Sudan’da boşanma davaları endişe verici bir şekilde yükseldi. Geçen yıl yayınlanan şok edici bir istatistik, saatte 7 boşanma davasının kaydedildiğini ortaya çıkardı. 2020’de açılan boşanma davası sayısını 60 bin olarak kaydedildi. Birkaç gün önce yayınlanan yeni bir istatistik ise, 2021 yılında yaklaşık 10 bin dava artışla, 70 bin boşanma davası olduğunu gösterdi.
Boşanma davalarında en büyük payı Hartum Eyaleti kaydediyor. Hartum 2020’de tek başına 22 bin dava kaydederek rekor kırdı, 2021 yılında eyalette 20 bin dava açıldı. Dava sayılarındaki artış sadece başkentle sınırlı kalmadı, birçok eyalette ayrı ayrı 5 bini aşan dava kaydedildi.
Korkutucu artış
Boşanma davalarındaki yıllık artış, geçmişin aksine topluma boşanma fikrini kabul ettirdi. Geçmişte boşanmış kadınlara yönelik bakış açısı, birçok suçlamayı ve kadını sorumsuz olarak nitelendirilmesini içeriyordu, şimdi kültürel ve entelektüel açık görüşlülükle birlikte boşanma seçeneği kazanan hale geldi ve memnuniyetle karşılanır oldu.
Boşanma oranlarının yükselmesi, kötü ekonomik koşullara bağlı olarak gelişen ekonomik ve sosyal sorunlardan kaynaklanıyor. Zira ekonomik çöküş, maddi aile sorunlarına yol açan baskılardan etkilenen çok sayıda ailenin dağılmasına neden oldu.
Bu konuda avukat Necla Yasin, “Özellikle daha önceden varlıklı olan ve art arda krizlerden etkilenen ailelerde büyük sorunlara neden olan ekonomik istikrarsızlık sebebiyle boşanma oranlarında yıllık artış bekleniyor” dedi.
Necla Yasin boşanmanın diğer nedenleriyle ilgili olarak, “Yanlış anlaşılmayla ilgili vakalar geliyor ve bu durumların aslında evliliğin başından itibaren sağlam olmayan bir temele dayalı olduğunu görüyoruz. Kocaların uzun yıllar eşlerine yabancılaşması da nedenlerden biri, bu bağlamda evliliği terk etme maddesi kapsamında boşanma talebinde bulunan binlerce kadın var. Son zamanlarda, özellikle de sohbet uygulamalarının yaygınlaşmasından sonra yayılan sadakatsizlik de boşanma oranlarını artırdı ve çoğu eş sadakatsizlik halinde boşanmaktan başka bir çözüm kabul etmiyor” ifadelerini kullandı.
Toplumun bakış açısı değişti
Toplumun zaman içinde boşanmış kadınlara yönelik olumsuz bakış açısı değişti, bu da kadınların korku ve endişe duymadan boşanma kararı almasını artık kolaştırıyor.
Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre Sosyolog Sümeyye Mustafa, “Toplum, kadınları boşanmaya iten sebepleri daha iyi anlamaya başladı. Hatta bir erkek karısına şiddet uyguladığında veya hakaret ettiğinde boşanma desteklenen bir durum haline geldi” ifadelerini kullandı.
Boşanmanın zararları ile ilgili olarak, Sümeyye Mustafa “Anlaşmaya varılmadan boşanma gerçekleşirse veya bundan memnun olmayan bir taraf varsa, bu durum çocukların psikolojisini etkileyen sorunlarla sonuçlanabilir. Özellikle baba çocuklarını görmeyi reddeder veya nafakadan mahrum bırakırsa bu durum yaşanabilir” dedi.
Mustafa “Boşanma davalarının çoğu karşılıklı rıza ile gerçekleşir, ancak mahkemelere ulaşan davalar genellikle karmaşık davalardır ve çocukların sağlığını ve güvenliğini etkileyen sorunlarla yol açar ve onlar sona eren ilişkilerdeki en büyük mağdurlar olur” dedi.
Anket
Independent Arabia’nın sosyal medya platformlarında yaptığı bir kamuoyu yoklamasında katılımcıların çoğu, boşanmaya neden olan sebeplerin başında yanlış eş seçiminin geldiğini belirtti. Katılımcılar, sorunlar olsa bile gerçek ve doğru temeller üzerine kurulmuş karşılık anlayış ve ilişkilerin boşanma ile bitmediğini belirttiler.
Kamuoyu araştırmasına katılan Hatice Muaz, “Boşanmalar basit nedenlerle gerçekleşiyor, bu da evliliğin başından beri başarılı olmadığını gösteriyor” dedi.
Muhanned Emced ise “Eşler arasındaki büyük yaş farkı, sorunların birikmesi, bir tarafın diğerini cezalandırmak iletişimi kesmesi hepsi ayrılığa yol açar, bu nedenle eş seçimi sadece görünüşe ve materyalizme değil, büyük ayrıntılara dayalı olarak yapılması gerekir.” ifadelerini kullandı.
Boşanma Partileri
Geçmişte, kadınlar tarafından düzenlenen boşanma partileri Sudan’da yayıldı, birçok kadın, özellikle acı çektikten sonra boşanmalarını kutlamak için partiler düzenledi.
Parti organizatörü Nermin Taha, “Ataerkil bir toplumda kadınlar çok acı çekiyor, bu yüzden pek çok sorunu içeren bir evliliğin kısıtlamalarından kurtulduklarında, sevinçlerini partiler ile ifade ediyorlar. Partilerin birçoğunu ben organize ettim, partilere aileler de katılıyor ve bu da onlardan destek aldıklarını kanıtlıyor” ifadelerini kullandı.
Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)
Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)
