Lübnan’da çöp krizi yeniden kapıda

‘Geçim kaynağı’ arayanlar, Beyrut sokaklarında atık toplanmasına engel oluyor

Ayn er-Rummane bölgesinde bir yolun kenarına yığılmış çöpler (Reuters)

Lübnanlı Zeyneddin, atık toplamaktan sorumlu şirketin Beyrut’taki çalışmalarına devam etmek üzere geri dönmesinden sonra duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Geçen hafta dükkanının önünde biriken çöpler nedeniyle mustarip olduğunu belirten Zeyneddin, “Çöpten gelen kötü kokudan dolayı sokaktan elimle burnumu tıkamadan geçemedim ve birçok müşteriyi kaçırdım” dedi.
Beyrut ve Keservan’daki atıkların toplanmasından sorumlu olan ‘Ramco’ şirketi, hurda toplayıcıları ile şirket çalışanları arasında yaşanan sorun nedeniyle Beyrut’un doğusundaki Burc Hammud’da yeni çöp sahasındaki çalışmalarını sürdürmeyi bırakmıştı. Lübnan’da ‘en-Nakişa’ olarak bilinen olay çerçevesinde Ramco şirketi sürücüleri, kendilerine taş ve bıçaklarla saldıran Suriye uyruklu bir genci ezmekle suçlandı.
En-Nakişa, değeri bazen onlarca dolara ulaşan hurdadan ‘geçim kaynakları’ sağlamak için çöplüklerde arama yapan insanlara verilen bir isim. Bunlar, pahalı hurdaları kapmak için yarışarak, atık yüklü kamyonların üzerinden atlarlar.
Bölgede telefon, aksesuar ve ön ödemeli telefon kartları satan bir mağazanın sahibi olan Zeyneddin, Şarku’l Avsat’a ‘caddeleri ve kaldırımları kaplayıp çöplüğe çeviren’ atık kokusundan duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. Zeyneddin, “Bu ‘Nakişa’lar yüzünden yeni bir atık krizine maruz kaldık. İkinci defa, sokaklarda çöp birikiyor. İşçiler bizim çöplerimizi toplamak için hayatlarını riske atmak zorunda değiller!” dedi.
Geçen yılın sonbaharında, Lübnan’ı etkileyen ekonomik kriz nedeniyle Beyrut ve Cebel-i Lübnan sokaklarında çöpler birikmişti. Durum, atık toplama işini üstlenen şirketlerin, işçilerinin maaşlarını yükseltmek için çözümler bulamaması sonrasında çalışmalarını durdurmasına neden oldu.
Ramco Genel Müdürü Velid Bou Saad, çöplükte bulunan kamyon şoförlerinin bilgilerine dayanarak geçen hafta meydana gelen sorunları Şarku’l Avsat’a anlattı. Bu çerçevede Bou Saad, “Hurdacılar, taş ve bıçaklarla ve araçlara tırmanarak kamyon şoförlerine saldırdı. Onlar, ‘Çocuğu öldürdün, ezdin’ diye bağırıyordu. Her sürücü, meslektaşlarından birinin bu olaya neden olduğunu düşündü. Ama şirkete vardıklarında hiçbir sürücünün, kazanın sorumlusu olmadığı anlaşıldı” dedi.
Genel Müdür, “Ezilip ölen kişi, sürücünün dikkatinden kaçarak kamyona tırmanıp düşmüş olabilir. Ama özellikle de birçok sözleşmeli kamyonun çöp sahasına girdiği göz önüne alındığında kazanın, Ramco’ya ait olmayan diğer araçlardan biriyle yaşanmış olma ihtimali de var” ifadelerini kullandı.
Bou Saad, olayı güvenlik birimlerinin gözetimine bırakırken, “Kamyon sürücülerini çöplüğe girmekten korumak şirketin görevi değildir. Aksine bu, bugün çöp sahasının güvenliğini kontrol edemediğini belirten sözleşmelilerin (Khoury Müteahhitlik Şirketi’nin sahibi Danny Khoury) sorumluluğundadır” dedi.
Ramco, çalışmalarını birkaç gün durdurduktan sonra pazar sabahı, daha az oranda çöp toplamak için geri döndü. Çöp sahası için koruma sağlamayı taahhüt eden Jounieh polisi aracılığıyla sahanın korunmasına karar verildi. Vatandaşlar ise ‘Nakişa’ sorununun üstesinden gelinmesi, sözleşmeli şirketlerin çalışma şartlarının koruma altına alınması ve Beyrut sokaklarındaki çöp sahnesinin bir daha geri gelmemesi için çalışma yapılması gerektiğini vurguladı.