Fas Meclisi’nde yüksek fiyat gerginliği

Fas Tarım Bakanı Muhamed Sıddiki dün parlamenterlerin sorularını yanıtladı (Şark’ul Avsat)

Fas Temsilciler Meclisi dün, ülkeyi kasıp kavuran pahalılık dalgası ile ilgili bir tartışmaya tanık oldu. Muhalefet milletvekilleri, Aziz Ahnuş başkanlığındaki hükümeti pahalılığın şiddetini azaltmak için önlem almamakla suçladılar.
Muhalefet hareketinin meclis grubu Halk Hareketi Partisi lideri İdris es-Sentisi, Tarım Bakanı Muhammed es-Sıddiki'ye hitaben şunları söyledi: “Hükümet, fiyatların düşmesine katkıda bulunmak için gıda maddelerine uygulanan vergileri kaldırmaya başvurmalıydı. Ekonomi ve Maliye Bakanı Nadya Fettah'ın daha önce gıda fiyatlarındaki artışla ilgili 'Bakanlığın, bir dizi gıda maddesinin tüketiciye uygun fiyata ulaşmasını sağlamak için ithalat vergilerini ve yurt içi vergileri dondurmaya çalıştığını’ söyledi. Ücretleri ve vergileri dondurmak mümkünse, neden akaryakıt vergilerini dondurmuyorsunuz?" Vatandaşlar akaryakıt fiyatlarından yandı.”
Ukrayna'daki savaşın yansımaları nedeniyle Fas'ta benzin ve gazolin fiyatları benzeri görülmemiş bir şekilde arttı. İki maddenin de litre fiyatı yaklaşık 14 dirheme (1,4 dolar) ulaştı.
Biber gibi bazı sebzelerin fiyatlarının çok yüksek olması konusunu da gündeme getiren Sentisi, Tarım Bakanı'na hitaben şunları söyledi: “Ukrayna'daki savaş, biber fiyatlarının kilo başına 25 dirheme (2,5 dolar) yükselmesinin nedeni değil. Geçtiğimiz yıllarda tarım programlarına büyük meblağlar harcandı, ancak sonuç alınamadı.”
Fas muhalefetinin önde gelen partilerinden Fas İlerleme ve Sosyalizm Partisi'nin meclis grubu başkanı milletvekili Raşid Hamuni ise şunları söyledi: “Domates, biber ve diğerlerinin fiyatları olağanüstü hale geldi. Faslılar için gıda güvenliğini garanti etmiyorlarsa, tarımsal planların uygulanabilirliğini sorgulamak gerek. Makul fiyatlarla yiyecek sağlamazsa bu planlar ne işe yarar!”
Tarım Bakanı, Fas pazarında bir sıkıntı olmadığını söyleyerek eleştirilere şöyle yanıt verdi: “Başta geçtiğimiz yıllarda benimsenen "Yeşil Plan" olmak üzere tarımsal programlar olmasaydı, durum felaket olurdu. Dünya ülkeleri de gıda kıtlığı yaşıyor.”
Tarım Bakanı'nın gıda maddelerinin mevcut olduğuna ilişkin açıklaması muhalefet milletvekilleri tarafından eleştirildi. Muhalefet milletvekilleri fiyatlarda büyük bir artış olduğunu söylediler. Tarım Bakanı ise buna yanıt olarak fiyatların “uluslararası nedenlerle” yükseldiğini söyledi.
Fas Meclisi, ülke tarihinde ilk kez oturumların Berbericeye (Amazig dili) anlık olarak tercüme edilmesi ile bir emsal oluşturdu. Böylece, diğer vatandaşlar gibi Berberilerin de mecliste tartışılan ulusal, bölgesel veya yerel nitelikteki çeşitli konulardan haberdar olmaları sağlanacak.
Meclis Başkanı Reşit el-Alemi, yeni yasama döneminin açılışında yaptığı konuşmada, Meclis oturumlarında Berbericeye simultane çeviri yapılacağını belirtmişti.
Bu adım ile Berberi dili konuşanlar, üç Berberi lehçesinde (Teshhit, Tarifit ve Tamazight) oturumları canlı olarak takip edebilecek. Aynı zamanda sözlü sorulara ayrılan haftalık Genel Kurul oturumlarında Arapça ve Berberice dillerinde simultane tercüme yapılacak. Ayrıca Başbakan'ın (Aziz Ahnuş) kurul üyelerinin sorularını yanıtladığı aylık oturum da aynı şekilde tercüme edilecek.
Bazı milletvekillerinin yaptıkları konuşmalarda ya da bakanlara veya başbakana yöneltilen sorularda Berberi dilini kullanmaları sonucu oturumların Berbericeye (Amaziğ dili) anlık olarak tercüme edilmesi kararı alındı. Oturumların Berberice’ye çevrilmesi kararı anayasa hükümlerinin etkinleştirilmesi kapsamında geldi.