Kahire, Washington ile stratejik ilişkilerini güçlendirme konusundaki kararlılığını vurguladı

İki ülke arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasının üzerinden 100 yıl geçti.

Mısır Uluslararası İşbirliği Bakanı Meşat, ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı Direktörü Power ile görüştü. (Mısır Bakanlar Kurulu)
Mısır Uluslararası İşbirliği Bakanı Meşat, ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı Direktörü Power ile görüştü. (Mısır Bakanlar Kurulu)
TT

Kahire, Washington ile stratejik ilişkilerini güçlendirme konusundaki kararlılığını vurguladı

Mısır Uluslararası İşbirliği Bakanı Meşat, ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı Direktörü Power ile görüştü. (Mısır Bakanlar Kurulu)
Mısır Uluslararası İşbirliği Bakanı Meşat, ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı Direktörü Power ile görüştü. (Mısır Bakanlar Kurulu)

Mısır, ABD’yle olan stratejik ilişkilerini ve iki ülkenin toplumları arasındaki ilişkileri güçlendirme konusundaki kararlılığını vurguladı. Kahire ve Washington dün, iki ülke arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasının 100’üncü yılını kutladı. Mısır Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ahmed Hafız, Twitter üzerinden şu paylaşımda bulundu:
“Mısır, ABD arasındaki diplomatik ilişkilerin kurulmasının 100’üncü yılı vesilesiyle, iki ülke arasındaki stratejik ve toplumları arasındaki ilişkileri güçlendirme konusundaki kararlılığını vurguluyor.”
Hafız’ın bu mesajı, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’ın benzer bir paylaşımına yanıt olarak geldi. Blinken dün yaptığı paylaşımda “Bugün, ABD ve Mısır arasındaki diplomatik ilişkilerin 100’üncü yılı. Stratejik ortaklığımızın 100’üncü yılı münasebetiyle, Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şukri’ye, 1922 yılında Mısır’ın bağımsızlığını kutlamak üzere gönderilmiş telgrafları hediye ettim” ifadelerine yer vermişti.
ABD Dışişleri Bakanı, Dışişleri Bakanı Samih Şukri’ye 1922’den kalan, Mısır’ı bağımsızlığını tebrik eden telgrafları verdi.
Mısır Uluslararası İşbirliği Bakanı Rania el-Meşat da Mısır ile ABD arasındaki ekonomik ilişkilerin derinliğini ve önemini vurguladı. Meşat söz konusu ilişkiler ile ilgili şunları söyledi:
“Ekonomik ilişkiler 40 yılı aşkın bir süredir devam ediyor. Bu durum, öncelikli alanlarda kalkınma çabalarının desteklenmesine katkıda bulunan, 30 milyar doları aşkın kalkınma anlaşmaların ve finansmanların sağlanmasını sağladı.”
Bakan Meşat, ekonomik iş birliğine yönelik çabaların, 2021 yılında 130 milyon dolar değerinde 7 hibe anlaşmasıyla sonuçlandığı belirtti. Ayrıca iki ülke arasında 2014 yılından bu yana yapılan anlaşmaların, temel eğitim, yükseköğretim, sağlık, yönetim, küçük ve orta ölçekli şirketlere destek de dahil turizm ve tarım gibi stratejik sektörleri kapsadığını ve yaklaşık bir milyar dolar değerinde olduğunu belirtti.
Meşat dün Washington’da Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası’nın bahar toplantılarına katılımı sırasında ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) Direktörü Samantha Power ile bir araya geldi. Bahar toplantıları, dünyanın en büyük iki ekonomik kurumuna üye olan ülkelerin katılımıyla iki yıldır ilk kez yüz yüze gerçekleştirildi.
Meşat’ın açıklamasına göre USAID Direktörü Samantha Power ile görüşmesi, USAID ile iş birliği içinde somutlaşan, Mısır ve ABD arasındaki stratejik ekonomik ilişkiler çerçevesinde geldi. Görüşmede, ortak kalkınma ilişkilerine yönelik çeşitli tartışmalara tanık olunurken, Mısır’da uygulanan ekonomik reformlar, iklim değişikliğine karşı eylem çabaları, kadınların desteklenmesi ve sivil toplum örgütlerine ilişkin konular da ele alındı. Meşat ekonomik ilişkilerin devamı çerçevesinde, iki taraf arasında devam eden görüşmelere ve bu yıl içinde onaylanması beklenen anlaşmalara da değindi. Mısır ve ABD arasındaki ekonomik ilişkilerin çeşitliliğine dikkat çeken Bakan, geçen yıl iki ülke arasındaki ticaretin 8 milyar doları aştığını ve ABD’nin Mısır’daki yatırımların da 24 milyar doları geçtiğini belirterek bu durumun iki ülke arasındaki güçlü ilişkileri yansıttığını vurguladı.  
Bakan, hükümetin özel sektör için elverişli bir ortam yaratmak, iş ortamını iyileştirmek ve başta iklim değişikliğine yönelik çalışmalar olmak üzere tüm kalkınma alanlarına katılımını artırmak için üzerinde çalışılan ekonomik ve yapısal reformlarına değindi. Mısır’ın 2016 yılında iddialı bir ekonomik reform programını 2016 uygulamaya başladığını, bu programın Kovid-19 pandemisi sırasında bile ekonomik büyüme imkanını desteklemeye katkıda bulunduğunu belirtirken devletin şu an küresel acil durum sorunlarıyla başa çıkmak için reform çabalarını devam ettirmek, ekonomik üretkenliğin yanı sıra kapsamlı ve sürdürülebilir büyümeyi artırmak amacıyla yapısal reform çabalarını artırmak için çalıştığını açıkladı. Meşat ayrıca Cumhurbaşkanlığı’nın köyleri geliştirmeye yönelik Onurlu Yaşam Girişimi’ne dikkat çekti. Onurlu Yaşam Girişimi’nin Mısır’daki en büyük girişim ve proje olduğunu ve ülke genelinde 4 bin köyde yaklaşık 58 milyon vatandaşın koşullarını iyileştirmeyi amaçladığını belirtti. Bakan ayrıca ABD İklim Özel Elçisi John Kerry’nin şubat ayındaki ziyaretine dikkat çekerek, Mısır’ın bölgede yenilenebilir enerjiye geçilmesine ve 27. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı (COP27) çerçevesinde Mısır ile ABD arasındaki iş birliğine öncülük etme konusundaki açıklamalarına dikkat çekti.



Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
TT

Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)

Hamas liderlerinden Halid Meşal bugün yaptığı açıklamada, Hamas’ın silahlarını bırakmayacağını ve Gazze Şeridi’nde ‘yabancı bir yönetimi’ kabul etmeyeceğini söyledi. Açıklama, ateşkes anlaşmasının, Hamas’ın silahsızlandırılmasını ve Gazze Şeridi’nin yönetimi için uluslararası bir komite kurulmasını öngören ikinci aşamasının başlamasının ardından geldi.

Hamas’ın yurt dışı sorumlusu ve eski Siyasi Büro Başkanı Meşal, 17. El Cezire Forumu’nda yaptığı konuşmada, “Direnişi, direnişin silahını ve direnişi gerçekleştirenleri suç saymak kabul edilemez” dedi.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Meşal, “İşgal olduğu sürece direniş vardır. Direniş, işgal altındaki halkların bir hakkıdır; uluslararası hukukun, semavi dinlerin ve milletlerin hafızasının bir parçasıdır ve onunla gurur duyulur” ifadelerini kullandı.

İsrail ile Hamas arasında varılan ateşkes anlaşması, yıkıcı bir savaşın ardından, 10 Ekim’de yürürlüğe girdi. Anlaşma, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi tarafından da desteklenen bir ABD planına dayanıyor.

Anlaşmanın ilk aşaması, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’nde tutulan rehineler ile İsrail hapishanelerindeki Filistinli mahkûmların takasını, çatışmaların durdurulmasını, İsrail’in Filistin topraklarındaki yerleşim alanlarından çekilmesini ve Gazze Şeridi’ne insani yardımların girişini öngörüyordu.

İkinci aşama ise 26 Ocak’ta Gazze Şeridi’nde son İsrailli rehinenin cansız bedeninin bulunmasının ardından başladı. Bu aşama, Hamas’ın silahsızlandırılmasını, Gazze Şeridi’nin yaklaşık yarısını kontrol eden İsrail ordusunun kademeli olarak çekilmesini ve Gazze’nin güvenliğinin sağlanmasına ve Filistinli polis birimlerinin eğitilmesine yardımcı olmayı amaçlayan uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılmasını içeriyor.

Plan kapsamında, Gazze Şeridi’nin yönetimini denetlemek üzere ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlığında, çeşitli ülkelerden isimlerin yer aldığı Barış Konseyi oluşturuldu. Ayrıca, Gazze Şeridi’nin günlük işlerini yürütmek üzere Filistinli teknokratlardan oluşan bir komitenin kurulması öngörüldü.

Meşal, Barış Konseyi’ne Gazze Şeridi’nin yeniden inşasını ve yaklaşık 2 milyon 200 bin nüfuslu bölgeye insani yardımların akışını mümkün kılacak ‘dengeli bir yaklaşım’ benimseme çağrısında bulundu. Meşal, aynı zamanda Hamas’ın Filistin topraklarında herhangi bir yabancı yönetimi kabul etmeyeceğini yineledi.

Meşal sözlerini şöyle sürdürdü: “Ulusal sabitelerimize bağlıyız; vesayet mantığını, dış müdahaleyi ve manda yönetimini kabul etmiyoruz… Filistinlileri Filistinliler yönetir. Gazze, Gazze halkınındır; Filistin, Filistinlilerindir. Yabancı bir yönetimi kabul etmeyeceğiz.”

Meşal’e göre bu sorumluluk yalnızca Hamas’a değil, ‘tüm canlı unsurlarıyla Filistin halkının liderliğine’ aittir.

İsrail ve ABD, Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze Şeridi’nin askerden arındırılmış bir bölge haline getirilmesi talebini sürdürüyor. Hamas ise silahlarını gelecekte kurulabilecek bir Filistin yönetimine devretme ihtimalinden söz ediyor.

İsrailli yetkililer, Hamas’ın Gazze Şeridi’nde yaklaşık 20 bin savaşçıya sahip olduğunu ve hareketin elinde yaklaşık 60 bin kalaşnikof tüfek bulunduğunu öne sürüyor.

Ateşkes anlaşmasında öngörülen uluslararası gücü hangi ülkelerin oluşturacağı ise henüz netlik kazanmış değil.


Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
TT

Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)

Libya Yüksek Yargı Konseyi, Trablus'taki Yüksek Mahkeme Anayasa Dairesi'nin kararlarına karşı tavrını katılaştırarak, ‘yargıyı siyasallaştırma girişimlerine’ karşı sert bir uyarıda bulundu. Konsey, ‘bu hassas aşamada yargıya müdahale etme’ konusunda sert bir uyarıda bulundu. Ülke, yargıya da neredeyse ulaşan kronik siyasi ve askeri bölünmelerden mustarip durumda.

Yüksek Yargı Konseyi’nin bu tutumu, Anayasa Mahkemesi'nin Temsilciler Meclisi tarafından çıkarılan ve Yargı Sistemi Kanunu'nda değişiklikler içeren iki kanunu geçersiz kılma kararının ardından daha da belirginleşti. Bu durum, mevcut Yargı Yüksek Konseyi’nin kurulduğu anayasal dayanağın ortadan kalktığı ve bu kanundan kaynaklanan statüsünü kaybettiği anlamına geliyor. Dolayısıyla, önceki hükümlere uygun olarak yeniden oluşturulması gerekiyor.

Yüksek Yargı Konseyi tarafından cuma akşamı yapılan açıklamada ‘anayasal çevreden’ doğrudan bahsedilmeden yargı alanında yaşananlara, özellikle de bazılarının, kurumu zararlı bir kurum ile değiştirmek için anayasal olarak ilgili olduğunu düşündükleri araçları kullanarak yargının birliğini ve bağımsızlığını zayıflatma girişimlerine ilişkin duyulan üzüntü ifade edildi.

Konsey, bu kişilerin amacının, diğer tüm yetkileri elinden almak suretiyle, yalnızca siyasi ve dar bir kişisel çıkar olarak nitelendirilebilecek hedefleri gerçekleştirmek olduğunu değerlendirdi.

Yargının birliğini korumak, sorumlu davranmak ve ülkenin yararına hizmet etmek için, sonuçsuz kalacak bir fiili durum dayatmaya çalışanların devam eden uzlaşmaz tavırları karşısında bir süre en yüksek disiplin seviyesini uyguladığını da ekleyen Konsey, ülkenin tarihinde hassas ve tehlikeli bir dönemde, birliğin her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğu bir zamanda yargıya müdahale etme girişimlerine işaret etti.

fdbfb
Libya Temsilciler Meclisi'nin önceki bir oturumundan bir kare (Libya Temsilciler Meclisi)

Bu gerginlik, Temsilciler Meclisi ile (yargı otoritesini oluşturan üç sütundan biri olan) Devlet Konseyi arasındaki hukuki ve siyasi çatışmanın bir parçası olarak görülüyor. Bu çatışma, siyaset koridorlarından yargının kalbine taşınırken Temsilciler Meclisi, bazı yasal değişikliklerle Yüksek Yargı Konseyi'ni yeniden yapılandırarak yargı üzerinde daha fazla etki sahibi olmaya çalışıyor. Devlet Konseyi bu hamleyi yargının ‘siyasileştirilmesi’ olarak değerlendirdi.

Bu turda, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Libya Özel Temsilcisi ve Libya'daki BM Destek Misyonu (UNSMIL) Başkanı Hanna Serwaa Tetteh, bu diyaloğun yeni bir hükümet seçmek için bir organ olmaktan ziyade, Libyalıların kendi ülkelerinin geleceği için kendileri tarafından formüle edilen pratik çözümler geliştirmek amacıyla yürütülen bir ‘Libyalılar arası’ süreç olduğunu teyit etti.

Seçim çerçevesine ilişkin görüşmeler de “6+6” komitesinin kuralları ve danışma komitesinin tavsiyeleri temelinde, mevcut farklılıkların altında yatan garantileri ve siyasi endişeleri anlamaya odaklanarak yürütüldü.

Katılımcı üyeler ise, görüşmelerin genel ilkelerden usul ayrıntılarına doğru ilerlediğini belirttiler. Komisyon Yönetim Kurulu'ndaki boş koltuk krizinin çözülmesinin, gelecekteki seçimlere olan güveni güçlendirmek ve seçimlerin itiraz edilmesini veya kesintiye uğramasını önlemek için temel bir unsur olduğunu vurguladılar.

ert6y
Önceki belediye seçim kampanyasından (Komisyon Yönetim Kurulu)

Turun sonunda üyeler, Berlin Süreci Siyasi Çalışma Grubu'nun büyükelçilerine ve temsilcilerine ana önerilerini sundular. Büyükelçiler ve temsilciler, sürecin mart ayında yeniden başlaması ve uzun vadeli istikrarı sağlayacak ulusal bir vizyon etrafında uzlaşma sağlanmaya devam edilmesi koşuluyla, UNSMIL tarafından kolaylaştırılan yol haritasına destek verdiklerini teyit ettiler.

Yapılandırılmış diyalogun yeni hükümetin seçimi konusunda kararlar alan bir organ olmadığını yineleyen USNMIL, devlet kurumlarını güçlendirmek amacıyla, seçimlere elverişli bir ortam yaratmak ve yönetişim, ekonomi ve güvenlik alanlarındaki en acil sorunları ele almak için pratik önerileri incelemekle ilgilendiğini belirtti. UNSMIL, bunun uzun vadeli çatışmanın nedenlerini ele almak için politika ve yasama önerilerini inceleyerek ve geliştirerek başarılacağının altını çizdi. Ayrıca, yapılandırılmış diyalogun istikrarın önünü açacak ulusal bir vizyon üzerinde uzlaşma sağlamayı amaçlayacağına da dikkati çekti.

Bu gelişme, cumartesi günü Tacura, Sayad ve el-Hashan belediyelerinde ve Tobruk'taki bir oy verme merkezinde, düzenli ve sakin bir atmosferde belediye meclisi seçimleri için oy kullanma işleminin başlamasıyla eş zamanlı gerçekleşti. Komisyon Yönetim Kurulu’nun ana operasyon odası, oy verme sürecinin disiplinli ve organize bir ortamda, önemli bir engel olmadan plana göre ilerlediğini belirtti.

Komisyon, 93 sandık merkezinden oluşan 43 merkezin tamamının açık olduğunu doğruladı. Bu tur, şeffaflığı artırmak ve her türlü sahtekarlık girişimini önlemek amacıyla Tacura belediyesinde elektronik doğrulama teknolojisi (parmak izi) kullanıldı.

u78ı9o
Huri, cumartesi günü belediye seçimlerinde bir oy verme merkezini ziyaret ederken (UNSMIL)

Öte yandan UNSMIL, sorumlu yerel yönetimin kurulmasına katkıda bulunmak için tüm kayıtlı seçmenleri oy kullanmaya çağırırken, misyonun başkan yardımcısı Stephanie Huri, Tacura'daki oy verme merkezlerini ziyaret ederek oy verme sürecini ve elektronik seçmen doğrulama sisteminin kullanımını yerinde gözlemledi.

Bu seçimler, oy vermeyi geciktiren bazı teknik ve hukuki engellerin aşılmasının ardından, Komisyonun ülke çapında belediye meclislerini seçme planını çerçevesinde gerçekleşirken söz konusu plan, son iki yılda uygulanan ve nihai sonuçların kabul edilmesi ve seçilmiş meclislerin oluşturulmasıyla sonuçlanan önceki aşamaların başarısının bir uzantısı olarak değerlendiriliyor.


Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
TT

Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)

Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, örgütün idari kurumları üzerindeki kontrolünü sıkılaştırmaya çalışıyor. Bu yüzden söz konusu kurumlara, eski Genel Sekreter Hasan Nasrallah'ın liderliği döneminde marjinalleştirilen yakın arkadaşları ve din adamı olmayan politikacıları getirdi.

Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklara göre yapılan en önemli değişiklikler arasında, eski bakan ve milletvekili Muhammed Fneyş’in Hizbullah’ın ‘hükümeti’ olarak kabul edilen yürütme organının başına geçmesi, milletvekili ve parlamento grubu başkanı Muhammed Raad'ın ise genel sekreter yardımcılığına atanmasının bekleniyor.

Kaynaklar, Kasım'ın, daha önce partinin yürütme organının sorumluluğunda olan ayrıntılara girmeden liderliği elinde tutan genel sekreterlik ile örgütün tüm kurumlarını birbirine bağlayarak Hizbullah’ı kontrol etmeye çalıştığına işaret etti.

Öte yandan, Başbakan Nevaf Selam, çok sayıda kişinin İsrail'in tekrarlanan saldırılarının ardından halen yeniden inşa edilmesini beklediği güney bölgesine tarihi bir ziyaret başlattı. Başbakan Selam'ın, Hizbullah tarafından kendisine karşı başlatılan ihanet kampanyasına rağmen tüm köylerde sıcak bir şekilde karşılanması dikkati çekti.