Trablus'ta güvenlik gerilimi

Dibeybe, Başağa'nın diyalog çağrısını görmezden geliyor.

Libya medyası Hafter’in Bingazi ziyaretine dair görüntüleri paylaştı.
Libya medyası Hafter’in Bingazi ziyaretine dair görüntüleri paylaştı.
TT

Trablus'ta güvenlik gerilimi

Libya medyası Hafter’in Bingazi ziyaretine dair görüntüleri paylaştı.
Libya medyası Hafter’in Bingazi ziyaretine dair görüntüleri paylaştı.

Libya'nın başkenti Trablus'ta artan gerilim ve yerel bir hapishanede yaşanan isyanın etkileri sürerken Yeni İstikrar Hükümeti Başkanı Fethi Başağa, ulusal bir diyalog için bir girişim başlattı. Bu girişim geçici birlik hükümeti başkanı rakibi Abdulhamid Dibeybe tarafından görmezden gelindi.
Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed Menfi, ‘cesurların barışı’ adlı bir çağrı yaparken bununla eş zamanlı olarak Birleşmiş Milletler misyonu da Libyalıları tüm farklılıkları bir kenara bırakmaya davet etti.
Trablus halkı ve eylemcilerin paylaştığı ve yerel medyada yer eden görüntüler Trablus'un merkezindeki Eş-Şat Yolu'ndan silahlı milis üyelerine ait bir araba ve askeri araç konvoyu geçtiğini ortaya koydu. Görgü tanıkları ve yerel basın, Dibeybe hükümetine bağlı ‘Caydırıcılık Gücü’nün’ yurt dışından gelen silah sevkiyatını teslim almak için dün Trablus Limanı’na girdiğini aktardı. Daha sonra bu güç, yeni zırhlı araçları kamyonlarla ağır koruma altında Maitika Askeri Üssü’ne nakledildi.
Kaynaklar, Sabratha'nın batısındaki Mellitah Islah Kurumu'ndan düzinelerce mahkumun kaçtığını bildirdi. İsyan gibi görünen olayda, bir güvenlik unsuru öldürülürken bazı mahkumlar da güvenlik görevlilerine saldırmaya ve silahlarına el koymaya çalıştı. Hükümetten herhangi bir açıklama yapılmazken yerel kaynaklar El-Uceylat ile Zuvare arasında bulunan hapishaneden 35 mahkumun kaçtığı bilgisini paylaştı.
Diğer yandan Libya Ulusal Ordusu (LUO) Komutanı Mareşal Halife Hafter dün ölümüyle ilgili söylentilere yanıt olarak ani bir şekilde ortaya çıkarak sessizliğini bozdu. Hafter, doğudaki Bingazi kentinde bulunan Şehitler Şeyhi Ömer Muhtar Türbesi Meydanı’nda milli kıyafetleri ile objektiflere yansıdı.
İstikrar Hükümeti Başkanı Fethi Başağa dün akşam Ramazan Bayramı münasebetiyle yaptığı bir konuşmada ulusal bir diyalog girişimi başlatarak bir sürpriz yaptı. Başağa tüm taraflarla doğrudan iletişim yoluyla hep birlikte gerçek bir ulusal uzlaşmaya varmayı hedeflediğini söyledi.
Fethi Başağa dün bazı bakanlarıyla birlikte Sirte kentinde bayram namazı kıldı. Başağa, bahsini ettiği girişimin detaylarını açıklamasa da herkesin birlik ve beraberliğini gerektiren bu hassas aşamada geniş milli katılım ilkesini pekiştirmeyi hedeflediğini söyledi.
Hükümetinin istisnasız herkese elini uzattığını belirten Başağa, hükümete karşı olan bir partiyle masaya oturmayı da seçenek dışı bırakmadı.
Başağa, hükümetinin görevlerini barışçıl bir şekilde Trablus'tan devralma niyetiyle ilgili önceki iddiasını da şu sözlerle yineledi:
“Kendimizi kan dökülmesini önlemek ve başkentin güvenlik ve istikrarını korumak olan temel bir ilkeye adadık. Sebep ne olursa olsun savaşmaya tamamen karşıyız. Saygın ve güçlü bir devlet inşa etmek isteyen herkesle iletişimim devam ediyor.”
İstikrar hükümeti başkanı, ‘silahlı gençler’ olarak tanımladığı kişilere hitaben yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Endişelerini anlıyoruz ve güvenlik ve askeri sorumluluklar üstleniyoruz. Devletinizi kurmanın ve kendinize ve ülkenizi inşa etme yeteneğinize güvenmenin zamanı geldi. Ailenize, halkınıza ve ülkenize iyilik ve istikrar sunmanın zamanı geldi. Herkesle ortak bir paylaşım içindeyiz. Buna itiraz edemeyiz. O da şudur: Libya devlettir ve vatandır. Bir aile, bir kabile, kişi veya şehrin tek elinde değildir. Ülkenin istikrarı, barışı ve refahı için bir sayfa açılmalı.”
Başağa bazı bakanlarıyla birlikte Sirte Havalimanı'nı teftiş ederken vatandaşın hayatını doğrudan etkilediği için özellikle havalimanları ve tıp merkezlerinde altyapıya dikkat edilmesi gerektiğini vurgulamıştı.
Diğer yandan ülkenin batısındaki Mısrata şehrinde dün bayram namazı kılan Dibeybe, Başağa'nın girişimini görmezden geldi ve bu konuda resmi bir açıklama da yapılmadı. 
Başkentteki Şehitler Meydanı'nda birlik hükümetinin bazı yetkilileri ile birlikte bayram namazını kılan Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed Menfi de ortak acıların geleceğe yönelik umuda dönüştürülmesi çağrısında bulundu. Menfi açıklamasında “Yalnızca büyük ruhlar güzel bağışlamayı bilir ve bağışlama intikamdan daha fazla güce ihtiyaç duyar. Cesurlar ülkelerinin barışı için korkmazlar" ifadesini kullandı.
Bu bağlamda Birleşmiş Milletler misyonu da Libyalıları tüm farklılıkları bir kenara bırakma yeniden birlik olma ve ideal kardeşlik ve sevgi değerlerinden ilham alarak ilerleme ve Libya'da barış, güvenlik ve refah yollarını geliştirme çağrısında bulundu.
Birleşmiş Milletler (BM) Libya Özel Temsilcisi Stephanie Williams, bu vesileyle Libya'daki taraflar arasında hoşgörü ve yakınlaşma fırsatlarının artacağını ve halk barışı ve sükûnetin korunacağını umduğunu söyledi. Williams, Libya halkının acılarına son vermek ve temsilcilerini demokratik, adil ve kapsamlı bir şekilde seçme umutlarını gerçekleştirmek için ciddi çaba harcandığına dikkat çekti.
Diğer yandan Libya Ulusal Petrol Kurumu’ndan (NOC) yapılan açıklamada ülkenin merkezindeki Zuveytine Petrol Limanı’nda ‘mücbir sebep halinin kaldırıldığı’ ve ihracatın geçici olarak yeniden başlatıldığı duyuruldu.
Bir süre önce yapılan açıklamada limandaki ihracatın durması nedeniyle petrol tankları boşaltılmadığı takdirde bir ‘çevre felaketi’ yaşanabileceği bildirilmişti.
Şirket, önceki gün yaptığı açıklamada ‘tanklar boşaltılmadığı takdirde oluşabilecek çevre felaketlerini önlemek için limanın geçici olarak çalışmaya devam ettiğini’ duyurdu. Açıklamada ayrıca krizin yakında çözüleceğine dair beklenti olduğu kaydedilmişti.



"Barış Kurulu”, İsrail’in bir hastaneyi hedef alan saldırısının ardından Trump’ın Gazze planının derhâl uygulanması çağrısında bulundu

12 Kasım 2026’da Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus kentinde, İsrail’in sağlık tesisini hedef alan hava saldırısının ardından bir Filistinli, Nasır Hastanesi’nde meydana gelen hasarı inceliyor (AP)
12 Kasım 2026’da Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus kentinde, İsrail’in sağlık tesisini hedef alan hava saldırısının ardından bir Filistinli, Nasır Hastanesi’nde meydana gelen hasarı inceliyor (AP)
TT

"Barış Kurulu”, İsrail’in bir hastaneyi hedef alan saldırısının ardından Trump’ın Gazze planının derhâl uygulanması çağrısında bulundu

12 Kasım 2026’da Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus kentinde, İsrail’in sağlık tesisini hedef alan hava saldırısının ardından bir Filistinli, Nasır Hastanesi’nde meydana gelen hasarı inceliyor (AP)
12 Kasım 2026’da Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus kentinde, İsrail’in sağlık tesisini hedef alan hava saldırısının ardından bir Filistinli, Nasır Hastanesi’nde meydana gelen hasarı inceliyor (AP)

Gazze’deki ateşkes planının uygulanmasını denetlemekle görevli Barış Kurulu, dün ABD Başkanı Donald Trump’ın girişiminin derhâl hayata geçirilmesi çağrısında bulundu. Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre çağrı, İsrail’in Han Yunus’ta bir hastaneye düzenlediği ve 6 kişinin hayatını kaybettiği hava saldırısının sonrasında yapıldı.

Kurul tarafından yapılan açıklamada, “İsrail’in Han Yunus’taki Nasır Hastanesi’ne düzenlediği hava saldırısının ardından yaşanan trajik can kaybı, Başkan Trump’ın kapsamlı barış planının neden derhâl ve daha fazla gecikmeye mahal verilmeksizin uygulanması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır” ifadelerine yer verildi.


İsrailliler, ordunun iki yerleşimci ileri karakolunu dağıtmasının ardından Filistin’in Attara köyüne saldırdı

İsrailli bir asker, Batı Şeria’da yerleşimciler tarafından ateşe verilen araçların yakınından geçerken (Reuters)
İsrailli bir asker, Batı Şeria’da yerleşimciler tarafından ateşe verilen araçların yakınından geçerken (Reuters)
TT

İsrailliler, ordunun iki yerleşimci ileri karakolunu dağıtmasının ardından Filistin’in Attara köyüne saldırdı

İsrailli bir asker, Batı Şeria’da yerleşimciler tarafından ateşe verilen araçların yakınından geçerken (Reuters)
İsrailli bir asker, Batı Şeria’da yerleşimciler tarafından ateşe verilen araçların yakınından geçerken (Reuters)

İsrail ordusunun ruhsatsız iki yerleşimci karakolunu dağıtmasının ardından, İsrailli yerleşimcilerin işgal altındaki Batı Şeria’nın orta kesiminde, Ramallah yakınlarında bulunan Attara beldesine düzenlediği saldırıda dün 5 Filistinli yaralandı. Açıklama, bir insan hakları örgütü tarafından yapıldı.

Yerleşimci şiddeti nedeniyle uluslararası eleştirilere maruz kalan İsrail ordusu, Batı Şeria’da yerleşimciler tarafından izinsiz kurulan iki yerleşimci karakoluna müdahale ederek bunları dağıttığını bildirdi.

İsrailli insan hakları örgütü Yeş Din yaptığı açıklamada, “İsrail ordu birliklerinin bölgeden ayrılmasının ardından, ellerinde sopa, göz yaşartıcı gaz ve taşlar bulunan onlarca yerleşimci Attara beldesine baskın düzenledi” ifadelerini kullandı.

Örgüt, saldırıda 5 kişinin yaralandığını ve hastaneye kaldırıldığını, yaralılardan birinin beyin kanaması nedeniyle durumunun ağır olduğunu belirtti.

Filistin Kızılayı da ekiplerinin, yerleşimciler tarafından darbedilen 67 yaşındaki bir erkeği hastaneye naklettiğini açıkladı.

İsrail ordusu, yerleşimcilerin iki ayrı noktada kurduğu çadırları, araçları ve “geçici yapıları” kaldırdığını bildirdi. Bu noktalardan birinin Attara yakınlarında bulunduğu belirtildi. Ordu açıklamasında, “Attara yakınlarında yürütülen kanun uygulama faaliyeti sırasında İsrailli kışkırtıcılar yapıların içine sığındı ve dağıtıldılar” denildi.

Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre yerel gazeteci ve belde sakini Abdülhadi Attari yaptığı açıklamada, İsrail ordusunun bölgeye ulaşmasının ardından yerleşimcilerin Filistinlilerin evlerine girerek tahrip ettiğini söyledi.

Ordunun yerleşimci karakolunu dağıtma operasyonundan önce beldenin girişlerini kapattığını belirten Attari, bunun “yerleşimcilerin saldırıyı gerçekleştirmesine ve köy içinde serbestçe hareket etmesine yardımcı olduğunu” ifade etti.

Attari, “Çocuklar büyük korku yaşadı. Yerleşimciler evlerin kapılarını söktü. Bazı evlerin kapıları tamamen yerinden çıkarıldı, bütün pencereleri kırıldı” ifadelerini kullandı.

Doğu Kudüs hariç yaklaşık 3 milyon Filistinli, İsrail’in 1967’den bu yana işgal altında tuttuğu Batı Şeria’da yaşıyor. Bölgede ayrıca uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul edilen yerleşimlerde veya İsrail makamlarının onayı olmadan kurulan ruhsatsız yerleşimci karakollarında 500 binden fazla İsrailli bulunuyor. Bu karakollar genellikle çadırlar ya da taşınabilir konutlardan oluşuyor.

İsrailli yerleşimcilerin Batı Şeria’daki Filistinlilere yönelik saldırıları son aylarda artış gösterdi. Saldırganlar, yıllardır büyük ölçüde İsrail makamlarının hukuki takibinden uzak kalıyor.

Eylül ayında İngiltere ve Fransa’nın da aralarında bulunduğu bazı ülkeler, şiddet olayları nedeniyle yerleşim ürünlerine ticari yaptırımlar uygulama kararı aldıklarını duyurdu.

Fransa, geçen hafta Batı Şeria’nın kuzeyindeki yerleşimlerin bölgesel konsey başkanı Yossi Dagan’ın ülkeye girişini yasakladı. Dagan’ın ofisi bu bilgiyi doğruladı.

İsrail Dışişleri Bakanlığı ise iki gün içinde dört yerleşimci karakolunun kaldırıldığını açıklayarak, “Hukuk herkes için geçerlidir” ifadesini kullandı.

Taybe’de de saldırı

Dün yaşanan ayrı bir olayda, yerleşimciler Ramallah’ın doğusunda, nüfusunun çoğunluğu Hristiyanlardan oluşan Taybe beldesinde bir aracı ateşe verdi ve bir evin duvarlarına İbranice sloganlar yazdı. Bilgi, Kutsal Topraklar’daki Hristiyan Varlığını İzleme Gözlemevi tarafından paylaşıldı.

Beldedeki saldırıları belgeleyen gözlemevi, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Bu saldırı yalnızca özel mülke yönelik bir vandalizm eylemi değil; insan onuruna, evlerin dokunulmazlığına, ailelerin güvenliğine ve kendi topraklarında barış ve emniyet içinde yaşama yönündeki temel haklarına yönelik bir saldırıdır.”

İsrail’in 1967’den bu yana işgal altında tuttuğu Batı Şeria’da şiddet olayları, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te İsrail’in güneyine düzenlediği eşi benzeri görülmemiş saldırının ardından Gazze Şeridi’nde başlayan savaşla birlikte tırmanışa geçti.

AFP’nin Filistin Yönetimi verilerine dayandırdığı bilançoya göre, Gazze savaşının başlamasından bu yana aralarında silahlı kişilerin de bulunduğu en az bin116 Filistinli, İsrail askerlerinin veya yerleşimcilerin açtığı ateş sonucu hayatını kaybetti.

Buna karşılık İsrail’in resmî verileri, Filistinlilerin düzenlediği saldırılarda veya İsrail güçleriyle yaşanan çatışmalarda asker ve sivillerden oluşan en az 51 İsraillinin öldüğünü gösteriyor.


Talabani, Barzani ile gerilimi artırıyor

Irak Kürdistanı’nın Erbil kentinde Bafel Talabani ile Mesrur Barzani’nin daha önce gerçekleştirdiği görüşmeden (Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) internet sitesi)
Irak Kürdistanı’nın Erbil kentinde Bafel Talabani ile Mesrur Barzani’nin daha önce gerçekleştirdiği görüşmeden (Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) internet sitesi)
TT

Talabani, Barzani ile gerilimi artırıyor

Irak Kürdistanı’nın Erbil kentinde Bafel Talabani ile Mesrur Barzani’nin daha önce gerçekleştirdiği görüşmeden (Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) internet sitesi)
Irak Kürdistanı’nın Erbil kentinde Bafel Talabani ile Mesrur Barzani’nin daha önce gerçekleştirdiği görüşmeden (Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) internet sitesi)

Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) lideri Bafel Talabani, Kürdistan Demokrat Partisi’ne (KDP) yönelik eleştirilerinin dozunu artırdı. Bu açıklamalar, KDP lideri Mesud Barzani’nin Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki anlaşmazlıkların çözümü için Kürt siyasi güçlerine diyalog çağrısı yapmasından iki gün sonra geldi.

Talabani, dün Süleymaniye Stratejik Forumu’na katılımı sırasında, KDP’nin Kürdistan Bölgesi Parlamentosu’nda yaptıklarını “Kürdistan tarihindeki siyasi çöküş” olarak nitelendirdi. Parlamentonun kapılarının kapatılmasının KYB’yi mevcut parlamentonun varlığını tanımamaya ittiğini söyledi.

Bölgenin fiilen iki ayrı hükümet tarafından yönetildiğini savunan Talabani, KDP içerisindeki bir azınlığı ise her türlü uzlaşma girişimini reddetmekle suçladı. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Talabani, bu grubun yalnızca fotoğraf çekilmesi amacıyla yapılacak bir toplantının düzenlenmesini bile engellediğini belirtti.

Talabani ayrıca, ABD’nin özel temsilcisi Tom Barrack’ın Kürtler arasındaki anlaşmazlıklara müdahalesini eleştirdi. Bu müdahalelerin kendi görüşleriyle örtüşmediğini belirten Talabani, ABD Başkanı Donald Trump yönetimine Kürdistan Bölgesi’ndeki durumun niteliğini anlama çağrısında bulundu. Aksi hâlde Washington’un geri durarak Kürdistan ve Irak’taki siyasi güçlerin kendi aralarındaki anlaşmazlıkları kendilerinin çözmesine izin vermesi gerektiğini ifade etti.