İsrail koalisyon hükümeti liderleri, yurtdışı ziyaretlerini iptal etti

Bennett hükümetinin düşmesi beklentisi koalisyon hükümeti liderlerinin yurtdışı ziyaretlerini iptal ettirdi

Bennett, 5 Nisan'da Batı Şeria'daki bir askeri üste konuştu (AP)
Bennett, 5 Nisan'da Batı Şeria'daki bir askeri üste konuştu (AP)
TT

İsrail koalisyon hükümeti liderleri, yurtdışı ziyaretlerini iptal etti

Bennett, 5 Nisan'da Batı Şeria'daki bir askeri üste konuştu (AP)
Bennett, 5 Nisan'da Batı Şeria'daki bir askeri üste konuştu (AP)

İsrail’de Başbakan Naftali Bennett'in Yamina partisinden Milletvekili İdit Silman'ın istifa ederek muhalefete katılması sonrası Bennett liderliğindeki koalisyonun İsrail parlamentosu Knesset'teki koltuk sayısı 61’den muhalefetle aynı sayıya; 60'a düştü. Koalisyon hükümetinin liderleri, bu ayın başlarında kaybettikleri çoğunluğu yakında geri kazanacaklarına dair iyimser açıklamalarda bulunsalar da Tel Aviv'deki siyasi kaynaklar, Başbakan Bennett, Dışişleri Bakanı Yair Lapid ve Savunma Bakanı Benny Gantz'ın hükümetinin düşebileceği beklentisiyle koalisyon liderlerinin yurtdışına yönelik tüm planlarını iptal ettiklerini ortaya çıkardılar.
Bennett Hindistan ve ABD’ye yapacağı ziyareti, Lapid Macaristan'a yapacağı ziyareti ve Gantz Hindistan'a yapacağı ziyareti iptal etti. Muhalefet tarafından İsrail'in yurtdışı ilişkilerini ‘Zoom’ uygulaması üzerinden yönetmekle suçlanan Lapid'in planladığı diğer birçok ziyaret askıya alındı. Muhalefetteki sağcı aktivistlerden birine göre Lapid’in gündemine halen Kovid-19 salgını hakim.
Bennett liderliğindeki Yamina partisinin yedi milletvekilinden ikisi koalisyonun karşısında yer almayı seçti. Milletvekili İdit Silman’ın partisinden resmen çekilirken birkaç ay önce muhalefete geçen ancak partisinden resmen geri çekilmeyen Amichai Chikli koalisyon için başka bir soruna neden oldu. Chikli hala partisine güvense de on ayda yaklaşık 750 kez hükümet kararlarına karşı oy kullandı. Knesset Düzen Komitesi, Pazartesi günü, Bennett'in Chikli’yi partiden ihraç etme talebini görüştü. Komite görüşmeleri için ayrılan süre üç saat ile sınırlı olmasına rağmen 12 saat sürdü. Komite, sonunda iktidar koalisyonundan 7 milletvekilinin desteği ve muhalefet milletvekillerinin boykot etmesiyle Bennett’in talebi onaylandı. Böylece ilticacı ilan edilen Chikli partiden ihraç edildi
İsrail yasalarına göre bu tanım, Chikli'nin şu an Knesset’te yer alan herhangi bir partide yapılacak seçimlerde aday olmasını engelliyor ve Chikli için tek çözümün, ya Knesset’teki partilerle ittifak olmaksızın seçimlere katılmak ya da Knesset'ten derhal istifa etmek yahut bağımsız bir parti kurması olduğunu söylüyor. Ancak bu şekilde kısıtlamalardan kurtulabilir. Buna karşın Chikli, Knesset Düzen Komitesi'nin kararını Yargıtay'a taşımayı planladığını açıkladı. Ancak uzmanlar, Chikli’nin mahkemedeki şansının zayıf olduğunu ve belki de hiç şansı olmadığını, çünkü komitenin kararının mevcut yasalara uygun olduğunu söylediler. Bu yüzden Chikli’nin bir sonraki parlamento seçimlerine katılabilmesi için Knesset üyeliğinden istifa etmeyi seçmesi en büyük olasılık.
Böyle bir durumda Chikli’nin yerini Yamina Partisi’nin bir başka üyesi alacak. Böylece iktidar koalisyonu kırılgan çoğunluğunu yeniden kazanacak. Yamina Partisi’nin seçmen listesine göre Chikli'nin istifa etmesi durumunda yerine Knesset'e girecek olan isim Stella Schinken-Weichen olacak. Aşdod kenti belediye meclisi üyesi Stella Schinken-Weichen, daha önce Avigdor Lieberman'ın İsrail Evimiz (Yisrael Beitenu) partisinin bir temsilcisiydi. Son seçimlerden önce Naftali Bennett’in kendi seçim listesine eklediği Schinken-Weichen, dokuzuncu sırada yer aldı. Başbakan'a yakın bir isim olarak görülen, Facebook sayfasında Bennett'le bir resminin yer aldığı Schinken-Weichen, son iki gün içindeki paylaşımlarında Chikli'ye karşı alınan kararı savundu ve mevcut hükümetin önemini vurguladı. Eğer Schinken-Weichen Knessett’e girerse koalisyon parlamento çoğunluğunu geri kazanacak ve erken seçim olasılığını geçici olarak sona erdirecek.
Fakat o zamana kadar iktidar koalisyonu, bir milletvekilinin kasten yahut acil bir nedenden ötürü göreve gelemeyeceği korkusuyla sürekli tetikte kalması gerekiyor. Çünkü böyle bir durumda hükümetin tüm teklifleri düşebilir. Böylece diğer kanunlar ve meclis kararları muhalefete geçebilir.
Bu yüzden Bennett, Gantz, Lapid ve koalisyonda yer alan diğer partilerin liderleri, yurtdışına seyahat etmekten kaçınma ve Knesset oturumlarına sürekli katılarak milletvekillerinin disiplinini sağlama kararı aldılar. Muhalefetle üzerinde anlaşmaya varılmayan yasa tasarılarını Knessett’e sunmaktan kaçınıyorlar. Ayrıca başka isyancıların ortaya çıkıp koalisyon partilerinin liderlerini şaşırtması endişesi de hakim.
Bu arada muhalefetteki sağcı partiler, ‘gayrimeşru başbakan’ olarak niteledikleri Bennett’e karşı sert bir eleştiri kampanyası başlattılar. Bennett’in evinde yemek için ayda yaklaşık 9 bin dolar harcadığının ortaya çıkması son dönemde eleştirilerinde en fazla dile getirdikleri mesele oldu. Her ne kadar selefi Binyamin Netanyahu bu miktarın iki katından fazlasını harcıyor ve şu an üç ciddi yolsuzluk suçlamasıyla yargılanıyor olsa da Netanyahu’nun lideri olduğu Likud partisi, ‘Yolsuzluk Yapıldı’ adlı bir kampanya yürütüyor ve Bennett’i devlet fonlarını yağmalamakla suçluyor.



Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
TT

Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisinden dün yapılan açıklamada, Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelerek İran ile müzakereleri görüşeceği bildirildi.

Reuters'ın aktardığı açıklamada, Netanyahu'nun ‘(İran ile) yapılacak herhangi bir müzakerede balistik füzelerin sınırlandırılması ve İran'ın bölgedeki vekillerine verilen desteğin durdurulmasının yer alması gerektiğine inandığı’ belirtildi.

Reuters'a göre çarşamba gün  yapılacak görüşme, ABD Başkanı Trump’ın geçtiğimiz yıl ocak ayında göreve dönmesinden bu yana Netanyahu ile Trump arasında yapılacak yedinci görüşme olacak. Öt yandan İsrail basınına göre Netanyahu, Trump'a İsrail'in İran'ın nükleer programını tamamen yok etme kararlılığını vurgulayacak.

İran ile ABD arasında geçtiğimiz cuma günü Umman'da nükleer dosyasına ilişkin görüşmeler gerçekleştirdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bu önemli müzakerelerin başarısızlığının Ortadoğu'da yeni bir savaşı tetikleyebileceği yönündeki endişelerin artması üzerine, görüşmelerin iyi bir başlangıç olduğunu ve devam edeceğini söyledi. Ancak Umman'ın başkenti Maskat'ta yapılan görüşmelerin ardından, ‘tehditlerin ve baskının kaldırılması herhangi bir diyalogun başlaması için şart’ olduğunu vurgulayan Arakçi, “(Tahran) sadece nükleer meselesini görüşecek... ABD ile başka hiçbir konuyu görüşmeyeceğiz” dedi.

Öte yandan her iki taraf da Tahran ile Batı arasında uzun süredir devam eden nükleer anlaşmazlığı çözmek için diplomasiye yeni bir şans vermeyi kabul ettiklerini belirtti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, geçtiğimiz çarşamba günü yaptığı açıklamada, Washington'ın müzakerelerin İran'ın nükleer programı, balistik füze programı ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteğin yanı sıra ‘kendi halkına davranış biçimini’ de kapsaması istediğini söyledi.

İranlı yetkililer, bölgedeki en büyük füze programlarından biri olan İran'ın füze programını tartışmayacaklarını defalarca kez belirtmiş ve Tahran'ın uranyum zenginleştirme hakkının tanınmasını istediğini söylemişlerdi.

Diğer taraftan Washington’a göre nükleer bombaya giden potansiyel bir yol olan İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri kırmızı çizgiyi oluşturuyor. Tahran ise uzun süredir nükleer yakıtı silah amaçlı kullanma niyetinde olmadığını vurguluyor.


Netanyahu, Trump'a İran nükleer projesinin tamamen ortadan kaldırılmasının gerekliliğini vurgulayacak

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
TT

Netanyahu, Trump'a İran nükleer projesinin tamamen ortadan kaldırılmasının gerekliliğini vurgulayacak

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)

İsrail haber sitesi Ynet dün, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun ABD Başkanı Donald Trump'a İsrail'in İran nükleer projesini tamamen ortadan kaldırma kararlılığını teyit edeceğini bildirdi.

İnternet sitesi, iyi bilgilendirilmiş bir kaynağa atıfta bulunarak, "İsrail'in tutumu, İran nükleer programının tamamen ortadan kaldırılması, uranyum zenginleştirmenin durdurulması, zenginleştirme kapasitesinin durdurulması ve zenginleştirilmiş uranyumun İran topraklarından çıkarılması konusunda ısrar etmek olacaktır" dedi.

Şarku’l Avsat’ın Ynet’ten aktardığına göre kaynak, "İsrail, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı müfettişlerinin İran'a geri dönmesini ve şüpheli bölgelere sürpriz ziyaretler yapılmasını talep ediyor" ifadelerini kullandı.

Ynet haber sitesi, kaynağın şu sözlerini aktardı: "İran ile yapılacak herhangi bir anlaşma, İsrail'i tehdit edemeyeceklerinden emin olmak için füze menziline 300 kilometrelik bir sınır getirmelidir."

Ofisi dün yaptığı açıklamada, Netanyahu'nun önümüzdeki çarşamba günü Washington'da Trump ile görüşeceğini duyurdu.


Maskat’taki müzakereler uranyum zenginleştirme meselesi nedeniyle belirsizliğini koruyor

Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
TT

Maskat’taki müzakereler uranyum zenginleştirme meselesi nedeniyle belirsizliğini koruyor

Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)

Maskat'ta Washington ve Tahran arasında yapılan ilk dolaylı müzakerelerin ertesi günü, ikinci turun kaderi uranyum zenginleştirme meselesinin çözülmesine bağlı gibi görünüyordu. ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, yeni bir müzakere turunun ‘önümüzdeki hafta’ yeniden başlayacağını duyurdu.

ABD yönetimi ‘sıfır zenginleştirme’ talep ederken, Tahran uranyum zenginleştirmeyi ‘egemenlik hakkı’ olarak nitelendirerek buna karşı çıkarak bunun yerine ‘güven verici’ bir zenginleştirme seviyesi önerdi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, müzakerelerde ele alınan konuların genişletilmesine karşı çıktı. Füze programının ‘şimdi ve gelecekte müzakere edilemez’ olduğunu vurgulayan Arakçi, programı ‘tamamen savunma amaçlı’ olarak nitelendirdi.

İran’ın saldırıya uğraması halinde bölgedeki ABD üslerine saldıracağı yönünde yeni bir uyarıda bulunan İranlı bakan, ülkesinin ‘savaşı önlemeye olduğu kadar savaşa da hazır’ olduğunu vurguladı.

Öte yandan ABD'nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Arap (Umman) Denizi'ndeki Abraham Lincoln uçak gemisini ziyaret etti.

Diğer taraftan İsrail'de müzakerelerin sonuçlarına şüpheyle yaklaşılıyor. İsrailli yetkililer ‘anlaşmaya varılamayacağını’ söylerken Tel Aviv dün akşam, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da Trump ile İran meselesini görüşmek üzere bir araya geleceğini duyurdu.