Irak’ta Haşdi Şabi ve PKK birlikteliği Sincar’da normalleşmeyi engelliyor

Fotoğraf: (Ali Makram Ghareeb/AA_Arşiv)

Bağdat ve Ankara arasında yaşanan diplomatik gerginliğin ardından Irak hükümeti, Sincar ilçesindeki PKK’nın askeri varlığını ortadan kaldırarak Türklerin ülkenin kuzeyine yönelik operasyonlarından kurtulmaya çalışıyor. Ancak bu girişimler Haşdi Şabi ve PKK birlikteliğinden yana olan silahlı gruplarla Irak ordusu arasındaki ilişkilerin bozulmasına yol açtı.
Iraklı üst düzey bir güvenlik yetkilisi, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Ankara ve Bağdat’tan yapılan karşılıklı gergin açıklamalarda, Irak Başbakanı Mustafa el-Kazımi hükümetinden PKK’nın Sincar’daki faaliyetlerine karşı daha fazla ciddiyet göstermesi talebinin açık bir şekilde yer aldığını söyledi.
Irak güçleri ülkenin kuzeyindeki Türk üslerini hedef alan saldırıları engellemek amacıyla başlattığı operasyon kapsamında Haşdi Şabi çatısı altında yer alan ve PKK yanlısı olan YBŞ’ye (Sincar Savunma Birlikleri) ait askeri karargahlara son iki gündür baskınlar düzenliyor.
Bu baskınlar, Irak ordusu ile YBŞ arasındaki müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından geldi. Söz konusu müzakerelerin sonucunda YBŞ birliklerinin Sincar’daki askeri karargahlardan çekilmesi bekleniyordu.
Iraklı üst düzey bir güvenlik yetkilisi Sincar ilçesinde ‘düzeni sağlama adımlarını görüşmek’ amacıyla 21 Nisan’da ilçeyi ziyaret etti. Ancak Şarku’l Avsat’a bilgi veren çeşitli kaynaklar karargahlarını terk etmeleri ve Türk güçlerine yönelik saldırılarına son vermeleri için YBŞ birliklerinin yetkilileri ile güvenlik heyetinin bir araya geldiğini fakat Genelkurmay Başkanı Abdulemir Yarallah’ın öfkeli bir şekilde toplantıyı terk ettiğini ve anlaşma olmadığını bildirdi.
Yerel kaynaklar, Haşdi Şabi’nin devam eden mali ve lojistik desteği göz önüne alındığında YBŞ’nin güçlü bir pozisyonda müzakere yaptığını söyledi.
YBŞ, Sincar’ın normalleşmesi amacıyla yapılan kırılgan anlaşmanın ardından 2020 yılında Haşdi Şabi Heyeti’ne katılmıştı. Ancak söz konusu anlaşma PKK ile Haşdi Şabi arasındaki dolaylı ittifakı güçlendirdi.
Bağdat ve Erbil hükümetleri arasında imzalanan bu anlaşmanın Sincar’daki idari ve güvenlik sorunlarını çözmesi ve yerinden edilenlerin ilçeye dönüşlerini sağlaması bekleniyordu fakat yerel aktivistlerin tabiriyle ‘çeşitli siyasi taraflar arasındaki çatışmalar kapsamında partilerin yaptığı müdahaleler’ ilçedeki bölünmeyi artırdı.
Irak ordusu, YBŞ’den, kontrol ettiği kışlaları tahliye etmesini istedi. İki taraf arasında gerginliğe neden olan bu talebin ardından YBŞ bu hafta başında Sincar’daki bir mevkide Irak ordusu mensubu iki askeri kaçırdı. YBŞ daha sonra orduyla arasındaki gerginliği azaltmak amacıyla bu iki askeri serbest bıraktı. Ancak saha kaynaklarının aktardığına göre YBŞ silahlı saldırılar düzenlemeye devam ediyor.
Irak resmi makamlarının sahada karşı karşıya olduğu kompleks durum sadece Haşdi Şabi ve PKK arasında büyüyen nüfuz ağıyla sınırlı değil. Bunun yanı sıra YBŞ’nin sahada izlediği taktik de Irak makamları için sorun teşkil ediyor. Yerel bir güvenlik yetkilisi, “YBŞ unsurları sivillerin arasına mevzilendikten sonra Türk ordusuna saldırılar gerçekleştiriyor” dedi.
Ezidi unsurların saflarında savaştığı YBŞ, Ezidi nüfusun ağırlıkta olduğu Sincar’da faaliyet gösteriyor. YBŞ’nin ilçedeki askeri kışlaların dışında ve sivillerin arasına konuşlanması Irak ordusunda kafa karışıklığına yol açıyor.
PKK’nın Irak içindeki kollarını ortadan kaldırarak üzerindeki Türk baskısını hafifletmeye çalışan Irak hükümeti halihazırda Sincar’da tehlikeli bir sorunla karşı karşıya. Zira askeri grupları tasfiye etmek, etkin Şii silahlı gruplarla bir siyasi anlaşma yapmayı gerektiriyor.