna işaret edildi: geçiş sürecinin ilerletilmesi için seçkinler arasındaki bir uzlaşının desteklenmesi ya da en kısa sürede gerçekleştirilecek seçimler aracılığıyla halkın katılımına başvurulması. Raporda, bu iki eğilimin de destekçilerinin bulunduğu belirtildi, Temsilciler Meclisi’nin yeni hükümetin güven oylamasındaki usulsüzlük iddialarını görmezden gelerek, Başağa hükümetini onayladığı kaydedildi.  
Dibeybe’nin Trablus’ta görevini sürdürdüğü ve Temsilciler Meclisi’nin kararını tanımadığına işaret edilen raporda, halihazırda Doğu’da bulunan yeni hükümetin, Trablus’ta görevi devralmakta kararlı olduğu belirtildi. Başağa hükümetinin, Doğu’da Bingazi ve Sebha’daki hükümet binalarını teslim almasının gerginliği arttırdığı, iki tarafın da silahlı milis destekçilerinin bulunmasının, yeni bir çatışma yaşanmasına dair endişeler doğurduğu ifade edildi. Libya Ulusal Ordusu Komutanı Halife Hafter’in Başağa hükümetini desteklediği, Dibeybe hükümetinin de ciddi milis gücü desteğinin bulunduğu kaydedildi. Ancak tüm bu gerginliklere rağmen, siyasi kavgalar nedeniyle yeniden kan dökülmesinin istenmediği yönünde bir eğilimin varlığına da dikkat çekildi. Fethi Başağa’nın defalarca Trablus’a silah zoruyla girme niyetinin olmadığını açıkladığı, bununla birlikte kendisini destekleyen silahlı güçlerin, Dibeybe hükümetini silah zoruyla devirme girişiminde bulunma riskinin devam ettiği belirtildi. Krizin devam etmesinin ülke ekonomisini ve vatandaşların yaşam koşullarını olumsuz etkilediği, ayrıca milisler arasındaki kamplaşmanın, Libya ordusunun birleştirilmesi çabalarını da zora soktuğu ifade edildi.  
Uluslararası Kriz Grubu raporunun sonuç bölümünde, ülkedeki siyasi taraflara diyalog ve müzakere çağrısı yapıldı. Temsilciler Meclisi’ne de yeni hükümetin atanmasıyla ilgili uluslararası çekinceleri dikkate alması ve yeni hükümetin Trablus’a yerleştirilmesinde ısrarcı olmaması tavsiye edildi. Ayrıca Meclis’ten, Birleşmiş Milletlerin, seçimlerin anayasal zeminin sağlanması için başlattığı girişimi desteklemesi istendi.