Papa, Ukrayna'daki savaşa yönelik arabuluculuk çabalarına hız verdi

Papa Francis, Ukraynalı mültecileri çarşamba günü Vatikan'da karşıladı (AFP)
Papa Francis, Ukraynalı mültecileri çarşamba günü Vatikan'da karşıladı (AFP)
TT

Papa, Ukrayna'daki savaşa yönelik arabuluculuk çabalarına hız verdi

Papa Francis, Ukraynalı mültecileri çarşamba günü Vatikan'da karşıladı (AFP)
Papa Francis, Ukraynalı mültecileri çarşamba günü Vatikan'da karşıladı (AFP)

Papa Francis ile Rus Ortodoks Kilisesi Patriği Kirill arasında Ukrayna krizini ve devam eden savaşı sonlandırıp iki taraf arasında doğrudan müzakerelerin önünü açacak anlaşmaya varmanın yollarının görüşüleceği bir toplantıya ilişkin üst düzey temaslar devam ediyor.
Vatikan’daki resmi bir kaynağın aktardığına göre bu görüşme, Roma veya Moskova'da değil, “tarafsız bir yerde” gerçekleşecek. Rusya Ortodoks Kilisesi Dış İlişkiler Başkanı Metropolit Hilarion, perşembe günü yaptığı açıklamada, Patrik Kirill ile Papa Francis arasında bir an önce bir görüşme ayarlamak için çaba sarf edildiğini söyledi.
Vatikan çevreleri bu gelişmeyi, başlangıcından bu yana Papa Francis'in çatışmada arabuluculuk yapma çabalarının karşı karşıya olduğu açmazda önemli bir atılım olarak değerlendirdi. Bunun nedeni, Rus Ortodoks Kilisesi’nin yapılan çağrılar karşısında sessiz kalması ve Papa Francis'in kendisinden defalarca talep etmesine rağmen Patrik Kirill'in şimdiye kadar askeri operasyonları kınamayı reddetmesiydi.
Vatikan kaynaklarının aktardığına göre, geçen ayın sonlarında savaşın patlak vermesinden bu yana Moskova Katolik Piskoposu Paolo Bezzi, Ortodoks Kilisesi yetkilileriyle temasa geçerek Vatikan'ın arabuluculuğunu teklif etti, ancak onlardan herhangi bir yanıt alamadı.
Papa Francis ve Patrik Kirill'in geçen ayın ortalarında Ukrayna krizinin yanı sıra başka birtakım hususları da ele aldıkları bir video görüşmesi dikkatlerden kaçmamıştı. Bu temastan sonra Papa Francis, kilisenin arabuluculuğa destek olacak koşulları ve yolları sağlamadaki rolünün önemini vurguladı ve Ukrayna Devlet Başkanı’nın davetini kabul etmeye hazır olduğunu ifade etti. Eğer şartlar izin verirse Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’nin Kiev'i ziyaret etmesi yönündeki bu davetini kabul edeceğini söyledi.
Vatikan kaynakları Papa'nın Ukrayna'daki savaştaki gelişmeleri yakından ve derin bir endişeyle takip ettiğini aktardılar. Son birkaç gün içinde Papa Francis’in çeşitli vesilelerle gerçekleştirdiği tüm halka açık konuşmalarında savaşı ve onun sebep olduğu dehşeti en güçlü şekilde kınaması dikkat çekti. Papa bu söylemlerinde Vatikan’ın doğrudan etiketlerden kaçınan itidalli diplomasi sözlüğünde aşina olunmayan bir dil kullandı.
Papa Francis’in savaşın patlak vermesinin üçüncü gününde Saint Martha'daki konutundan özel arabasıyla ayrılarak Vatikan'daki Rus Büyükelçiliği’ne gitmesi herkesi şaşırtmıştı. Papa Francis Büyükelçi Alexander Avdeev'den Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e askeri operasyonları derhal durdurması için acil bir talepte bulunmasını rica etmişti. Burada Papa Francis ile Putin'e yakın olduğu düşünülen Rus diplomat arasında yakın bir dostluğun olduğuna dikkat çekiliyor. Vatikan çevreleri, Putin'in ana müttefiki olarak nitelendirdikleri Patrik Kirill ile diyaloğa büyük önem veriyor ve Rusya Devlet Başkanı üzerinde güçlü bir etkiye sahip olduğunu düşünüyorlar.
Bu çerçevede İtalya Başbakanı Mario Draghi, çarşamba akşamı Rusya Devlet Başkanı Putin ile savaşın başlamasından bu yana ilk kez bir saatten fazla süren bir video görüşmesi yaptı. Draghi sözlerine, “Sayın Başkan, barış hakkında konuşmak için sizi arıyorum” diyerek başladı. İtalyan resmi kaynakları, bunu Putin'in müzakerelerde ilerleme kaydetmeye yönelik gerçek niyetinin olup olmadığına ilişkin bir test olarak nitelendirdi. Kaynaklar, Draghi'nin Putin ile yaptığı uzun görüşmenin ana sonucunun şu olduğunu bildirdiler:
“Başlangıçta Moskova ve Kiev iki farklı dil konuşuyordu. Ancak bugün her iki taraf da kabul edilebilir bir anlaşmaya varmanın yollarını ciddi olarak düşünmeye başladı.”



İran Hürmüz Boğazı’ndaki kontrolünün güvence altına alınmasını ve nükleer programının sürdürülmesini talep ederken Trump ateşkesin “komada” olduğunu söyledi

USS Tripoli amfibi saldırı gemisinin güvertesinde tatbikat yapan ABD Deniz Piyadeleri, 8 Mayıs 2026 (CENTCOM)
USS Tripoli amfibi saldırı gemisinin güvertesinde tatbikat yapan ABD Deniz Piyadeleri, 8 Mayıs 2026 (CENTCOM)
TT

İran Hürmüz Boğazı’ndaki kontrolünün güvence altına alınmasını ve nükleer programının sürdürülmesini talep ederken Trump ateşkesin “komada” olduğunu söyledi

USS Tripoli amfibi saldırı gemisinin güvertesinde tatbikat yapan ABD Deniz Piyadeleri, 8 Mayıs 2026 (CENTCOM)
USS Tripoli amfibi saldırı gemisinin güvertesinde tatbikat yapan ABD Deniz Piyadeleri, 8 Mayıs 2026 (CENTCOM)

Tahran'ın savaşı sona erdirme ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için öne sürdüğü şartlar, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın yanıtını reddetmesinin ardından Washington ile sürdürülen müzakere çıkmazını daha da derinleştirdi.

Trump, yanıtı ‘aptalca’ ve ‘çöp’ olarak nitelendirirken İran, taleplerinin taviz değil ‘meşru haklar’ olduğunu savundu.

Beyaz Saray'da gazetecilere ateşkesin ‘komaya’ girdiğini söyleyen Trump, planının ‘esnek’ olduğunu, ancak İran'ın nükleer silah edinmesini engelleme ilkesine dayandığını vurguladı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise önerileri ‘cömert ve sorumlu’ olarak savunarak bunların savaşın sona erdirilmesini, deniz ablukasının kaldırılmasını, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasını ve Hürmüz Boğazı'nda güvenli geçişin güvence altına alınmasını kapsadığını belirtti.

Bekayi, nükleer program kararlarının ise ‘uygun zaman geldiğinde’ ele alınacağını sözlerine ekledi.

ABD gazetesi Wall Street Journal (WSJ), ABD’li kaynaklara dayanarak İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun bir bölümünü seyreltmeyi, diğer bir bölümünü ise müzakerelerin başarısız olması halinde iade edilmek üzere üçüncü bir ülkeye transfer etmeyi teklif ettiğini aktardı. Ancak İran, nükleer tesislerinin sökülerek imha edilmesini kesinlikle reddetti.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'a yakın Sobhe No gazetesi ise İran'ın yanıtının üç aşamaya dayandığını yazdı. Gazeteye göre bu aşamalar, savaşın sona erdirilmesi, abluka ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasını kapsayan güven inşasına yönelik ilk adımlar, ardından tarafların karşılıklı adımları ve son olarak da bir izleme komitesi ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararıyla anlaşmanın güvence altına alınmasından oluşuyor. Bunların yanı sıra Hürmüz Boğazı'nın yönetimi ve savaş tazminatları da dahil olmak üzere beş ön koşul da yanıtta yer alıyor.


Kalibaf, Trump'ın ateşkese şüpheyle yaklaşmasının ardından “ders verme” tehdidinde bulundu

İran Dışişleri Bakanlığı'nın yayımladığı fotoğrafta Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, yanında Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, arkalarında ise Dışişleri Bakanlığı Sözcü İsmail Bekayi ve Meclis Milli Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Üyesi Milletvekili Ebulfazl Emui görülüyor
İran Dışişleri Bakanlığı'nın yayımladığı fotoğrafta Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, yanında Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, arkalarında ise Dışişleri Bakanlığı Sözcü İsmail Bekayi ve Meclis Milli Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Üyesi Milletvekili Ebulfazl Emui görülüyor
TT

Kalibaf, Trump'ın ateşkese şüpheyle yaklaşmasının ardından “ders verme” tehdidinde bulundu

İran Dışişleri Bakanlığı'nın yayımladığı fotoğrafta Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, yanında Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, arkalarında ise Dışişleri Bakanlığı Sözcü İsmail Bekayi ve Meclis Milli Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Üyesi Milletvekili Ebulfazl Emui görülüyor
İran Dışişleri Bakanlığı'nın yayımladığı fotoğrafta Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, yanında Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, arkalarında ise Dışişleri Bakanlığı Sözcü İsmail Bekayi ve Meclis Milli Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Üyesi Milletvekili Ebulfazl Emui görülüyor

İran Meclis Başkanı ve baş müzakereci Muhammed Bakır Kalibaf dün, ABD Başkanı Donald Trump'ın Washington ile Tahran arasındaki ateşkes anlaşmasının son derece zayıfladığını açıklamasının ardından İran'ın saldırıya uğraması halinde karşılık vereceğini ve ‘ders vereceğini’ tehdit etti.

Trump dün İran'la yapılan ateşkesin ‘çöküşün eşiğinde’ olduğunu ve ‘yoğun bakıma’ ihtiyaç duyduğunu söyledi. Bu açıklama, Washington'ın sunduğu barış önerisine Tahran'ın verdiği yanıtı reddetmesinin ardından geldi. Yaklaşık 10 haftadır süren, binlerce kişinin hayatını kaybettiği ve enerji ticaretini felç eden çatışmanın uzayıp gitmesine dair kaygılar da giderek artıyor.

Trump, ateşkesin durumuna ilişkin soruya gazetecilere verdiği yanıtta, “Bize gönderdikleri o süprüntüyü okuduktan sonra şu an en zayıf noktada olduğunu söylüyorum. Hatta okumayı bile bitiremedim” ifadelerini kullandı. Fransız Haber ajansı AFP'ye göre Kalibaf ise Trump'a yanıt olarak X platformunda yaptığı paylaşımda, “Silahlı kuvvetlerimiz, herhangi bir saldırıya karşı gerekli dersi vermeye hazır” diye yazdı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) üst düzey isimlerinden biri olan Kalibaf, “Kötü bir strateji ve kötü kararlar her zaman kötü sonuçlar doğurur. Tüm dünya bunu anlamış olmalı” diye konuştu.

Kalibaf, "Her ihtimale hazırız, şaşıracaklar!" diye ekledi.

Savaşın başlamasından kırk günü aşkın bir süre sonra taraflar, geçtiğimiz 8 Nisan’da yürürlüğe giren bir ateşkese vardı. Pakistan'ın öncülük ettiği arabuluculuk süreci, İslamabad'da Washington ile Tahran arasında doğrudan görüşmelerin zeminini hazırladı. Tarafların bu görüşmelerde anlaşmaya varamamasının ardından müzakereler arabulucular aracılığıyla sürdürüldü.

İran’ın pazar günü Pakistan kanalıyla savaşı sona erdirmeye yönelik Amerikan önerisine yanıtını iletmesinin hemen ardından Trump bunu kabul edilemez bulduğunu açıkladı. Tahran ise tutumundan taviz vermeyerek yalnızca meşru haklarını talep ettiğini vurguladı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, pazartesi günü düzenlediği basın toplantısında, “Hiçbir taviz talep etmedik. Talep ettiğimiz tek şey İran'ın meşru haklarıdır” ifadelerini kullandı.

Bekayi, İran'ın taleplerinin Tahran'ın desteklediği Hizbullah ile İsrail'in karşı karşıya geldiği Lübnan'a da atıfta bulunarak ‘bölgedeki savaşın sona erdirilmesini’ İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasına karşılık ABD’nin uyguladığı deniz ablukasının kaldırılmasını ve ‘yıllardır yabancı bankalarda haksız yere tutulan İran halkına ait varlıkların serbest bırakılmasını’ kapsadığını belirtti.

Öte yandan DMO’nun eski Genel Komutanı Muhammed Ali Caferi, İran'ın yanıtının savaşın sona erdirilmesi, yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş fonların iade edilmesi, savaş tazminatları ve İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğinin tanınmasını kapsayan beş ön koşul üzerine inşa edildiğini açıkladı. Caferi, “Bu koşullar sağlanmadan hiçbir müzakere olmayacak” diyerek tutumunu kararlılıkla ortaya koydu.

ABD merkezli haber sitesi Axios, ABD’li üç yetkiliye dayandığı haberde, Trump'ın dün ulusal güvenlik ekibiyle bir toplantı düzenlediğini ve Tahran ile müzakerelerin pazar günü çıkmaza girmesinin ardından askeri operasyonun yeniden başlatılması da dahil olmak üzere İran'a karşı atılacak sonraki adımları ele aldığını bildirdi.

ABD’li yetkililer, Trump'ın savaşı sona erdirmek için bir anlaşma istediğini, ancak İran'ın pek çok talebini reddetmesi ve nükleer programı konusunda anlamlı tavizler vermekten kaçınmasının askeri seçeneği yeniden masaya taşıdığını belirtti.

Toplantıya Başkan Yardımcısı JD Vance, Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, CIA Direktörü John Ratcliffe ve diğer üst düzey yetkililerin katılması bekleniyor.

Axios, ABD’li iki yetkiliye dayandırdığı bir diğer haberinde ise Trump'ın İran rejimi üzerindeki baskıyı artırmak ve onu nükleer programı konusunda taviz vermeye zorlamak amacıyla İran'a yönelik bir tür askeri operasyon yapılması niyetinde olduğunu aktardı. Söz konusu yetkililerden biri “Onları biraz sıkıştıracak” derken diğeri “Bunun nereye gittiğini hepimiz biliyoruz sanırım" dedi.

Axios’a konuşan ABD’li yetkililer, Trump'ın Çin ziyaretinden dönmeden İran'a karşı askeri operasyon emri vermesini beklemediklerini ifade etti. ABD’li yetkililer ayrıca Trump'ın Çin Devlet Başkan Şi Cinping ile de İran savaşını ele alması beklendiğini belirtti.


İngiliz İçişleri Bakanı, Starmer'dan istifa etmeyi düşünmesini istedi

İngiltere Başbakanı Keir Starmer (DPA)
İngiltere Başbakanı Keir Starmer (DPA)
TT

İngiliz İçişleri Bakanı, Starmer'dan istifa etmeyi düşünmesini istedi

İngiltere Başbakanı Keir Starmer (DPA)
İngiltere Başbakanı Keir Starmer (DPA)

Times gazetesi dün, İngiltere İçişleri Bakanı Shabana Mahmood ve kabine üyelerinin Başbakan Keir Starmer'dan görevden ayrılması için bir zaman çizelgesi belirlemesini istediklerini bildirdi.

Gazete, Şabana'nın başbakanın istifa etmeyi düşünmesi gerektiğini öne süren hükümetteki en az üç bakandan biri olduğunu ifade etti.